DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 17:03 | 22/01/2020 (GMT+7)
.
Nhân sự các Ban HĐND cấp huyện, xã

Bài 1: Ngày một hao hụt và kiêm nhiệm không đúng vai

08:17 | 13/01/2020
Do nhiều nguyên nhân, ở khá nhiều địa phương nhân sự chuyên trách các Ban HĐND huyện ngày một hao hụt, HĐND một huyện chỉ còn 1 - 2 đại biểu chuyên trách nên hoạt động rất khó khăn. Nhiều địa phương bố trí đại biểu là Ủy viên UBND, công chức chuyên môn của UBND kiêm nhiệm trưởng, Phó trưởng Ban HĐND cấp xã, dẫn đến hoạt động của các Ban HĐND lúng túng, thiếu khách quan, rõ nhất là trong hoạt động giám sát và thẩm tra.

Càng cuối nhiệm kỳ càng mỏng

 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 đã có một bước tiến quan trọng về thể chế của quá trình xây dựng chính quyền địa phương. Trong đó, tổ chức bộ máy chuyên trách của HĐND cấp huyện và hình thành các Ban HĐND ở cấp xã đã tạo điều kiện nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND hai cấp này. Tuy nhiên, quá trình thực thi vẫn còn những bất cập, hạn chế ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND. Một trong những yếu tố đó là việc bố trí, cơ cấu nhân sự vẫn chưa thực sự hợp lý...

Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định HĐND cấp huyện thành lập Ban Pháp chế, Ban Kinh tế - Xã hội; nơi nào có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số thì thành lập Ban Dân tộc. Về cơ cấu nhân sự của Ban HĐND cấp huyện gồm có: Trưởng ban, một Phó Trưởng ban và các Ủy viên. Số lượng Ủy viên các Ban của HĐND cấp huyện do HĐND cấp huyện quyết định. Trưởng ban của HĐND huyện có thể là đại biểu HĐND chuyên trách; Phó Trưởng ban là đại biểu HĐND chuyên trách. Quy định của Luật như vậy nên từ đầu nhiệm kỳ 2016-2021, nhiều địa phương đã bố trí cơ bản đầy đủ số lượng, cơ cấu các Ban theo quy định, có nơi bố trí Trưởng ban chuyên trách, có nơi bố trí Phó Trưởng ban chuyên trách và cũng có địa phương bố trí cả Trưởng ban và Phó Trưởng ban hoạt động chuyên trách. Nhờ đó, hoạt động của các Ban HĐND cấp huyện ngày càng sắc nét, nhất là hoạt động giám sát và thẩm tra được nâng cao cả về chất và lượng.


Ban Kinh tế - Xã hội HĐND thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh mời lãnh đạo các Ban HĐND phường, xã cùng tham gia các cuộc giám sát
Ảnh: Bình Nguyên

Tuy nhiên, có một thực tiễn hiện nay đang diễn ra ở khá nhiều địa phương là nhân sự chuyên trách của các Ban HĐND ngày một hao hụt do sắp xếp cán bộ, có địa phương Phó Trưởng ban Pháp chế kiêm luôn Phó Trưởng ban Kinh tế - Xã hội và ngược lại; cá biệt có địa phương HĐND chỉ có 1 đại biểu là Phó Chủ tịch HĐND chuyên trách, Trưởng, Phó các ban đều hoạt động kiêm nhiệm. Sở dĩ diễn ra tình trạng như vậy, tuỳ vào từng địa phương nhưng tựu trung lại xuất phát từ những lý do như: Quy hoạch chức danh Trưởng, Phó Ban HĐND cấp huyện hầu như chưa địa phương nào thực hiện. Do đó, khi thực hiện công tác cán bộ, luân chuyển trưởng, phó các Ban HĐND không dự phòng được nhân sự kế cận. Tiếp đó là do công tác cán bộ chuẩn bị cho Đại hội Đảng các cấp sắp tới.

Một nguyên nhân nữa phải kể đến, có thể nói là gốc rễ của vấn đề chính là nhận thức về vị trí, vai trò của HĐND vẫn còn nhiều bất cập ở không ít người. Đây là lý do được chỉ ra ở rất nhiều diễn đàn, bàn nhiều giải pháp tháo gỡ nhưng trên thực tế chuyển biến vẫn còn chậm, nhất là đối với HĐND cấp huyện, cấp xã. Trong tuyên truyền, giảng dạy có những người còn cho rằng: HĐND là hình thức, sắp tới sẽ bỏ tổ chức này. Thậm chí có nhiều luồng tư tưởng nhận định: HĐND có cũng như không. Thay vì bàn các giải pháp nâng cao hoạt động để HĐND thực hiện trọn vẹn vị trí, vai trò, nhiệm vụ là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương như Luật định. một số đơn vị lại xuôi chiều theo hướng xem thường vai trò của cơ quan dân cử. Biểu hiện rõ nhất là khi nhân sự bố trí cho cơ quan HĐND bị thiếu hụt do luân chuyển cũng phó mặc luôn. HĐND một huyện chỉ còn 1 - 2 đại biểu chuyên trách thì hoạt động sẽ rất khó khăn, đã hình thức lại càng hình thức hơn.

Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định trong cơ cấu tổ chức HĐND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là cấp huyện) bố trí Trưởng ban HĐND có thể là đại biểu HĐND chuyên trách, Phó Trưởng ban HĐND là đại biểu chuyên trách. Ngoài quy định lĩnh vực phụ trách, chức năng, nhiệm vụ, công tác phối hợp hoạt động và thẩm tra dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án của Ban của HĐND từ Điều 108 đến Điều 111, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, chưa có văn bản nào nói rõ hơn về việc phân công nhiệm vụ, đánh giá cán bộ, công chức hàng năm đối với chức danh Trưởng, Phó trưởng ban chuyên trách HĐND cấp huyện như thế nào. Đây là một bất cập khiến nhiều địa phương lúng túng.

Vừa đá bóng vừa thổi còi

Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định ở cấp xã HĐND thành lập Ban Pháp chế, Ban Kinh tế - Xã hội. Ban của HĐND xã gồm có Trưởng ban, một Phó Trưởng ban và các Ủy viên. Trưởng ban, Phó Trưởng ban và các Ủy viên của các Ban của HĐND xã hoạt động kiêm nhiệm. Hơn 2/3 nhiệm kỳ đã qua song hoạt động của các Ban HĐND cấp xã vẫn còn nhiều lúng túng, thậm chí bị động và có nơi chưa thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo luật định mà phó mặc cho Phó Chủ tịch HĐND chuyên trách làm thay.

Bên cạnh đó, cấp xã gặp khó khăn trong tìm nhân sự bố trí Trưởng, Phó ban, nhất là Trưởng, Phó ban phụ trách kinh tế - xã hội đủ điều kiện đáp ứng chức trách nhiệm vụ trong thẩm tra, giám sát lĩnh vực tài chính, ngân sách và xây dựng cơ bản. Từ đó dẫn đến một thực tiễn ở nhiều địa phương hiện nay là bố trí đại biểu là Ủy viên UBND, công chức chuyên môn của UBND kiêm nhiệm Trưởng, Phó Ban HĐND. Tình trạng này dẫn đến hoạt động của các Ban HĐND lúng túng, thiếu khách quan, rõ nhất là trong giám sát và thẩm tra, bởi người tham mưu thực hiện cũng đồng thời là người đi giám sát.

  Việc bố trí Trưởng ban, Phó Trưởng ban của Đảng kiêm nhiệm Trưởng ban của HĐND cấp huyện ở nhiều địa phương tuy có một số thuận lợi nhất định trong công tác lãnh đạo của cấp ủy Đảng cùng cấp nhưng cũng làm hạn chế hiệu quả hoạt động của các ban nói chung và người đứng đầu các ban nói riêng. Do tập trung phần nhiều thời gian thực hiện nhiệm vụ công tác Đảng, trong khi một số nơi chưa có cơ chế giao quyền cho Phó Trưởng ban, nên có trường hợp hoạt động của các Ban HĐND chưa thật chủ động và bảo đảm yêu cầu về nhiệm vụ, tiến độ thời gian giải quyết công việc. Trưởng ban, Phó Trưởng ban chuyên trách không cơ cấu cấp uỷ cùng cấp nên tiếng nói trong thực thi nhiệm vụ cũng ít nhiều bị ảnh hưởng.

Lê Hồng Hạnh - Phó Trưởng ban Kinh tế - Xã hội HĐND thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang