DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:01 | 06/04/2020 (GMT+7)
.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính

Quy định mở về thẩm quyền xử phạt

08:06 | 16/02/2020
Thời gian qua, nhiều cơ quan, đơn vị được sắp xếp lại tổ chức bộ máy dẫn đến có sự thay đổi về chức danh có thẩm quyền xử phạt. Do vậy, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi, bổ sung hoặc bỏ tên một số chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, để bảo đảm phù hợp với tên cơ quan, đơn vị trong bộ máy nhà nước hiện nay, thống nhất với các văn bản quy phạm pháp luật khác.

Trong Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính, Ủy ban Pháp luật cho rằng, thẩm quyền áp dụng hình thức tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính của các chức danh phải có giới hạn, phải được phân thành các cấp khác nhau để bảo đảm tính hiệu quả, phù hợp với thực tiễn, tương xứng với nhiệm vụ, quyền hạn của từng chức danh, tương tự như quy định về thẩm quyền phạt tiền của các chức danh, nhất là quyền hạn này có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền sở hữu là quyền cơ bản của công dân đã được Hiến pháp ghi nhận. Quy định như dự thảo Luật rất khó kiểm soát, dễ lạm quyền; không phù hợp, tương xứng giữa quyền hạn được giao với nhiệm vụ và năng lực thực hiện của các chức danh ở các cấp.

Mặt khác, các tài liệu trong hồ sơ dự án Luật chỉ đưa ra các lý do, đánh giá định tính, chung chung như “phát sinh quá nhiều vụ việc vi phạm vượt quá thẩm quyền xử phạt”, bảo đảm “kịp thời, nhanh chóng”, “tăng thu cho ngân sách nhà nước” mà thiếu số liệu từ tổng kết thực tiễn, những đánh giá mang tính định lượng, thuyết phục. Do vậy, đề nghị giữ quy định về thẩm quyền tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính như hiện hành; trường hợp thực sự cần thiết, đề nghị quy định thẩm quyền tịch thu của mỗi chức danh đối với tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị phù hợp hơn.

Đã bổ sung đủ các chức danh mới?

Tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính, Chính phủ xác định sửa đổi tên gọi một số chức danh; bổ sung một số chức danh mới; xem xét, xác định lại thẩm quyền xử phạt của một số chức danh (đặc biệt là các chức danh thuộc lực lượng thanh tra chuyên ngành). Đồng thời, sửa đổi, bổ sung Điều 53 của Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành để quy định cụ thể về những trường hợp chức danh có thẩm quyền xử phạt có sự thay đổi về tên gọi, đồng thời với thay đổi về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn hoặc không có sự thay đổi về tên gọi nhưng có sự thay đổi về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn.

Tuy đồng tình với việc bổ sung các chức danh mới có thẩm quyền xử phạt hành chính để phù hợp với quy định của luật chuyên ngành được ban hành trong thời gian qua, song Ủy ban Pháp luật vẫn đề nghị làm rõ căn cứ, sự cần thiết bổ sung đối với từng chức danh mới. Đặc biệt là với các chức danh Tổ trưởng thuộc Chi cục Hải quan; Tổ trưởng thuộc Đội Kiểm soát trực thuộc Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khi sửa đổi, bổ sung Khoản 2, Điều 42 của Luật hiện hành. Ngoài ra, nghiên cứu bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với một số chức danh của Kiểm toán nhà nước, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước để bảo đảm đồng bộ với Luật Kiểm toán nhà nước.

Sửa đổi, bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính cho một số chức danh để phù hợp với luật chuyên ngành là một nguyên nhân khiến phải sửa đổi, bổ sung Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành. Do vậy, để tránh phải sửa đổi nhiều lần luật này, ĐBQH Nguyễn Tạo (Lâm Đồng) gợi mở, dự án Luật nên có quy định mở để dự liệu được thay đổi về thẩm quyền, chức danh trong luật chuyên ngành thời gian tới. “Dự thảo Luật cần đưa ra nguyên tắc cho phép các cơ quan, cá nhân sẽ có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính khi được luật chuyên ngành quy định giao quyền. Trên cơ sở này Chính phủ sẽ ban hành hướng dẫn thực hiện kịp thời, tránh phải đợi sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính” - ĐBQH Nguyễn Tạo nhấn mạnh.

Để tránh tùy tiện trong xác định thẩm quyền xử phạt, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến đề nghị, việc bổ sung chức danh mới có thẩm quyền này cần được quy định ở tầm luật, không ủy quyền cho Chính phủ. Tất nhiên, để bảo đảm linh hoạt trong các trường hợp cần thiết sau này có thể thay đổi những chức danh hoặc có những tổ chức mới có thể giao Chính phủ quy định, nhưng phải trên cơ sở được sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.


Đại biểu Quốc hội Nguyễn Tạo (Lâm Đồng)

Cần có cơ quan xác định hành vi vi phạm

Tán thành bổ sung, sửa đổi thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính để đáp ứng đòi hỏi thực tiễn, song Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Đặng Thuần Phong lưu ý, những biện pháp để kiểm soát, tránh lạm dụng quyền lực trong thực thi nhiệm vụ xử lý hành chính dường như còn mờ nhạt trong dự án luật này. Trong dự án Luật chưa cho thấy trách nhiệm của các chức danh có thẩm quyền xử phạt, vai trò kiểm soát của xã hội đối với các cá nhân này. Thiếu những quy định này khiến Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội e ngại dự án Luật chưa bảo đảm được tính công khai, minh bạch.

Bên cạnh xác định các chức danh có thẩm quyền xử phạt, ĐBQH Nguyễn Tạo cũng đưa ra một đề nghị mới: Quy định cơ quan có thẩm quyền xác định hành vi trong trường hợp vi phạm đó liên quan đến nhiều ngành. Bởi thực tế, “với hành vi san gạt để lấy đất sản xuất từ taluy dương xuống taluy âm hiện nay, chính quyền địa phương hỏi hoài nhưng đến giờ các cơ quan chức năng vẫn chưa trả lời phạt ở mức nào”. Trong khi đó, hủy hoại môi trường (quy định trong Luật Bảo vệ môi trường) và thay đổi địa hình (Luật Đất đai quy định) là hai hành vi vi phạm khác nhau, nên khó xác định thuộc loại sai phạm nào. “Một hecta đất hiện có giá trị vài tỷ đồng nên người ta cứ thực hiện các hành vi san gạt, dù gây ảnh hưởng môi trường, thay đổi địa hình. Địa phương hỏi hoài vẫn chưa nhận được câu trả lời từ các cơ quan chức năng”. Chỉ ra thực trạng này, ĐBQH Nguyễn Tạo cho rằng, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính cần quy định khi liên quan đến nhiều ngành phải có một cơ quan chủ trì xác định hành vi vi phạm hành chính tham mưu Chính phủ ban hành nghị định hướng dẫn sát thực hơn.

Các ý kiến đều tán thành với việc sửa đổi tên, chức danh có thẩm quyền xử phạt để phù hợp với tên cơ quan, đơn vị đã được sửa đổi trong bộ máy nhà nước, cũng như bổ sung các chức danh mới có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Tuy nhiên, tại Phiên họp thứ 42 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nêu rõ, cần tiếp tục cân nhắc, làm rõ căn cứ và sự cần thiết khi bổ sung các chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Bởi như vậy sẽ tăng tính thuyết phục cho đề xuất của Chính phủ, bảo đảm đồng bộ với các luật liên quan.

Lê Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang