QUỐC TẾ
Cập nhật 14:49 | 25/08/2019 (GMT+7)
.
Tổng thống Mỹ thăm Anh

Làm mới quan hệ đặc biệt?

08:00 | 04/06/2019
Ngày 3.6, Tổng thống Mỹ Donald Trump, cùng phu nhân Melania Trump, đã bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước tới Vương quốc Anh. Diễn ra trong bối cảnh xứ sở sương mù đang trải qua giai đoạn xáo trộn chính trị, chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump được kỳ vọng sẽ là “thước đo” cho quan hệ tương lai Anh - Mỹ.

Thỏa thuận thương mại trong tầm ngắm

Lịch trình hoạt động của Tổng thống Trump trong 3 ngày ở Anh chật kín với các cuộc gặp gỡ cấp cao. Theo đó, Tổng thống Donald Trump tiếp kiến Nữ hoàng Elizabeth II, gặp Thái tử xứ Wales Charles và dự quốc yến tại Cung điện Buckingham, hội đàm với Thủ tướng Anh Theresa May và dự lễ kỷ niệm 75 năm cuộc đổ bộ Normandie tại thành phố Portsmouth.

Đây là lần thứ hai ông Trump thăm Vương quốc Anh trên cương vị Tổng thống Mỹ, nhưng là lần đầu tiên nhà lãnh đạo này thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước đến xứ sở sương mù, theo lời mời của Nữ hoàng Elizabeth II. Nhà Trắng cho biết, mục đích chuyến thăm lần này nhằm tái khẳng định mối quan hệ nhất quán và đặc biệt giữa Mỹ và Anh. Bên cạnh đó, hai bên dự kiến sẽ thảo luận nhiều “vấn đề nóng”.


Tổng thống Trump và Nữ hoàng Anh trong chuyến thăm diễn ra vào tháng 7.2018

Phát biểu trước báo giới bên ngoài Nhà Trắng trước khi lên đường thăm Anh, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh: “Tôi nghĩ chuyến thăm này sẽ rất quan trọng và chắc chắn cũng sẽ rất thú vị nữa, bởi hiện có nhiều thứ phức tạp đang diễn ra tại Vương quốc Anh, và tôi chắc chắn rằng Anh muốn giao dịch với Mỹ. Tôi cũng cho rằng đây là một cơ hội tốt để hai bên hướng tới một thỏa thuận thương mại lớn vào thời điểm nào đó trong tương lai không xa. Và chúng ta hãy chờ xem mọi chuyện diễn ra như thế nào”.

Tuyên bố trên cho thấy mục đích khá rõ ràng của Tổng thống Donald Trump khi thăm Anh lần này. Theo các nhà phân tích, Tổng thống Donald Trump muốn tận dụng cơ hội này nhằm đạt được thỏa thuận thương mại có lợi cho Mỹ, tại thời điểm Anh “yếu thế” hơn nếu đàm phán thương mại song phương. Trong khi các nghị sĩ Anh chưa thể thống nhất về kế hoạch Brexit, việc Anh ra khỏi EU mà không có thỏa thuận là một trong các kịch bản có thể xảy ra, được dự báo sẽ gây ra hỗn loạn cho nền kinh tế xứ sương mù.

Thước đo cho tương lai

Chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump diễn ra tại thời điểm rạn nứt bắt đầu xuất hiện trong quan hệ giữa hai bờ Đại Tây Dương. Kể từ khi ông Trump lên nắm quyền, với phương châm “nước Mỹ trên hết”, Washington theo đuổi những chính sách khác với mong muốn của London cũng như các đồng minh truyền thống ở bên kia bờ Đại Tây Dương như việc Mỹ rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu và thỏa thuận hạt nhân ký kết giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp, Anh và Đức).

Theo các chuyên gia, phát ngôn thiếu cân nhắc cùng phong cách lãnh đạo bốc đồng của Tổng thống Donald Trump có thể khiến mọi chuyện trở nên tệ hơn trong những ngày tới. Ngay trước khi đặt chân đến London, Tổng thống Donald Trump tiếp tục có những phát ngôn làm phật lòng chính giới Anh, khi đưa ra bình luận về nội bộ chính trị nước này. Trong cuộc phỏng vấn với tờ Sunday Times gần đây, Tổng thống Donald Trump đã kêu gọi Anh nên rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) mà không có thỏa thuận, nếu Brussels từ chối đáp ứng các yêu cầu của nước này. Ông Trump còn đánh giá, cựu Ngoại trưởng Anh Boris Johnson, là người “tử tế và tài giỏi”, sẽ làm tốt công việc nếu thay thế Thủ tướng Anh Theresa May. Lãnh đạo Công đảng Anh Jeremy Corbyn và lãnh đạo các đảng đối lập khác đã phản đối phát biểu của ông Trump và tẩy chay lời mời dự quốc yến chào mừng Tổng thống Mỹ tại Cung điện Buckingham. Trước thềm chuyến thăm của Tổng thống Trump, báo chí Anh đưa tin, khoảng 250.000 người dự kiến sẽ tham gia biểu tình phản đối.

Cailin Birch, chuyên gia kinh tế toàn cầu tại Đơn vị Tình báo kinh tế (EIU) nói với kênh tin tức CNBC rằng, nền tảng “mối quan hệ đặc biệt” giữa Anh và Mỹ đang lung lay. Việc Mỹ thời gian qua có bất đồng thương mại với một loạt quốc gia trên thế giới cho thấy cách tiếp cận theo hướng “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Trump trong các mối quan hệ song phương. Thêm vào đó, việc Washington đối đầu với các đồng minh truyền thống phương Tây cũng cho thấy bước chuyển căn bản trong chính sách đối ngoại của Mỹ.

Mặc dù vậy, một số học giả và nhà ngoại giao ở Mỹ và Anh vẫn tin tưởng vào mối liên kết về văn hóa, chính trị và thương mại sẽ giúp làm mới quan hệ đặc biệt giữa hai nước. Cụm từ “mối quan hệ đặc biệt” được Thủ tướng Anh Winston Churchill đề cập lần đầu tiên trong bài diễn văn lịch sử “Nguồn tiếp sức cho hòa bình” (Sinews of Peace) tại Đại học Westminster ở Missouri năm 1946. Trong đó, ông Churchill nhấn mạnh, Anh và Mỹ có “mối liên kết anh em của các dân tộc nói tiếng Anh”. Nhà sử học người Anh Anthony Seldon cho rằng, hai nước gắn bó với nhau trong nhiều thập kỷ qua bởi cùng chia sẻ lịch sử, cơ cấu chính phủ, lý tưởng và hợp tác quốc phòng. Mặc dù hai bên đang có góc nhìn trái ngược nhau trước hàng loạt vấn đề quốc tế, nhưng Washington và London vẫn có chung nhiều lợi ích chiến lược và kinh tế, có vai trò then chốt cho sự thịnh vượng của hai nước đồng minh quan trọng bậc nhất ở phương Tây.

Chuyến thăm của Tổng thống Trump diễn ra trong bối cảnh Anh đang trải qua giai đoạn biến động chính trị, tiến trình Anh ra khỏi EU đang mất phương hướng. Thủ tướng Anh Theresa May mới đây đã tuyên bố từ chức, sau ba lần thất bại trong nỗ lực tìm kiếm sự ủng hộ của Quốc hội đối với thỏa thuận về Brexit. Đến thời điểm này, chưa rõ ai kế nhiệm bà. Đối diện với tương lai không chắc chắn bên ngoài EU, Anh một lần nữa muốn tìm kiếm liên minh đặc biệt với Mỹ. Vì thế, chuyến thăm của Tổng thống Trump được đánh giá có ý nghĩa quan trọng và có thể xem như thước đo cho quan hệ tương lai giữa hai nước. 

Ngọc Khánh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang