QUỐC TẾ
Cập nhật 00:02 | 16/11/2019 (GMT+7)
.

Khủng hoảng liên minh

07:55 | 30/05/2019
Israel đang đối mặt với bế tắc chính trị chưa từng có tiền lệ, trong bối cảnh Thủ tướng Benjamin Netanyahu chật vật thành lập chính phủ liên minh mới. Nhiều khả năng, nước này sẽ phải tổ chức cuộc tổng tuyển cử thứ hai chỉ trong vòng chưa đầy hai tháng sau cuộc tổng tuyển cử ngày 9.4.

Nội bộ lục đục

Knesset (Quốc hội Israel) ngày 27.5 đã thông qua dự thảo kiến nghị sơ bộ về việc giải tán cơ quan lập pháp, do đảng Likud cầm quyền soạn thảo, nhằm giúp chấm dứt bế tắc chính trị hiện nay cản trở Thủ tướng Netanyahu thành lập Chính phủ liên minh mới. Nếu kiến nghị trên được các nhà lập pháp thông, Israel sẽ phải tiến hành tổng tuyển cử lần thứ hai, dự kiến diễn ra vào trung tuần tháng 9. Việc Israel phải tổ chức hai cuộc tổng tuyển cử trong vòng một năm là điều chưa từng có tiền lệ.

Sau cuộc tổng tuyển cử vào tháng 4, với chiến thắng thuộc về đảng cầm quyền Likud, Thủ tướng Netanyahu tiếp tục được trao nhiệm vụ thành lập chính phủ cho nhiệm kỳ thứ năm liên tiếp. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo này vẫn chưa đạt được thỏa thuận thành lập liên minh với các đối tác tiềm năng, do cựu Bộ trưởng Quốc phòng Avigdor Liberman, lãnh đạo đảng thế tục Yisrael Beiteinu, từ chối tham gia chính phủ mới do bất đồng về dự luật nghĩa vụ quân sự. Ông Liberman muốn Chính phủ mới phải sửa đổi dự thảo luật nghĩa vụ quân sự, trong đó ấn định chỉ tiêu tuyển quân đối với sinh viên Do thái chính thống. Tuy nhiên, đảng Likud và hai đảng Do thái chính thống dự định gia nhập liên minh cầm quyền là Shas và Đoàn kết Do Thái giáo Torah không chấp nhận yêu cầu này. Mặc dù giành được 65/120 ghế tại Quốc hội, nhưng khối các đảng cực hữu của ông Netanyahu không thể thành lập chính phủ vững vàng nếu thiếu 5 ghế trong Quốc hội do đảng Yisrael Beiteinu kiểm soát.

Phát biểu trước Quốc hội ngày 27.5, ông Netanyahu chỉ trích cựu Bộ trưởng Quốc phòng Liberman tạo ra cuộc khủng hoảng trên chính trường Israel, đồng thời khẳng định, không muốn Israel bị tê liệt thêm nửa năm nữa và lãng phí tiền bạc cho việc tổ chức tổng tuyển cử mới. Về phần mình, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Israel Liberman khẳng định, sẽ không thỏa hiệp bất kể sức ép chính trị từ đảng Likud.

Trong khi đó, Thủ tướng Nateanyahu chỉ có 28 ngày để thành lập Chính phủ mới, tính từ ngày diễn ra tổng tuyển cử. Quá thời hạn này, Tổng thống Israel Reuven Rivlin sẽ phải tham vấn các đảng chính trị nhằm chọn ứng cử viên thay thế đứng ra thành lập Chính phủ. Điều này mở đường cho lãnh đạo đảng đối lập chính Xanh và Trắng, kiểm soát 35 ghế trong Quốc hội Israel, Benny Gantz có cơ hội đứng ra thành lập liên minh. Trong bối cảnh đó, đảng Likud tìm cách thúc đẩy tổ chức cuộc tổng tuyển cử mới nhằm chặn đứng nguy cơ đối thủ giành quyền thành lập chính phủ mới.

Họa vô đơn chí

Mặc dù được xem là giải pháp tốt nhất tại thời điểm này, nhằm khai thông bế tắc trên chính trường Israel, song việc tổ chức cuộc tổng tuyển cử mới được coi là tin chẳng lành đối với Thủ tướng Netanyahu.

Hiện nhà lãnh đạo này đứng trước nguy cơ bị truy tố trong ba vụ án tham nhũng lớn đang được cảnh sát Israel điều tra. Các điều tra viên cho rằng Thủ tướng Israel đã chuyển khoản lợi nhuận quá quy định lên tới 1 tỷ shekel (khoảng 280 triệu USD) cho ông Shaul Elovitch, cổ đông của Công ty viễn thông Bezeq, đồng thời là bạn của ông Netanyahu. Đổi lại, ông Elovitch cung cấp cho Thủ tướng Israel những tin tức có lợi từ trang tin trực tuyến Walla! thuộc sở hữu của Elovitch. Cảnh sát cũng cho biết họ có đủ bằng chứng buộc tội ông Elovitch hối lộ và can thiệp vào cuộc điều tra cũng như nhiều tội danh tài chính khác. Cả Thủ tướng Netanyahu và ông Elovitch đều phủ nhận mọi hành vi sai trái. Ngoài ra, cảnh sát cũng tuyên bố có đủ căn cứ để truy tố vợ Thủ tướng, bà Sara Netanyahu, về tội gian lận, nhận hối lộ và can thiệp vào quá trình điều tra. Các vụ việc trên không chỉ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của Thủ tướng Netanyahu mà còn làm suy yếu vị thế chính trị của đảng Likud trong đàm phán thành lập liên minh với các đối tác tiềm năng.

Nếu Israel phải giải tán Quốc hội và tổ chức cuộc tổng tuyển cử mới, ý định của đảng Linkud nhằm thúc đẩy thông qua dự luật trao cho Thủ tướng quyền được miễn trừ khỏi bị truy tố khi còn đương nhiệm sẽ bị trì hoãn. Tổng Chưởng lý Israel cho biết dự định sẽ truy tố ông Netanyahu các tội hối lộ và gian lận nhằm trì hoãn xét xử trước tòa, dự kiến vào tháng 10 tới.

Các cuộc thăm dò dư luận dự báo, kết quả cuộc tổng tuyển cử mới ở Israel nhiều khả năng sẽ không khác nhiều. Trong bối cảnh đó, bất ổn định chính trị ở Israel không phải tin tốt lành đối với kế hoạch hòa bình mới cho Trung Đông do Mỹ đề xuất, khi chính quyền Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ công bố kế hoạch này, còn được biết đến là “Thỏa thuận Thế kỷ”, tại hội nghị đầu tư quốc tế tổ chức ở Bahrain cuối tháng 6. Trước bế tắc hiện nay trên chính trường Israel, Tổng thống Donald Trumpn đã bày tỏ hy vọng, nỗ lực thành lập chính phủ liên minh của Thủ tướng Israel Netanyahu diễn ra suôn sẻ. Khi đó, Mỹ và Israel có thể tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ hợp tác liên minh mạnh mẽ hơn bao giờ hết, ông Trump chia sẻ trên tài khoản Twitter của mình.

Ngọc Khánh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang