QUỐC TẾ
Cập nhật 18:38 | 19/12/2018 (GMT+7)
.
Australia

Bình đẳng công - tư

09:20 | 10/06/2018
Ở Australia, người tố cáo, hay còn gọi là “người thổi còi”, được bảo vệ thông qua 3 luật chính ở cấp liên bang: Luật Tiết lộ vì lợi ích công 2013, Luật Doanh nghiệp 2001 và Luật Làm việc công bằng 2009. Mới đây nhất, Dự luật sửa đổi Luật Tài chính, trong đó tăng cường bảo vệ “người thổi còi” trong khu vực tư nhân để ngang bằng khu vực công đã được trình Nghị viện. Nếu được thông qua, luật mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1.7.2018.

Dù ở khu vực công hay tư, người tố cáo ở Australia luôn được bảo vệ. Trong đó, Luật Tiết lộ vì lợi ích công được xây dựng nhằm tạo điều kiện cho việc tiết lộ và điều tra hành vi sai trái trong khu vực công. Theo luật, người tố cáo được quyền miễn trừ trách nhiệm pháp lý, được bảo vệ danh tính cũng như bảo vệ khỏi các hành vi trả thù.

Chẳng hạn, người thổi còi được miễn trừ trách nhiệm hình sự, dân sự, hành chính liên quan đến hoạt động tiết lộ thông tin vì lợi ích công. Tuy nhiên, quyền miễn trừ này sẽ không được áp dụng nếu phát hiện tố cáo sai sự thật… Luật cũng quy định, tất cả hành vi trả thù, đe dọa trả thù, chống lại và tiết lộ danh tính người tố cáo là tội phạm. Đó có thể là hành vi sa thải, phân biệt đối xử, gây thương tích, tổn hại cho người tố cáo… Hình phạt đối với các vi phạm trên có thể là án tù từ 6 tháng tới 2 năm hoặc bị phạt tiền, hoặc cả hai hình thức trên.

Ở khu vực tư, người tố cáo được các quy định của Luật Doanh nghiệp và Luật Làm việc công bằng bảo vệ. Cụ thể, họ được bảo vệ khỏi tranh chấp (dân sự, hình sự và cả những tranh chấp liên quan đến hợp đồng) liên quan đến thông tin cung cấp. Họ có thể được bảo vệ khỏi việc mất việc làm hoặc trù dập từ người sử dụng lao động bằng cách trao cho người tố cáo quyền được yêu cầu tòa án khôi phục vị trí ban đầu hoặc bố trí việc làm tương đương nếu người sử dụng lao động sa thải người lao động vì lý do người này thực hiện tố cáo.

Bên cạnh đó, họ còn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại do hành vi trả thù việc tố cáo gây ra. Đó có thể bồi thường bằng tiền hoặc các biện pháp tinh thần như xin lỗi… Tuy nhiên, Australia đặt ra điều kiện đối với việc thực hiện quyền yêu cầu bồi thường, đó là: Thiệt hại phải chịu từ việc thực hiện hành vi tố cáo và người tố cáo phải là người trực tiếp thực hiện yêu cầu bồi thường. 

Còn Dự thảo sửa đổi Luật Tài chính đang được trình Quốc hội Australia mở rộng phạm vi người tố cáo được bảo vệ, chẳng hạn bao gồm cả các cựu nhân viên, người lao động hợp đồng, người thân của họ. Dự luật cũng quy định quyền tiết lộ cho các nhà báo và nghị sĩ Quốc hội. Cụ thể, nếu người thổi còi trước đây đã tiết lộ thông tin cho một số cơ quan có thẩm quyền, như ASIC (Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư), thì sau một khoảng thời gian hợp lý, họ được phép tiết lộ thông tin cho một nghị sĩ hoặc nhà báo nếu họ tin rằng nếu không được tiết lộ kịp thời sẽ gây nguy hiểm nghiêm trọng đối với an toàn và sức khỏe cộng đồng, hay đe dọa đến hệ thống tài chính. Ngoài ra, dự luật cũng ghi rõ, các hành vi không tuân thủ sẽ phải đối mặt với án phạt tối đa lên tới 200.000 AUD đối với cá nhân và 1 triệu AUD đối với doanh nghiệp. Đồng thời các công ty, cả công và tư, quy mô lớn phải xây dựng chính sách dành cho người tố cáo.

Có hai lĩnh vực chưa được bao hàm trong dự luật nhưng nó có thể sẽ được nổi lên qua tranh luận như việc hài hòa các biện pháp bảo vệ người tố cáo thành một đạo luật chung hay thành lập cơ quan riêng chuyên bảo vệ người tố cáo. 

Linh Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang