DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 17:11 | 06/06/2020 (GMT+7)
.
Dự án Luật Biên phòng Việt Nam

Hoàn thiện cơ sở pháp lý về công tác biên phòng

07:10 | 26/03/2020
Công tác biên phòng là một bộ phận trong công tác quốc phòng, bảo vệ an ninh, chủ quyền quốc gia, nhiệm vụ có sự tham gia của nhiều lực lượng khác nhau tại khu vực biên giới và đã được quy định ở nhiều đạo luật liên quan. Vì vậy, dự án Luật Biên phòng Việt Nam cần được rà soát nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các quy định có liên quan. Nhấn mạnh điều này, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đề nghị, dự án Luật cần quy định cụ thể các chính sách về biên phòng, chế độ đối với bộ đội biên phòng, thể hiện rõ quan điểm của Nhà nước đối với những người lính đang ngày đêm gìn giữ biên cương Tổ quốc.

Cần gia cố thêm…

Nội dung dự luật được xây dựng dựa trên ba chính sách lớn, gồm: Xác định rõ nhiệm vụ biên phòng; luật hóa quy định về hình thức quản lý, bảo vệ biên giới của bộ đội biên phòng; chuẩn hóa, quy định nhiệm vụ, quyền hạn của lực lượng thực thi nhiệm vụ biên phòng. Do đó, dự thảo Luật quy định cụ thể về nhiệm vụ biên phòng bảo đảm tính khái quát, toàn diện nhiệm vụ xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, khu vực biên giới; quy định về hình thức quản lý, bảo vệ biên giới của bộ đội biên phòng. Dự thảo Luật cũng đã kế thừa các quy định còn giá trị của Pháp lệnh Bộ đội biên phòng, bổ sung một số nhiệm vụ, quyền hạn của bộ đội biên phòng quy định trong các văn bản pháp luật hiện hành nhằm quy định cụ thể về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, hệ thống tổ chức của bộ đội biên phòng. Tuy nhiên, băn khoăn lớn nhất của một số Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội là có thể trùng lặp về phạm vi điều chỉnh giữa dự thảo Luật và nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Một số quy định của dự luật chưa bảo đảm tính hợp hiến và tính thống nhất trong hệ thống pháp luật.


Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga phát biểu tại phiên họp
Ảnh: Quang Khánh

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, hệ thống pháp luật hiện nay có Pháp lệnh Bộ đội Biên phòng năm 1997 điều chỉnh các vấn đề liên quan đến bộ đội biên phòng, nhưng điều chỉnh hoạt động của lực lượng bộ đội biên phòng còn có một loạt nhóm luật về an ninh - quốc phòng, tư pháp (do bản thân bộ đội biên phòng được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra), hành chính… Với văn bản ở tầm Pháp lệnh được ban hành hơn 20 năm thì việc ban hành Luật Biên phòng Việt Nam là cần thiết, góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý về xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, khu vực biên giới và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ đội biên phòng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Tuy nhiên, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng cho rằng, nếu chỉ nâng từ Pháp lệnh Bộ đội biên phòng lên thành Luật Bộ đội biên phòng thì đơn giản, nhưng thành Luật Biên phòng Việt Nam thì lại khác. Tại Khoản 1, Điều 2, dự thảo Luật giải thích từ ngữ, khái niệm “biên phòng” là công cuộc xây dựng quản lý bảo vệ biên giới quốc gia, khu vực biên giới bằng sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, trong đó các bộ, cơ quan ngang bộ, chính quyền địa phương, lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt. Như vậy, chúng ta đang từ một văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh lực lượng biên phòng chuyển sang văn bản quy định về công cuộc xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, khu vực biên giới. Nêu vấn đề này, bà Lê Thị Nga đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan chủ trì thẩm tra và Ủy ban Pháp luật cần rà soát thật kỹ hệ thống pháp luật hiện hành xem có chồng lấn với luật nào hay không. Ví dụ, Luật Biên giới quốc gia tại Điều 2 quy định: “Luật này quy định về biên giới quốc gia; chế độ pháp lý về biên giới quốc gia; xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia và khu vực biên giới”. Như vậy, khái niệm “biên phòng” trong dự luật trùng với Điều 2 Luật Biên giới quốc gia, trong khi giải thích khái niệm này là vấn đề cơ bản, liên quan đến cấu trúc, nội dung, bố cục của Luật. Bên cạnh đó, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp cũng đề nghị, dự thảo Luật cần được gia cố thêm, ít nhất phải dày dặn hơn so với Pháp lệnh Bộ đội biên phòng.

Ở khía cạnh khác, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu chỉ rõ, Khoản 2, Điều 9 dự luật giao Chính phủ quy định chi tiết biện pháp nghiệp vụ liên quan trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân là chưa bảo đảm tính hợp hiến. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, phải cân nhắc kỹ cái gì liên quan đến hạn chế quyền, nghĩa vụ của công dân thì quy định cụ thể trong luật, cái gì liên quan đến nghiệp vụ chuyên trách của bộ đội biên phòng thì giao Chính phủ quy định. Công tác biên phòng là nhiệm vụ của toàn hệ thống chính trị và của toàn dân, thì phải có sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị, toàn dân và các lực lượng. Sự vào cuộc này phải trên nguyên tắc mỗi cơ quan làm một công việc chính còn các cơ quan khác phối hợp, mà sự phối hợp cũng phải theo nguyên tắc, quy trình nhất định. Vì thế, theo Phó Chủ tịch Quốc hội, dự luật cần quy định cụ thể hơn nhiệm vụ, quyền hạn của từng chủ thể trong công tác biên phòng để tránh tình trạng bỏ trống, thiếu sót trong quản lý, bảo vệ biên giới.

Làm rõ chính sách đặc thù

Quy định chính sách của Nhà nước về biên phòng trong dự thảo Luật được thể chế hóa từ Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, bảo đảm thống nhất với chính sách của Nhà nước về quốc phòng. Theo đó, Chương V dự luật quy định việc bảo đảm nguồn nhân lực, tài chính, tài sản cho nhiệm vụ biên phòng; đồng thời, quy định chế độ, chính sách đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thực thi nhiệm vụ biên phòng.

Đánh giá chính sách biên phòng là nội dung quan trọng, liên quan đến việc nâng tầm đối nội, đối ngoại của công tác biên phòng, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng nhấn mạnh, bộ đội biên phòng là lực lượng nòng cốt, chuyên trách trong quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia. Do đó, chính sách đối với lực lượng này cần được quy định cụ thể trong dự luật. Hiện nay, dự luật đã nêu một số chính sách đối với công chức, viên chức, cán bộ, chiến sĩ lực lượng chuyên trách thực thi nhiệm vụ biên phòng như: Được đào tạo, bồi dưỡng về chính trị, quân sự, chuyên môn, nghiệp vụ, pháp luật, ngoại ngữ, tiếng dân tộc và kiến thức cần thiết khác phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao… Tuy nhiên, chính sách đặc thù cho đối tượng này là gì thì chưa rõ. “Chế độ tuổi tác, thời gian công tác, lực lượng lên đây bao lâu, đất ở thế nào? Với bộ đội biên phòng, đồn là nhà, biên giới là quê hương, thì phải giải quyết đất ở, đất sản xuất, canh tác cho anh em ra sao? Theo Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, đây là trách nhiệm phối hợp của các địa phương.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, bộ đội biên phòng không chỉ bảo vệ biên giới mà còn làm nhiều nhiệm vụ khác, từ giáo dục, y tế cho tới tăng cường cán bộ chủ chốt ở cơ sở. Vì vậy, chính sách của Nhà nước đối với lực lượng này phải thể hiện rõ quan điểm đối với những người lính đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ ở vùng biên cương của Tổ quốc.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cũng đề nghị, những chính sách đặc thù liên quan đến bộ đội biên phòng mà Luật Quốc phòng, Luật Sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam… chưa quy định thì cần đưa vào dự luật này. 

Nhật An
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang