DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 07:02 | 29/05/2020 (GMT+7)
.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp

Củng cố cơ quan giám định tư pháp đang có hay thành lập đơn vị mới?

06:54 | 22/05/2020
Trong phiên thảo luận trực tuyến của Quốc hội chiều qua, các đại biểu Quốc hội quan tâm cho ý kiến về việc dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp bổ sung quy định Phòng giám định kỹ thuật hình sự thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao là một trong các tổ chức giám định tư pháp công lập về kỹ thuật hình sự. Củng cố các cơ quan giám định tư pháp đang có hay thành lập đơn vị mới là vấn đề được nhiều đại biểu đặt ra.

Chỉ một tổ chức thực hiện sẽ khó trưng cầu giám định

Tán thành với việc dự thảo Luật bổ sung quy định Phòng Giám định kỹ thuật hình sự thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao là một trong các tổ chức giám định tư pháp công lập về kỹ thuật hình sự, Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Trần Hồng Hà (Vĩnh Phúc) chỉ rõ, tổ chức thực hiện giám định kỹ thuật hình sự mới có ở Bộ Công an, Bộ Quốc phòng. Hiện nay, toàn bộ việc giám định âm thanh của cơ quan tố tụng hình sự thực hiện tập trung ở Viện Kỹ thuật hình sự, Bộ Công an. Trong khi đó, từ ngày 1.1.2020 phải thực hiện việc ghi âm, ghi hình có âm thanh khi hỏi cung bị can, dẫn đến nhu cầu tăng mạnh, khi bị can, bị cáo và những người tham gia tố tụng có nhu cầu giám định tính chính xác về âm thanh, hình ảnh.


ĐBQH Nguyễn Thị Xuân (Đắk Lắk) phát biểu tại hội trường  Ảnh: Quang Khánh

Một yếu tố khác khiến ĐB Trần Hồng Hà tán thành việc bổ sung quy định này là do chỉ có một tổ chức giám định âm thanh, hình ảnh đã khiến khi kết quả có số liệu thiếu khách quan hoặc có khiếu nại về kết quả giám định thì các cơ quan tiến hành tố tụng không thể trưng cầu giám định lại theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Tuy nhiên, ĐBQH Nguyễn Thị Xuân (Đắk Lắk) không đồng tình với việc bổ sung quy định Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao thuộc hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập. Nguyên nhân do đây là lĩnh vực kỹ thuật chuyên biệt, đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm, đặc biệt quá trình đào tạo giám định viên công lập công phu. Hơn nữa, từ khi Luật Giám định tư pháp năm 2012 có hiệu lực đến nay, Viện Khoa học kỹ thuật hình sự thuộc Bộ Công an tiếp cận 42 vụ giám định âm thanh, 18 vụ giám định dữ liệu điện tử và cơ bản đã đáp ứng yêu cầu của công tác này.

ĐB Nguyễn Thị Xuân cũng chỉ rõ, tại Báo cáo tổng kết thi hành Luật Giám định tư pháp năm 2012 không thấy nêu khó khăn, vướng mắc của Viện Kiểm sát Nhân dân trong việc trưng cầu giám định âm thanh, hình ảnh. Trong quá trình soạn thảo, thảo luận, cho ý kiến về dự án Luật ở bên Chính phủ không trình nội dung đề xuất thành lập Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao thuộc hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập, chỉ tại báo cáo bổ sung mới đưa vào đề xuất này. Do vậy, ĐB Nguyễn Thị Xuân nhận thấy, yêu cầu thực tế của việc bổ sung Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao thuộc hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập là chưa thực sự cấp thiết.

Ngoài ra, Luật Tổ chức Viện Kiểm sát Nhân dân hiện hành quy định Viện Kiểm sát Nhân dân là cơ quan thực hiện quyền công tố, kiểm soát công tác tư pháp, không quy định chức năng, nhiệm vụ về giám định tư pháp. Chỉ ra quy định về chức năng, nhiệm vụ của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao nêu trên, ĐB Nguyễn Thị Xuân đặt câu hỏi: Nếu quy định chức năng giám định tư pháp cho Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao liệu có xung đột với quy định của Luật Tổ chức Viện Kiểm sát Nhân dân không? Mặt khác, Viện Kiểm sát Nhân dân vừa thực hiện quyền công tố, kiểm soát hoạt động tư pháp, vừa thực hiện giám định, có bảo đảm khách quan, công minh trong vấn đề này không?

Từ góc nhìn khác, ĐBQH Lý Tiết Hạnh (Bình Định) nhận thấy, quy định này không xung đột với quy định liên quan tại Luật Tổ chức Viện Kiểm sát Nhân dân. Bởi Viện Kiểm sát Nhân dân vừa thực hiện quyền công tố, vừa kiểm soát hoạt động tư pháp, nên chỉ cần bổ sung quy định về thẩm quyền, quyền hạn của Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao. Ngoài ra, xem xét trên cơ sở điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực của Phòng Kỹ thuật hình sự, cũng như việc ở vị trí một đơn vị trực thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, ĐB Lý Tiết Hạnh cho rằng, cần quy định rõ phạm vi tiếp nhận, trường hợp nào, tính chất, quy mô, nhiệm vụ nào thuộc trách nhiệm thực hiện của phòng này.

Chưa bao giờ yêu cầu tránh oan sai cao như hiện nay

“Câu chuyện ở đây không phải là quá tải, mà chưa bao giờ yêu cầu tránh oan sai trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử đòi hỏi cao như hiện nay” là lý lẽ được ĐBQH Nguyễn Mai Bộ (An Giang) nêu ra để tranh luận lại với các ý kiến không đồng tình với việc bổ sung quy định này vào dự thảo Luật. ĐB Nguyễn Mai Bộ cũng đặt ra tình huống khi trong kết quả giám định âm thanh, hình ảnh do cơ quan thuộc Bộ Công an thực hiện bị phát hiện có vấn đề thì cơ quan này sẽ kết luận lại như thế nào? Hơn nữa, trong lịch sử tư pháp ở nước ta cũng đã có vụ việc qua biết bao lần giám định ở đơn vị công an không ra được, phải qua giám định của quân đội mới ra. “Để thực hiện yêu cầu cao nhất của tố tụng và có căn cứ, nên bổ sung chức năng này cho Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao” - ĐB Nguyễn Mai Bộ nhấn mạnh.

Tranh luận lại với quan điểm “để chống oan sai cần đưa Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vào hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập”, ĐBQH Nguyễn Hữu Cầu (Nghệ An) lưu ý, nếu thực hiện theo quan điểm này, cần thành lập một cơ quan giám định tư pháp thuộc Tòa án Nhân dân Tối cao, vì tòa án là mới trung tâm của nền tư pháp và quyết định của tòa mới buộc được người đó có tội hay không có tội. Ngoài ra, ĐB Nguyễn Hữu Cầu chỉ rõ, theo báo cáo của cơ quan chức năng, từ năm 2012 đến nay, số lượng vụ việc giám định về âm thanh, hình ảnh không nhiều, nên Viện Kỹ thuật hình sự thuộc Bộ Công an hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu. Mặt khác, nhấn mạnh “ nền tư pháp ngày càng phát triển thì oan sai càng giảm đi, không phải ghi âm, ghi hình nhiều sẽ giúp phát hiện nhiều oan, sai” nên ĐB Nguyễn Hữu Cầu cho rằng, các ĐBQH cần cân nhắc về nội dung này tại dự thảo Luật. 

Không đồng tình với ý kiến của ĐB Nguyễn Hữu Cầu, ĐBQH Nguyễn Quang Dũng (Quảng Nam) cho biết, thời gian qua, Viện Kiểm sát Nhân dân đã xin trưng cầu giám định 59 vụ việc tại cơ quan giám định thuộc Bộ Công an, thời gian thực hiện trung bình khá dài, cá biệt có vụ mới đây kéo dài 8 tháng 10 ngày mới hoàn thành. Về việc cơ quan giám định thuộc Bộ Công an có khách quan không, ĐBQH cũng đưa ra một vụ việc cụ thể khi tiến hành giám định ở cơ quan thuộc Bộ Công an được khẳng định không đủ căn cứ, song giám định ở đơn vị khác lại cho thấy đủ căn cứ xác định. Vụ việc này đã bị truy tố và đưa ra xét xử. Hay nói cách khác, việc dự thảo Luật bổ sung quy định Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao là một trong các tổ chức giám định tư pháp công lập về kỹ thuật hình sự có căn cứ từ thực tiễn khách quan.

Do có ý kiến khác nhau về nội dung này tại dự thảo Luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu rõ, sẽ tổ chức lấy ý kiến các ĐBQH bằng hình thức phát phiếu xin ý kiến.

Thanh Hải
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang