QUỐC TẾ
Cập nhật 23:15 | 16/06/2019 (GMT+7)
.
Chính sách, pháp luật các nước về chống lãng phí thực phẩm

Cuộc chiến bằng cơ sở pháp lý

07:48 | 19/05/2019
Bên cạnh những sáng kiến được áp dụng, nhiều nước trong Liên minh châu Âu và trên thế giới đã luật hóa hành vi lãng phí thực phẩm, đưa ra chế tài xử phạt cũng như đưa ra những chiến lược và chính sách dài hơi cho vấn nạn này.

Pháp, Italy: Buộc các siêu thị tặng thực phẩm thừa

Pháp là quốc gia đầu tiên trên thế giới cấm các siêu thị lãng phí và buộc các nhà bán lẻ lớn tặng các thực phẩm thừa. Đạo luật về chống lãng phí thực phẩm của Pháp mang tên Luật Garot được thông qua vào ngày 29.12.2016, và chính thức có hiệu lực từ tháng 2.2017, cấm siêu thị lãng phí và buộc các nhà bán lẻ lớn phải tặng đồ ăn không bán được, hoặc phải đối mặt với mức phạt là 3.750 euro (tương đương 4.230 USD). Với điều luật này, Pháp đã tiến hành kiểm tra lại việc tiêu thụ thực phẩm của quốc gia nơi có khoảng 7 triệu tấn lương thực phải bỏ đi mỗi năm. Trong khi những người tiêu dùng là thủ phạm lớn nhất, còn tại các nhà hàng, cửa hàng chiếm khoảng 1/4 chất thải thực phẩm.


Ứng dụng “Too Good To Go”

Ngay sau Pháp, ngày 17.3.2016, Hạ viện Italy đã thông qua luật chống lãng phí thực phẩm, vốn gây thiệt hại cho Italy 2 tỷ euro mỗi năm. Điều luật mới khuyến khích nông dân, công ty chế biến thực phẩm và thương nhân tặng thực phẩm dư thừa thay vì vứt bỏ, tuy nhiên phải bảo đảm tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm. Với luật này, Italy mong muốn nâng số lượng thực phẩm dư thừa quyên góp từ 550.000 tấn lên 1 triệu tấn để cứu trợ 6 triệu người gặp khó khăn.

Điều luật cũng chú trọng tăng cường chiến dịch tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân về vấn đề này, vốn là nguyên nhân chính gây lãng phí thực phẩm (54%), cao hơn nhiều so với sự lãng phí của nhà hàng (21%), siêu thị (15%), nông nghiệp (8%) và công nghiệp chế biến (2%). Theo Hiệp hội nông dân Coldiretti, mỗi một người dân Italy vứt bỏ trung bình hàng năm 76kg thực phẩm.

Châu Âu: Lượng hóa mức độ lãng phí

Hiện nay, Ủy ban châu Âu (EC) cũng đang thúc đẩy một dự luật trong đó đưa ra phương pháp đo lường mức độ lãng phí thực phẩm chung để hỗ trợ các quốc gia thành viên định lượng lãng phí ở từng giai đoạn của chuỗi cung ứng thực phẩm. Phương pháp này sẽ bảo đảm giám sát chặt chẽ mức độ lãng phí thực phẩm trên toàn EU. Luật pháp về chống lãng phí mới sẽ đòi hỏi các quốc gia thành viên thực hiện các chương trình ngăn chặn lãng phí thực phẩm quốc gia, đặc biệt là giảm lãng phí thực phẩm ở từng giai đoạn của chuỗi cung ứng. Họ đồng thời cũng phải giám sát và báo cáo mức độ lãng phí đó. Dự thảo luật mới sẽ được gửi tới Nghị viện châu Âu và Hội đồng châu Âu xem xét vào tháng 7 tới.

Theo Phó Chủ tịch thứ nhất của EC, ông Frans Timmermans, “lãng phí thực phẩm là điều không thể chấp nhận được tại một thế giới nơi mà hàng triệu người vẫn phải chịu đói trong khi nguồn tài nguyên thiên nhiên ngày càng trở nên khan hiếm. Đó chính là lý do châu Âu xác định đây là nhiệm vụ ưu tiên chính nhằm xây dựng một nền kinh tế tuần hoàn và một xã hội bền vững. Ngăn chặn lãng phí thực phẩm từng được xác định là một trong những lĩnh vực ưu tiên tại Thông tư Kế hoạch hành động kinh tế được EC thông qua cuối năm 2015. Không chỉ thế, nó còn là một trong 10 chỉ số chính được đề cập trong Thông tư Khung giám sát kinh tế của khối liên minh lá cờ xanh nhằm đạt được Mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu, trong đó giảm một nửa lãng phí thực phẩm trên đầu người ở cấp độ bán lẻ và tiêu dùng vào năm 2030, cũng như giảm thất thoát thực phẩm trong quá trình sản xuất và cung ứng.

Trước đó, năm 2016, Ủy ban châu Âu cũng đã khởi động một chương trình phối hợp về chống lãng phí thực phẩm, bao gồm 70 tổ chức công lập và tư nhân, trong đó có đại diện 37 cơ sở khoa học, tổ chức phi chính phủ và giới công nghiệp. Trong giai đoạn thứ nhất, chương trình này giúp các đối tác trong chuỗi cung ứng thực phẩm xác định các hướng ưu tiên, và thúc đẩy hợp tác.

Nhật Bản: Khuyến khích tái chế thực phẩm

Vào năm 2000, Chính phủ Nhật Bản đã thông qua Luật Tái chế thực phẩm nhằm chủ động thực thi những biện pháp thúc đẩy tiết giảm, tái sử dụng và tái chế thực phẩm. Các đạo luật khác cũng đã được thực thi như Luật Tái chế thực phẩm thành thức ăn cho gia súc và làm phân bón. Các cửa hàng kinh doanh vứt bỏ 100 tấn thực phẩm trong một năm, bắt buộc phải báo cáo nhà chức trách và sẽ bị phạt nặng nếu không có những biện pháp thích hợp nhằm làm giảm sự lãng phí.

Ông Kenta Suzuki thuộc Cơ quan Chính sách về môi trường công nghiệp thực phẩm của Bộ Nông - Lâm - Ngư nghiệp Nhật Bản cho biết: Chính phủ Nhật Bản không chỉ yêu cầu các công ty kinh doanh thực phẩm phải báo cáo khối lượng lương thực mà họ bỏ đi mà còn giám sát các công ty này xử lý việc lãng phí đó như thế nào.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc lãng phí lương thực ở Nhật Bản. Các chuyên gia về lĩnh vực này cho rằng nguyên nhân chủ yếu là do “Quy tắc một phần ba” - một thông lệ thương mại mà theo đó các nhà sản xuất phải giao thực phẩm cho những người bán lẻ trong khoảng 1/3 thời gian đầu của hạn sử dụng. Nếu thực phẩm không được giao trước thời hạn đó thì chúng sẽ bị loại bỏ. Ví dụ, nếu một gói khoai tây chiên có hạn sử dụng tốt nhất trong vòng sáu tháng thì các nhà sản xuất cần phải giao cho những người bán lẻ trong vòng hai tháng đầu để họ có hai tháng để bán gói khoai tây chiên, nếu không bán được mặt hàng này, hoặc là họ hạ giá bán hoặc là vứt bỏ.

Năm 2013, 35 công ty thực phẩm đã tham gia chương trình thí điểm với sự thỏa thuận giữa các nhà sản xuất thực phẩm nhằm kéo dài thời hạn sử dụng của đồ uống và đồ ăn nhẹ, theo đó sửa đổi “Quy tắc một phần ba” thành “Quy tắc một phần hai”. Kết quả là, các nhà sản xuất đã tiết kiệm được 40.000 tấn thực phẩm và đồ uống trị giá 8,7 tỷ yên, qua đó giảm được 1,4% lượng lương thực lãng phí. Tuy nhiên, theo ông Suzuki, “Quy tắc một phần ba” là luật bất thành văn trong ngành kinh doanh thực phẩm để bảo đảm rằng, thực phẩm cung cấp cho người tiêu dùng luôn ở chất lượng tốt nhất. Một nguyên nhân khác là người Nhật Bản rất nhạy cảm với vấn đề an toàn và chất lượng thực phẩm. Theo ông Rumi Ide, một chuyên gia nghiên cứu về tình trạng lãng phí thực phẩm, một số người Nhật Bản vẫn chưa phân biệt được sự khác nhau giữa ngày hết hạn và ngày dùng sản phẩm tốt nhất. Nhiều người có xu hướng lựa chọn các hộp hoặc túi đồ ăn được bày ở sâu trong kệ hàng thực phẩm để có thể chọn được sản phẩm có hạn sử dụng lâu hơn so thực phẩm bày ở phía ngoài.

Quốc Đạt
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang