QUỐC TẾ
Cập nhật 23:21 | 18/01/2020 (GMT+7)
.
Italy tổ chức bầu cử mới

Trưng cầu dân ý về EU?

09:42 | 30/05/2018
Sau nhiều nỗ lực đàm phán nhằm thành lập Chính phủ liên minh gần 3 tháng kể từ cuộc tổng tuyển cử ngày 4.3, Italy rốt cuộc vẫn phải đối mặt với kịch bản tệ nhất nhưng đã được báo trước: Không thành lập được Chính phủ và phải tổ chức cuộc bầu cử mới.

Kịch bản được dự báo

Tổng thống Italy Sergio Mattarella ngày 27.5 đã chỉ định cựu Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Carlo Cottarelli, 64 tuổi, làm Thủ tướng lâm thời nhằm thành lập “Chính phủ kỹ thuật”, với nhiệm vụ tổ chức cuộc bầu cử trước thời hạn, có thể vào mùa thu này hoặc sang năm, và thông qua ngân sách năm 2019.

Trước đó, nỗ lực nhằm khai thông bế tắc chính trị tại Italy của đảng cánh hữu Liên đoàn và đảng dân túy Phong trào 5 sao, hai đảng đạt thỏa thuận liên minh sau cuộc tổng tuyển cử tháng 3, đã sụp đổ sau khi Thủ tướng được hai đảng đề cử Giuseppe Conte tuyên bố từ chức, do bất đồng với Tổng thống Mattarella về việc chỉ định Bộ trưởng Kinh tế và tài chính trong Chính phủ mới. Lý do chính khiến ông Mattarella không tán thành với đề cử Bộ trưởng Kinh tế và tài chính là bởi ứng cử viên cho vị trí này, Paolo Savona, 81 tuổi, là nhân vật nổi tiếng với quan điểm bài châu Âu. Trong khi đó, ông Mattarella đã nhiều lần tuyên bố, không thể để Italy đối mặt với rủi ro rời khỏi Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) hay Liên minh châu Âu (EU), bởi điều này có thể khiến nền kinh tế Italy sụp đổ.

Việc Tổng thống Mattarella phủ quyết đề cử ông Savona làm Bộ trưởng Kinh tế và tài chính đã khiến hai đảng Liên đoàn và Phong trào 5 sao giận dữ hủy bỏ kế hoạch liên minh. Điều này buộc Tổng thống phải đứng ra chỉ định Thủ tướng nhằm thành lập Chính phủ lâm thời và kêu gọi tổ chức bầu cử sớm. Mặc dù đây là kịch bản tồi tệ nhất, nhưng rõ ràng ông Mattarella không còn lựa chọn nào khác.

Thất bại của Italy trong thành lập Chính phủ mới sau bầu cử vốn đã được báo trước, trong bối cảnh cử tri Italy quay lưng lại với các chính đảng truyền thống và xu thế các đảng dân túy, cực hữu đang “lên ngôi” trên khắp châu Âu. Ngay cả việc đảng Liên đoàn và Phong trào 5 sao đạt thỏa thuận chia sẻ quyền lực ở Italy cũng chỉ được coi như lối thoát tình thế, do quá trình đàm phán giữa hai đảng này diễn ra gian nan, có lúc tưởng chừng đổ bể.

Tuy nhiên, diễn biến mới nhất tiếp tục đẩy Italy vào tình thế tiềm ẩn bất ổn, bởi Chính phủ lâm thời do ông Cottarelli thành lập cần được sự ủng hộ đa số của Nghị viện. Nếu không được Nghị viện chấp thuận, Chính phủ lâm thời sẽ phải từ chức và nhiều khả năng ông Mattarella sẽ phải đảm nhận cương vị Thủ tướng và thành lập Nội các mới, chỉ đảm nhiệm chức năng chính là điều hành đất nước cho đến khi cuộc bầu cử mới được tổ chức sau tháng 8.

Trong khi đó, lãnh đạo Phong trào 5 sao Luigi Di Maio đã đề cập tới khả năng tìm cách luận tội Tổng thống Sergio Mattarella với lý do lạm quyền. Trong quá khứ, thủ tục luận tội người đứng đầu Italy từng được khởi xướng 3 lần, song chưa từng thành công. Các nhà lãnh đạo của cả hai đảng Liên đoàn và Phong trào 5 sao còn kêu gọi người ủng hộ tổ chức các cuộc tuần hành quy mô lớn trên khắp Italy vào ngày 2.6.

EU phấp phỏng

Các nhà quan sát cho rằng, với việc cử tri Italy sẽ phải đi bỏ phiếu lại, EU phần nào có thể thở phào khi không phải chấp nhận Chính phủ liên minh mới giữa một đảng cực hữu và một đảng dân túy ở Rome. Tuy nhiên, EU vẫn chưa hết lo ngại.

 Lãnh đạo đảng Liên đoàn Matteo Salvini tuyên bố, cuộc bầu cử tới sẽ không mang ý nghĩa chính trị mà là cuộc trưng cầu dân ý thực sự, giữa một bên là những người muốn Italy là quốc gia tự do và một bên là những người muốn Italy bị “nô dịch”. Ông Salvini chỉ trích các quy định của EU trói buộc Italy và cho rằng nước này bị điều khiển về mặt tài chính bởi người Đức, người Pháp và những người dẫn đầu Eurozone.

Francesco Galietti, người đứng đầu công ty phân tích rủi ro chính trị Policy Sonar ở Rome nhận định, cuộc bầu cử trước thời hạn ở Italy sẽ giống như cuộc trưng cầu dân ý đối với EU và đồng euro. Đây là mối đe dọa sống còn đối với toàn bộ Eurozone. Nếu trong cuộc bầu cử tới, người Italy chọn những chính đảng bài EU và đồng euro, thì kết quả bầu cử sẽ đặt ra thách thức lớn nhất đối với khối này kể từ cuộc trưng cầu dân ý về Brexit ở Anh cách đây 2 năm, cũng như đặt ra những câu hỏi mới về tương lai của đồng tiền chung. Là nền kinh tế lớn thứ ba Eurozone và đang gánh khoản nợ công lớn, Italy tiềm ẩn rủi ro lớn hơn nhiều đối với Eurozone so với cuộc khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp.

Kết quả các cuộc thăm dò gần đây nhất cho thấy, tỷ lệ ủng hộ đảng Liên đoàn hiện tăng lên 24%, so với 17% tại thời điểm diễn ra cuộc bầu cử ngày 4.3. Tỷ lệ ủng hộ Phong trào 5 sao vẫn giữ nguyên ở mức 32%.

Ngọc Khánh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang