QUỐC TẾ
Cập nhật 12:17 | 21/10/2019 (GMT+7)
.
Hậu bầu cử nghị viện châu Âu

Cán cân dịch chuyển

08:31 | 28/05/2019
Kết quả sơ bộ cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu (EP) diễn ra từ 23 - 26.5 đã bắt đầu hé lộ những chuyển động của cán cân quyền lực tại hàng loạt quốc gia thành viên trong liên minh cờ xanh.

Cạnh tranh quyết liệt

Kết quả sơ bộ do EP công bố ngày 27.5 cho thấy, nhóm đảng Nhân dân châu Âu (EPP) bảo thủ giành được ít nhất 182/751 ghế trong cuộc bầu cử vừa qua, tương đương 24,2%. Đứng thứ hai là nhóm Liên minh Chủ nghĩa Xã hội và Dân chủ (S&D), được 147 ghế, tương đương 19,6%. Tiếp đó là các nhóm đảng: Liên minh Tự do và Dân chủ cho châu Âu (ALDE) 109 ghế; Xanh/Liên minh tự do châu Âu (Verts/ALE) 69 ghế; Bảo thủ và cải cách châu Âu (ECR) 59 ghế; Châu Âu của các quốc gia và người tự do (ENF) 58 ghế; Châu Âu vì tự do và dân chủ trực tiếp (EFDD) 54 ghế; Cánh tả thống nhất châu Âu/Cánh tả xanh Bắc Âu (GUE/NGL) 38 ghế; các ghế còn lại trong EP thuộc về các nghị sĩ trung lập hoặc chưa xác định được chủ nhân.

Kết quả sơ bộ cho thấy, mặc dù EPP và S&D vẫn là hai nhóm chính trị lớn nhất tại cơ quan lập pháp Liên minh châu Âu (EU), nhưng số ghế mà hai nhóm này giành được đã giảm mạnh so với kỳ bầu cử trước. Đây cũng là lần đầu tiên trong hơn 20 năm qua, EPP và S&D không chiếm đa số tại EP.

Điều này có nghĩa rằng, ALDE và nhóm đảng Xanh, hai nhóm chính trị đứng ở vị trí thứ 3 và thứ 4 trong cuộc bầu cử EP, có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành liên minh đa số mới tại cơ quan lập pháp châu Âu. Giới quan sát dự báo, trong vài ngày tới, có thể sẽ hình thành “đại liên minh” gồm bốn bên, do EPP dẫn đầu, trong EP.

Cuộc bầu cử EP vừa qua cũng chứng kiến sự cạnh tranh quyết liệt giữa phe ủng hộ châu Âu và phe hoài nghi châu Âu. Mặc dù các đảng hoài nghi châu Âu, bài châu Âu và dân tộc chủ nghĩa giành được thắng lợi quan trọng trong cuộc bầu cử EP, với 108 ghế trong EP tăng từ 78 ghế trong cuộc bầu cử năm 2014, song vẫn không thể đánh bại phe bảo thủ ủng hộ EP, kiểm soát 2/3 số ghế tại EP.

Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử EP năm đạt khoảng 52%, cao nhất trong vòng 20 năm qua. Giới quan sát đánh giá, đây là tín hiệu khả quan, trong bối cảnh tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu trong các kỳ bầu cử EP ở mức thấp kỷ lục. Trong cuộc bầu cử EP cách đây 5 năm, tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu chỉ đạt 42,43%.

Thách thức chờ đón

Các nhà phân tích cho rằng, kết quả bầu cử EP đưa ra những chỉ dấu về cục diện chính trị tại các nước thành viên EU. Tại Anh, đảng Brexit, chính đảng mới thành lập có lập trường ủng hộ Anh rời EU mà không cần thỏa thuận, do nguyên Chủ tịch đảng Độc lập Vương quốc Anh (UKIP) Nigel Farage lãnh đạo, thắng lớn với 31,7% số phiếu ủng hộ. Trong khi đó, đảng Bảo thủ cầm quyền và Công đảng lần lượt giành được 18,6% và 14,1% phiếu. Sau khi có kết quả sơ bộ bầu cử EP, lãnh đạo đảng Brexit Nigel Farage đã yêu cầu tham gia cuộc đàm phán Brexit giữa Chính phủ Anh và các quan chức EU. Bằng không, ông Farrage cảnh báo, sẽ làm đảo lộn chính trường Anh.

Tại Pháp, với 23,3% số phiếu ủng hộ, đảng cực hữu Mặt trận Dân tộc (FN) của bà Marine Le Pen đã đánh bại liên minh của đảng cầm quyền Nền Cộng hòa tiến bước (LREM), được 22,4% số phiếu. Đây là kết quả rất thất vọng đối với đảng LREM và dự báo sẽ làm gia tăng sức ép trong nước lên chính quyền của Tổng thống Emmanuel Macron. Tại Đức, liên đảng bảo thủ Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) cầm quyền bảo toàn được ưu thế, với 28,9% số phiếu. Liên minh 90/Đảng Xanh (GRÜNE) vươn lên vị trí thứ hai với 20,5%. Tiếp đó là đảng Dân chủ Xã hội (SPD) 15,8%; đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) dân túy được 11%. Trong khi đó, tại Hy Lạp, sau khi đảng cầm quyền Syriza thua đậm trước đảng Dân chủ Mới, Thủ tướng Tsipras đã phải kêu gọi tổ chức bầu cử trước thời hạn và cho rằng, Hy Lạp đang trải qua giai đoạn hoán đổi trật tự lớn trong các cuộc bỏ phiếu khu vực và châu Âu.

Trong cuộc thăm dò dư luận cử tri của Hội đồng Quan hệ đối ngoại châu Âu (ECFR) tiến hành ở 14 nước thành viên, được công bố trước thềm cuộc bầu cử EP, đại đa số người dân EU tuy vẫn bày tỏ sự ủng hộ đối với EU nhưng cũng lo ngại rằng, đây có thể là lần cuối cùng họ bỏ phiếu và EU có thể không thể tiếp tục tồn tại trong 10 - 20 năm tới. Cụ thể, kết quả thăm dò cho thấy, 58% người ở Pháp, 58% ở Italy, 52% ở Hà Lan, 50% ở Đức... ủng hộ EU. EU đang trải qua giai đoạn khó khăn và chia rẽ nhất từ khi thành lập, với một loạt diễn biến mới đặt EU trước nguy cơ tan rã. Sự kiện Anh rời EU, còn gọi là Brexit, có thể sẽ không dẫn đến làn sóng các nước thành viên rời bỏ EU như nhiều lo ngại ban đầu, nhưng dự báo sẽ để lại hậu quả khôn lường cho liên minh trong nhiều năm tới.

Lòng tin của người dân đối với EU vẫn đang sụt giảm, thậm chí xuống mức rất thấp ở nhiều nước vốn được coi là hưởng lợi nhiều hơn cả từ việc là một thành viên EU như Italy hay các các quốc gia Đông Âu. Cho dù đại đa số vẫn tin tưởng vào những lợi ích EU mang lại, cuộc khảo sát của ECFR cho thấy, đại đa số cử tri cho biết họ đang mất lòng tin và muốn thấy một EU thay đổi mạnh mẽ, nếu muốn thích nghi với bước đi của lịch sử. Trong khi đó, các nước EU dường như vẫn chưa thật sự gượng dậy hoàn toàn sau cuộc khủng hoảng kinh tế 2008 - 2009; căng thẳng địa chiến lược với Nga chưa có dấu hiệu giải quyết; vấn đề nhập cư tiếp tục gây chia rẽ mạnh mẽ và gây căng thẳng giữa các thành viên trong khối. Trong bối cảnh đó, hơn lúc nào hết, liên minh cờ xanh cần củng cố đoàn kết nội khối, sự lãnh đạo mạnh mẽ và tiếng nói thống nhất trong EP nhằm vượt qua thách thức đang chờ đón phía trước. 

Ngọc Khánh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang