DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 11:28 | 28/02/2020 (GMT+7)
.
Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi)

Thận trọng để tránh thất thu

07:39 | 01/12/2019
Có tình trạng nhà đầu tư ứng tiền giải phóng mặt bằng và đã nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng sau 7 - 8 năm, nhà đầu tư ra thông báo chấm dứt thực hiện dự án và bán tài sản trên đất cho nhà đầu tư khác tiếp tục thực hiện. Khi đó, địa phương không những không thu được tiền thuê đất mà cũng không nhận được lợi ích kinh tế nào do nhà đầu tư mang lại. Từ thực tế này, một số ý kiến cho rằng, dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) cần thận trọng trong quy định ưu đãi đầu tư để tránh thất thu.

Bổ sung yêu cầu “kết quả thực hiện dự án” để hưởng ưu đãi

Tại Hội thảo do Ủy ban Kinh tế phối hợp Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa tổ chức, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư Quách Ngọc Tuấn cho biết, dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) mở rộng cơ chế khuyến khích đầu tư để thu hút đầu tư có chọn lọc dựa trên kết quả đầu ra, khuyến khích đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D)… Đồng thời, bổ sung ưu đãi vượt trội, linh hoạt đối với các dự án có tác động lớn đến kinh tế - xã hội…

Dẫn kinh nghiệm thực tế, Trưởng phòng Xúc tiến đầu tư, Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh Hòa Bình Phan Thị Thu Hằng cho biết, nói đến ưu đãi đầu tư thường là tiền thuê đất và thuế thu nhập doanh nghiệp. Thông thường, dự án có thời hạn 50 năm. Có tình trạng nhà đầu tư ứng tiền giải phóng mặt bằng và đã nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thế nhưng, sau 7 - 8 năm, nhà đầu tư ra thông báo chấm dứt thực hiện dự án. Lúc này, tỉnh phải trả tiền ứng giải phóng mặt bằng cho nhà đầu tư và phải chấp nhận trong ngần ấy năm không thu được một đồng tiền thuê đất nào (vì thời hạn ưu đãi tiền thuê đất lên tới 15 năm) cũng như không nhận được bất kể giá trị kinh tế nào do nhà đầu tư đó tạo ra cho địa phương. Sau đó, nhà đầu tư này lại bán tài sản trên đất cho nhà đầu tư khác và nhà đầu tư mới tiếp tục thực hiện dự án. Rõ ràng, ngân sách đã bị thất thu.

Từ đó, bà Phan Thị Thu Hằng cho rằng, quy định về hình thức và đối tượng áp dụng ưu đãi đầu tư tại Khoản 6, Điều 16 nên bổ sung thêm yêu cầu về kết quả thực hiện dự án thay vì chỉ yêu cầu về thời gian để tránh tình trạng nhà đầu tư lách luật. Thêm nữa, với những dự án có thời hạn 20 năm thì không thể được ưu đãi tiền thuê đất lên tới 15 năm, bà Hằng nhấn mạnh.


Cần thận trọng trong các quy định về ưu đãi đầu tư để tránh thất thu  
Nguồn: ITN

“Không biết tìm thủ tục điều chỉnh ở đâu”

Liên quan đến quy định điều chỉnh dự án đầu tư (Điều 41 dự thảo Luật), hiện chỉ áp dụng đối với dự án tăng tổng vốn đầu tư từ 10% trở lên làm thay đổi quy mô, công suất. Song, thực tế, theo đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, có những dự án tăng tổng vốn đầu tư lên tới 15 - 20% nhưng không làm thay đổi quy mô, công suất. Vậy với các trường hợp này có cần thiết phải điều chỉnh không? Thêm nữa, thực tế có tình trạng nhà đầu tư tự nguyện xin điều chỉnh chủ trương đầu tư nhưng quy định lại chưa rõ. Vì thế, cần bổ sung vấn đề này trong dự thảo Luật.

Đồng tình với ý kiến trên, Trưởng phòng Xúc tiến đầu tư, Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh Hòa Bình Phan Thị Thu Hằng cho rằng số lượng nhà đầu tư tự nguyện xin điều chỉnh chủ trương đầu tư khá nhiều. Chẳng hạn, khu công nghiệp nằm trên địa bàn xã A nhưng sau đó xã đổi tên thành B khiến nhà đầu tư không thu hồi được đất, họ xin điều chỉnh thì “chúng tôi không biết tìm thủ tục ở đâu”.

Bà Phan Thị Thu Hằng cũng cho rằng, dự thảo Luật quy định rõ hồ sơ, thủ tục cấp quyết định chủ trương đầu tư nhưng không có quy định hồ sơ, thủ tục cấp điều chỉnh quyết định chủ trương đầu tư, trong khi cấp chỉ có 1 lần song điều chỉnh mới nhiều lần.

Chứng minh năng lực tài chính thế nào?

Liên quan đến hồ sơ, trình tục, thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư của UBND cấp tỉnh, tại Điểm d, Khoản 1, Điều 34 dự thảo Luật quy định, hồ sơ dự án đầu tư gồm “bản sao một trong các tài liệu sau: báo cáo tài chính 2 năm gần nhất của nhà đầu tư, cam kết hỗ trợ tài chính của công ty mẹ, cam kết hỗ trợ tài chính của tổ chức tài chính, bảo lãnh về năng lực tài chính của nhà đầu tư, tài liệu thuyết minh năng lực tài chính của nhà đầu tư”.

Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Yên Bái Trần Thanh Chương băn khoăn: Với các doanh nghiệp mới thành lập, trong thời đại công nghệ số, họ huy động vốn ở nhiều kênh và không có báo cáo tài chính thì làm thế nào? Liệu có nhất thiết phải có báo cáo tài chính không? Họ huy động vốn trên toàn cầu thì chứng minh năng lực tài chính thế nào, thông tin nào để kiểm chứng? Thực tế, ở Yên Bái có nhiều nhà đầu tư lên cam kết đầu tư nhưng không thực hiện được. Vướng mắc nhất vẫn là chứng minh năng lực tài chính của nhà đầu tư, ông Trần Thanh Chương thừa nhận.


Nhiều nhà đầu tư “lách luật” để hưởng ưu đãi khiến ngân sách thất thu  
 Nguồn: ITN

Đây cũng là vướng mắc của nhiều địa phương. Bà Phan Thị Thu Hằng cho rằng, dự thảo Luật không quy định rõ trường hợp nào thì phải chuẩn bị tài liệu gì nên “có những nhà đầu tư rất khổ” (trong việc chuẩn bị hồ sơ). Trong khi đó, nhiều nhà đầu tư “có thể thỏa thuận” với cơ quan quản lý làm tài liệu thuyết minh năng lực tài chính là xong. Do vậy, trong hồ sơ dự án đầu tư đề nghị giải trình năng lực tài chính cùng các tài liệu kèm theo cho phù hợp, còn tài liệu như thế nào thì ban soạn thảo nghiên cứu xem xét, bà Phan Thị Thu Hằng đề xuất.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, dự thảo Luật cần làm rõ “trong quá trình thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh, các bên tham gia hợp đồng được thỏa thuận sử dụng tài sản hình thành từ việc hợp tác kinh doanh để thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật” có nghĩa là đã có hợp đồng hợp tác kinh doanh đã ký hay là chưa có và mới bắt đầu ký đã thỏa thuận thành lập doanh nghiệp? Việc sử dụng tài sản hình thành từ việc hợp tác kinh doanh là đã hợp tác đầu tư xong hình thành tài sản hay chỉ mới bắt đầu, có cam kết đóng góp tài sản, hay đang trong quá trình đóng góp vào tài sản?

Ngoài ra, theo quy định tại Điểm g, Điều 49, chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư trong trường hợp “nhà đầu tư chậm tiến độ thực hiện dự án 24 tháng so với tiến độ quy định tại giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư”. Điều này sẽ tạo ra sự khác biệt cơ bản về quyền lợi giữa nhà đầu tư được cấp giấy và nhà đầu tư không được cấp giấy này. Theo đó, nhà đầu tư trong nước không cần đăng ký có thể làm báo cáo trước khi đầu tư và vẫn thực hiện dự án bình thường, không bị chấm dứt thực hiện dự án. Song, những nhà đầu tư có nhu cầu đề nghị cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư có thể bị chấm dứt thực hiện dự án nếu như chậm tiến độ 24 tháng. Do đó, dự thảo Luật cần quy định với những trường hợp tự nguyện xin cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (không thuộc diện bắt buộc) thì không phải thực hiện theo quy định đối với trường hợp có giấy này (chấm dứt hoạt động dự án nếu chậm tiến độ 24 tháng so với tiến độ quy định trong giấy chứng nhận đăng ký đầu tư).

Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang