DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 19:18 | 25/01/2020 (GMT+7)
.
Nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát chuyên đề của HĐND

Tăng cường đánh giá, hướng dẫn hoạt động

07:50 | 09/01/2020
Giám sát chuyên đề của HĐND là hình thức giám sát có thể đi đến tận cùng những vấn đề khó khăn, phức tạp kéo dài. Vì vậy, để nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát chuyên sâu này, cơ quan nhà nước cấp trên cần tăng cường giám sát, kiểm tra, đánh giá, hướng dẫn hoạt động cho HĐND và các cơ quan của HĐND theo nguyên tắc cơ quan nào phê chuẩn kết quả bầu cử có trách nhiệm định kỳ và thường xuyên giám sát, kiểm tra, đánh giá đối tượng được phê chuẩn. Hàng năm, HĐND cần dành thời gian hợp lý thảo luận, đánh giá, nhất là hoạt động giám sát chuyên đề, tổ chức giải trình...

Giải quyết kịp thời các vấn đề dân sinh, bức xúc

Hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND là mục tiêu mà Thường trực, các Ban, Tổ và các đại biểu HĐND các cấp luôn hướng tới; cũng là điều mà cử tri và Nhân dân luôn quan tâm, mong đợi từ người đại diện quyền lực của mình. Theo Luật định, có nhiều hình thức giám sát, trong đó, giám sát chuyên đề là hình thức có tính chuyên sâu, có điều kiện đi đến tận cùng những vấn đề khó khăn, phức tạp kéo dài, liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương mà các hình thức giám sát khác khó có thể giải quyết, kết luận được.


Thường trực HĐND tỉnh Lâm Đồng giám sát đầu tư XDCB trên địa bàn huyện Bảo Lâm

Minh chứng điều này từ HĐND thành phố Bảo Lộc, Lâm Đồng trong gần 2 nhiệm kỳ qua cho thấy: Những nỗ lực của cơ quan dân cử thành phố trong hoạt động giám sát chuyên đề đã góp phần quan trọng ổn định và phát triển kinh tế địa phương và giải quyết kịp thời các vấn đề dân sinh bức xúc; không để xảy ra các “điểm nóng” khiếu kiện đông người; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn. Bên cạnh đó, nhờ lập kế hoạch giám sát khoa học, không những không làm cản trở hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị chịu sự giám sát, mà còn giúp nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, là dịp để họ có thể nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình trước nhân dân, có cơ hội giải trình, được HĐND lắng nghe, chia sẽ khó khăn, ghi nhận kết quả làm được và những khó khăn trong quá trình thực thi chính sách.

Thiếu chế tài bảo đảm việc thực hiện kết luận, kiến nghị

Giám sát của HĐND là hoạt động giám sát quyền lực do Nhân dân ủy thác, giao cho người đại biểu nhân dân và cơ quan quyền lực nhà nước ở mỗi cấp thực hiện. Không chỉ để đáp ứng kỳ vọng không ngừng phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, mà còn để bảo vệ và tô thắm thêm các giá trị của nền dân chủ cộng hòa ở nước ta.

Tuy vậy, pháp luật không quy định số lượng tối thiểu các cuộc giám sát chuyên đề hàng năm HĐND, Thường trực và các Ban của HĐND phải tiến hành. Do đó, tổ chức bao nhiêu cuộc giám sát, giám sát nội dung gì, đối tượng giám sát là ai thì còn tùy năng lực thể chế, quyết tâm chính trị và nhiệt huyết của đội ngũ cán bộ và đại biểu chuyên trách. Có nơi, Thường trực, Ban của HĐND mỗi cơ quan quyết định tiến hành giám sát 2 - 3 chuyên đề mỗi năm; có nơi ít hơn, thậm chí có nơi không thực hiện cũng không sao.

Bên cạnh đó, thiếu cơ chế đánh giá chất lượng các cuộc giám sát chuyên đề. Trong khi đó, chất lượng, hiệu quả giám sát chuyên đề phụ thuộc nhiều yếu tố, nhất là bản lĩnh chính trị, sự am tường pháp luật, đi sâu đi sát của Trưởng đoàn, đại biểu chuyên trách và các thành viên đoàn giám sát. Nếu đoàn giám sát ngại va chạm, “dĩ hòa vi quý”, chọn im lặng để làm hài lòng mọi người theo tư duy “lùi một bước, tiến hai bước” tìm cơ hội “thăng tiến” thì hiệu quả giám sát sẽ không cao.

Đặc biệt, thiếu các quy định chế tài cụ thể bảo đảm việc thực hiện kết luận, kiến nghị giám sát. Không ít kết luận, kiến nghị bị lãng quên sau giám sát do nhiều nguyên nhân mà không ai phải chịu trách nhiệm gì. Đơn cử như từ năm 2015, một đoàn giám sát của HĐND kiến nghị với chính quyền đô thị nọ phải rà soát, nâng độ cao biển báo giao thông đường bộ cho đúng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ hiện hành. Tuy nhiên, mãi đến năm 2019 mới tổ chức thực hiện chỉ sau khi Báo Đại biểu Nhân dân phản ánh trong mục “Câu chuyện đại biểu”. Dù chậm, nhưng đó là chuyển biến tốt, đáng trân trọng, thể hiện trách nhiệm của nhiệm kỳ sau đối với nhiệm kỳ trước.

Theo quy định tại Điều 89, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015: “Chương trình, kế hoạch giám sát, báo cáo kết quả giám sát, nghị quyết về giám sát, kết luận, kiến nghị giám sát và kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị giám sát phải được đăng tải trên cổng thông tin điện tử của cơ quan tiến hành giám sát hoặc đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng...” để Nhân dân và cơ quan nhà nước cấp trên, tổ chức chính trị, xã hội theo dõi, giám sát, kiểm tra. Nhưng quy định pháp luật này chưa được HĐND các cấp chấp hành nghiêm túc, có nơi từ đầu nhiệm kỳ đến nay không thực hiện cũng không bị xử lý.

Dành thời gian hợp lý để đánh giá

Hiệu quả giám sát chuyên đề là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương. Vì vậy, cùng với việc nghiên cứu sớm khắc phục những hạn chế, bất cập nêu trên, cơ quan nhà nước cấp trên cần tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, đánh giá, hướng dẫn hoạt động cho HĐND và các cơ quan của HĐND theo nguyên tắc cơ quan nào phê chuẩn kết quả bầu cử có trách nhiệm định kỳ và thường xuyên giám sát, kiểm tra, đánh giá đối tượng được phê chuẩn. Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 đều quy định Uỷ ban Thường vụ Quốc hội là cơ quan thường trực của Quốc hội, có quyền hạn giám sát và hướng dẫn hoạt động của HĐND, phê chuẩn kết quả bầu Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh. Thường trực HĐND cấp trên phê chuẩn kết quả bầu Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch HĐND cấp dưới.

Thể chế hóa quy định của pháp luật về hoạt động giám sát chuyên đề hàng năm của HĐND và các cơ quan của HĐND các cấp, quy định tối thiểu hàng năm mỗi cơ quan ít nhất phải giám sát 1 chuyên đề, nội dung chuyên đề căn cứ tình hình cụ thể trong từng thời điểm của địa phương. Thực tiễn đời sống xã hội hiện nay, có nhiều vấn đề cử tri, nhân dân quan tâm, yêu cầu phải được giám sát chuyên đề để làm rõ, công khai, minh bạch. Không ai dám khẳng định rằng, ở địa phương mình mọi chuyện đều tốt cả, không cần có giám sát chuyên đề của HĐND (!). Đặc biệt, hàng năm, HĐND cần dành thời gian hợp lý để thảo luận, tự đánh giá, nhất là hoạt động giám sát chuyên đề, tổ chức giải trình, hoạt động của các đại biểu để rút kinh nghiệm tổ chức tốt hơn.

NGUYỄN VÂN HẬU
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang