DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 19:18 | 25/01/2020 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Để chính sách không bị lạm dụng

08:18 | 13/01/2020
Ngay sau Kỳ họp thứ Tám, Quốc hội Khóa XIV, Ủy ban Kinh tế và cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật Đầu tư (sửa đổi) đã tổ chức nhiều cuộc họp, tọa đàm, nhằm tiếp thu, chỉnh lý dự luật quan trọng này.

Mục tiêu sửa đổi luật thì đã rõ, đó là phải tạo được hành lang pháp lý vừa thông thoáng cho hoạt động đầu tư để từ đó có thể khơi thông mọi nguồn lực trong xã hội, nhưng đồng thời cũng phải bảo đảm hiệu lực, hiệu quả, không để xảy ra sơ hở về luật pháp có thể dẫn đến sai phạm và lạm dụng chính sách của Nhà nước. Dù vậy, để cụ thể hóa mục tiêu này thành các quy định của dự luật không dễ dàng và đôi khi, tính pháp lý lại bị vô hiệu hóa chỉ bởi các khái niệm thiếu một chút tường minh.

Từ thực tế tại địa phương, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, các khái niệm về địa bàn ưu đãi đầu tư, lĩnh vực ưu đãi đầu tư... hiện chưa thực sự rõ ràng, nên đã dẫn đến việc đánh tráo khái niệm ở một số địa bàn, lĩnh vực. Một ví dụ được nhiều đại biểu đề cập là tiêu chí địa bàn khó khăn. Tại sao các nhà đầu tư không đầu tư ở Hà Nội mà lại đến các địa bàn chỉ xa hơn một chút như Bắc Ninh hay Thái Nguyên? Câu trả lời là vì các địa phương này có huyện và xã miền núi nên được hưởng chính sách ưu tiên. Tuy nhiên, các huyện, xã miền núi này trên thực tế lại sát với những đô thị rất lớn, rất phát triển. Trong khi đó, dự luật cũng quy định với những địa bàn khó khăn hay địa bàn đặc biệt khó khăn thì thời gian thực hiện dự án có thể kéo dài lên tới 70 năm.

Hay khái niệm dự án đầu tư lớn nhưng thu hồi vốn chậm thì tiêu chí nào để khẳng định là đầu tư lớn mà thu hồi vốn chậm để cho phép thời gian thực hiện dự án lên tới 70 năm? Nếu không làm rõ các khái niệm này, người ta sẽ lạm dụng, lợi dụng, tranh thủ được ưu đãi đầu tư rất lớn. 

Hay đối với quy định về quyền chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ dự án của nhà đầu tư. “Trong thực tế, chúng tôi thấy đây là một kẽ hở”, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Nguyễn Thị Thanh nhận xét. Lý do là bởi, các dự án được cấp phép thường bao giờ cũng gắn liền với đất đai. Sau khi được cấp phép, nhà đầu tư chỉ thực hiện một vài việc nho nhỏ như san lấp một phần mặt bằng dự án, hút một ít cát để thể hiện có thực hiện dự án, sau đó chuyển nhượng toàn bộ dự án, lấy khoản chênh lệch rất lớn. Đặc biệt là khoản chênh lệch này liên quan đến phần giao đất, thuê đất đã tranh thủ được cơ quan quản lý nhà nước, các ngành để làm dự án trước đó. Nói cách khác, xin cấp phép dự án nhưng thực chất là “buôn” dự án, chuyển nhượng và lấy tiền chênh lệch. Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình cho biết, trong quá trình kiểm tra ở địa phương đã phát hiện việc này và cũng không phải chuyện hãn hữu.

Trong khi đó, theo phản ánh của đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh), dự án được chuyển nhượng khiến nhà đầu tư mới lại tiếp cận các hoạt động mới, rồi đền bù giá đất mới... làm cho quy hoạch treo kéo dài, thậm chí là treo 25 - 30 năm, khiến người dân rất bức xúc. Rõ ràng, tiêu chí, điều kiện chuyển nhượng dự án phải chặt chẽ, phải làm rõ tại sao, trong trường hợp nào thì được chuyển nhượng, chuyển nhượng một phần, chứ không thể chuyển nhượng tràn lan như vừa qua. 

Luật Đầu tư là một trong những đạo luật mang tính chất nền tảng cho hoạt động kinh tế, đầu tư. Tuy nhiên, thực tế áp dụng luật cũng cho thấy, lĩnh vực đầu tư rất dễ xảy ra sai phạm, nhà đầu tư thì lợi dụng chính sách, pháp luật để trục lợi, còn một bộ phận cán bộ có chức vụ, quyền hạn liên quan thì lạm dụng quyền lực, lũng đoạn chính sách để tham nhũng. Chính vì thế, quá trình tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Đầu tư (sửa đổi) cũng cần đặc biệt chú trọng đến tính chính xác, chặt chẽ, minh bạch của các khái niệm được đưa ra trong dự luật. Phải từ sự tường minh của khái niệm mới có thể cụ thể hóa thành khung pháp lý vừa thông thoáng vừa chặt chẽ và minh bạch. Và khi đó, nhà đầu tư hay những cán bộ có chức vụ, quyền hạn cũng không thể lạm dụng, lợi dụng chính sách để trục lợi.

Lam Anh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang