DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 20:52 | 21/11/2019 (GMT+7)
.
Quốc hội thảo luận về Đề án phát triển KT - XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn

“Món quà thật sự ý nghĩa”

08:21 | 02/11/2019
Vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, như chia sẻ của Phó Chủ tịch Thường trực QH Tòng Thị Phóng, luôn nhận được sự quan tâm nhiều nhất của Đảng và Nhà nước với nhiều chính sách nhất. Nhưng đây cũng là vùng còn nhiều khó khăn, gian khổ nhất. Thảo luận tại phiên họp sáng qua, các ĐBQH kỳ vọng, Đề án và Nghị quyết của QH sẽ tiếp tục khơi dậy, phát huy năng lực nội sinh của đồng bào. Và nếu được thông qua ngay tại Kỳ họp thứ Tám này, đây sẽ là “món quà rất ý nghĩa” Đảng, Nhà nước trao gửi cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn của đất nước.

Đồng bào rất phấn khởi…


Ảnh: Quang Khánh

Với trách nhiệm của mình, Quốc hội đã nhất trí cao về việc ban hành Nghị quyết của Quốc hội về đề án tổng thể này. Quốc hội cũng nhất trí cao giao Chính phủ thực thi điều hành có hướng dẫn, chỉ rõ trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền các địa phương, các bộ, ban, ngành, mặt trận và các đoàn thể để cùng chăm lo cho đồng bào và vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Hàng năm có báo cáo Quốc hội; có sơ kết, tổng kết.
Như vậy, dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, với tấm lòng yêu dân, thương dân, có trách nhiệm với dân, Quốc hội quyết định chính sách dân tộc theo đúng Hiến pháp và tin rằng chúng ta sẽ thực hiện thành công đề án quan trọng này của quốc gia.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng

Cử tri và nhân dân rất phấn khởi khi lần đầu tiên QH đặt lên bàn nghị sự xem xét ban hành một Nghị quyết về Đề án tổng thể phát triển KT - XH đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn. Như khẳng định của ĐBQH Đinh Duy Vượt (Gia Lai), thì đây là “sự tri ân to lớn của Đảng và Nhà nước với vùng đặc biệt quan trọng và khó khăn này”.

Về mặt quan điểm, Đảng và Nhà nước ta luôn nhất quán quan tâm, chăm lo cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, những vùng đặc biệt gian khó của đất nước. Tuy nhiên, một trong những điều khiến các ĐBQH còn day dứt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn vẫn chiếm lĩnh “5 cái nhất” mà có lẽ không ai mong muốn sở hữu nó. Đó là “vùng khó khăn nhất; chất lượng nguồn nhân lực thấp nhất; kinh tế - xã hội phát triển chậm nhất; tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản thấp nhất; và tỷ lệ hộ nghèo cao nhất”. “Điểm danh” cụ thể “5 cái nhất”, ĐBQH Lê Thị Nguyệt (Vĩnh Phúc) cho rằng, một trong những nhiệm vụ chính trị của Đề án là phải tháo gỡ được “5 cái nhất” này. 

Thống kê cho thấy, hiện có tới 118 chính sách cho vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Cho rằng chúng ta đang trong tình trạng “bội thực chính sách nhưng lại thiếu nguồn vốn”, ĐB Đinh Duy Vượt nêu dẫn chứng từ thực tế, đó là nhiều chính sách không bố trí được nguồn vốn, như chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển KT - XH theo Quyết định 2085, 2086; chính sách bảo vệ rừng theo Nghị định 75, Quyết định 38. Nhiều chính sách chồng chéo, phân tán, thậm chí chính sách này làm suy giảm, triệt tiêu hiệu quả của chính sách khác, lại cũng có chính sách “Quan cần nhưng dân chưa vội/Quan có vội quan lội quan sang”… Do vậy, vấn đề đặt ra là việc tích hợp, lồng ghép chính sách như dự thảo Đề án cần được cơ quan soạn thảo đánh giá rõ những yếu tố, nội dung nào còn phù hợp, chính sách nào đang phát huy hiệu quả để tiếp tục duy trì. Đề ra là vậy, nhưng điều khiến ĐBQH Nguyễn Thị Mai Hoa (Đồng Tháp) băn khoăn là chúng ta chưa làm rõ cơ chế tích hợp chính sách như thế nào? Và có hay không việc chúng ta đang cộng dồn chính sách một cách cơ học?

Chi tiết và cẩn trọng, một số chính sách được ĐBQH kiến nghị nên bỏ trong Đề án lần này, là chính sách cấp phân bón, cấp giống cây, thậm chí cấp bò cho hộ nghèo, vì “không hiệu quả, lãng phí và phân tán nguồn lực”. Đối với mục tiêu đặt ra hỗ trợ 70% số hộ thiếu đất ở, đất sản xuất trong Đề án, ĐB Đinh Duy Vượt đề nghị xem xét bỏ từ “hỗ trợ”, thay vào đó là “đầu tư giao đất không thu tiền”. Đồng thời, quy định không được sang nhượng đất, không quy hoạch, phê duyệt các dự án thu hồi đất của đồng bào khi chưa bố trí được đất tái định cư. Đề án nên quy định cơ chế góp vốn, hưởng lợi bằng giá trị đất vào các doanh nghiệp để đồng bào không mất đất. Kiên quyết thu hồi đất của các nông, lâm trường, các doanh nghiệp sử dụng không hiệu quả, không đúng mục đích, các dự án chuyển đổi mục đích, sai mục đích hay ôm diện tích đất lớn chờ thời sang nhượng. “Những hành vi này cực kỳ phản cảm và bất hợp lý”.


Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Mai Hoa (Đồng Tháp) phát biểu tại hội trường  
Ảnh: Q. Khánh

Sẽ chỉ tăng ngân sách đầu tư…

Liên quan đến nguồn vốn thực hiện chính sách, nhiều ĐBQH chung tâm tư, đó là có Đề án mà không bố trí đủ vốn thì chẳng khác nào “quả đẹp mà không ăn được”. Trong khi đó, theo ĐB Nguyễn Thị Mai Hoa, thì Đề án đang thiếu tính khả thi khi chưa đưa ra được tổng vốn cần bố trí cho cả giai đoạn 2021 - 2030, không làm rõ được tỷ trọng vốn ngân sách của Trung ương, ngân sách của địa phương và các nguồn vốn khác. Tờ trình của Chính phủ có lý giải, kinh phí trong Đề án được tổng hợp từ các bộ, ngành, địa phương là khá lớn, khó có khả năng đáp ứng, đồng thời đề nghị Quốc hội phê duyệt chủ trương và các nội dung chủ yếu của Đề án. Khi xây dựng chương trình mục tiêu quốc gia Chính phủ sẽ chỉ đạo, thẩm định, tổng hợp, cân đối và trình Quốc hội theo Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước.
Lý giải này chưa đủ sức thuyết phục. Vì giả sử nếu được Quốc hội phê duyệt chủ trương, sau một thời gian không đủ ngân sách, Đề án không thực hiện được, cần thu hẹp lại phạm vi, thì trách nhiệm ấy sẽ thuộc về Quốc hội hay Chính phủ? Và có phải Quốc hội sẽ phải ban hành một Nghị quyết khác để điều chỉnh hay không? ĐB Nguyễn Thị Mai Hoa thẳng thắn.

Có thể thấy, dù phát biểu ở góc cạnh nào, mong muốn của các ĐBQH đều là Đề án phải có tính khả thi cao nhất.

Đích đến của Đề án là ban hành một Chương trình mục tiêu quốc gia. Giải trình làm rõ hơn vấn đề này trước Quốc hội, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến cho biết, căn cứ vào Khoản 2, Điều 19, Luật Đầu tư công, khi xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia trước khi trình Chính phủ để Chính phủ trình Quốc hội sẽ phải thành lập Hội đồng thẩm định quốc gia do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư làm Chủ tịch Hội đồng, khi đó sẽ xác định cụ thể tổng mức đầu tư phân kỳ hàng năm và nguồn vốn. “Chúng tôi sẽ quan tâm thêm đến chính sách tín dụng xã hội để thực hiện mở rộng vay đến các dự án sản xuất, hỗ trợ nông dân. Đồng thời, thực hiện đúng như Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân đã chỉ đạo là “tính thế nào thì tính nhưng cộng lại chỉ có tăng lên, không có giảm so với giai đoạn vừa qua”, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc nêu rõ.

Từ đầu năm 2019, Bộ Chính trị đã chỉ đạo tổng kết Nghị quyết 24 về công tác dân tộc. Với tinh thần khẩn trương, ngay trước thềm phiên thảo luận sáng qua của Quốc hội, Kết luận của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa IX về công tác dân tộc trong tình hình mới đã được ban hành. Đồng thời, cho chủ trương xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển bền vững kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030. Và sáng qua, Quốc hội đã dành trọn một buổi để thảo luận về Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn. “Đó là sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước, là tình cảm sâu nặng dành cho đồng bào vùng dân tộc thiểu số và miền núi, bao gồm cả đồng bào dân tộc Kinh”. Khẳng định điều này, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến xúc động: “Hơn 14 triệu đồng bào dân tộc thiểu số rất vui mừng, phấn khởi và đang hướng về hội trường Diên Hồng với lòng biết ơn trời biển đối với công lao của Đảng và Nhà nước, với niềm tin sâu sắc Quốc hội sẽ phê duyệt Đề án và chủ trương đầu tư chương trình mục tiêu quốc gia, dành thêm nguồn lực đầu tư để đồng bào bớt đi một phần khó khăn, vất vả”.

Không hoàn toàn là tư tưởng ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc cũng cho biết, đồng bào dân tộc cũng đang nỗ lực vượt qua chính mình, vươn lên trong cuộc sống. Bằng chứng là “mới đây gần 500 hộ dân tộc thiểu số ở Nghệ An, Thanh Hóa, Quảng Ninh đã tự nguyện viết đơn xin ra khỏi danh sách hộ nghèo”. Đó là nguồn nội sinh mới hứa hẹn sự thành công của Đề án.

Vì thế, nếu được Quốc hội nhất trí thông qua ngay tại Kỳ họp này thì đây sẽ là “món quà đặc biệt ý nghĩa” mà Đảng, Nhà nước tặng cho đồng bào vùng dân tộc thiểu số và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn của đất nước trước thềm Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số toàn quốc lần thứ 2 sẽ diễn ra vào tháng 4.2020. 

Ý Nhi
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang