DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 17:29 | 12/11/2019 (GMT+7)
.
Góc nhìn

Con số vẽ nên bức tranh

07:14 | 20/10/2019
Số liệu, con số dẫn chứng cho các báo cáo là nguồn thông tin hết sức quan trọng lấy từ thực tiễn bằng các phương pháp thống kê, tổng hợp, tập hợp khoa học, khách quan. Số liệu chính là sự cô đọng thực trạng để nhận định, đánh giá tình hình thực tế, đưa ra giải pháp khắc phục tồn tại và đường hướng phát triển. Số liệu đúng, kê “toa thuốc” trị bệnh đúng, phát triển đúng. Số liệu sai, điều trị sai, “bệnh” không khỏi mà còn gây rối loạn trong thực hiện, thậm chí mất phương hướng.

Mới đây, báo chí đã nêu vấn đề Báo cáo số 296 của Chính phủ về việc thi hành Luật Thủ đô đã sử dụng số liệu về môi trường từ của 2005 lấy từ bài viết của một tờ báo mạng; hay các số liệu quan trắc ô nhiễm không khí ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh lấy từ các nguồn khác nhau, mâu thuẫn gây hoài nghi. Ngay cả số liệu tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) các tỉnh, thành phố rất cao trong khi tổng hợp GDP của cả nước luôn thấp hơn. Hoặc cách dẫn và phân tích số liệu về tội phạm tại nghị trường nhiều khi có sự vênh nhau dẫn đến cách đánh giá hiệu quả công tác này có chỗ khác nhau, gây tranh luận không đáng có, thậm chí ảnh hưởng tới cách nhìn về bức tranh trung thực trong lĩnh vực này.

Việc báo cáo dẫn thông tin số liệu từ các nguồn không do cơ quan báo cáo tiến hành điều tra, thống kê, thu thập hay từ báo chí không kiểm chứng sẽ dẫn đến những sai sót không chỉ là “đáng tiếc” mà còn “đáng trách”. Khi đưa những số liệu như vậy trình cơ quan có thẩm quyền hay đưa ra công luận, số liệu cần phải rà soát kỹ, cân nhắc thận trọng bởi đó không phải là những con số “chết” mà tác động lớn đến đánh giá thực trạng và giải pháp trên từng lĩnh vực. Số liệu vẽ nên bức tranh cô đọng nhất, dễ hình dung nhất. Và chính con số không thận trọng có thể gây ra “khủng khoảng” thông tin, lòng tin. Có thể thấy từ số liệu biểu đồ so sánh phổ điểm học sinh thi tốt nghiệp phổ thông quốc gia năm học 2017 - 2018 các môn toán, văn… ở Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình, các chuyên gia giáo dục đã phát hiện ra những mâu thuẫn, vô lý. Và từ đó dẫn đến phát hiện sự gian lận trong thi cử và sự sơ hở trong quản lý, thực thi và xử lý nghiêm minh, lấy lại sự công bằng, nghiêm túc trong giáo dục.

Thận trọng trong dẫn số liệu đánh giá tình hình và ngay cả trong điều tra, thống kê, tập hợp, tổng hợp số liệu phải rất khách quan, kỹ lưỡng. Chất lượng các con số, số liệu tổng hợp phụ thuộc vào cách làm, nhận thức và thái độ ứng xử của người làm ra số liệu; phụ thuộc vào đối tượng và phương thức thu nhận, đánh giá; mục đích và thời điểm công bố. Làm số liệu công phu và người sử dụng nó cũng phải hết sức trách nhiệm, đúng mục đích.

Khi số liệu sai không chỉ là đính chính kịp thời mà còn cần thiết xem xét trách nhiệm của người làm số liệu và người sử dụng số liệu. Muốn như vậy thì khâu “tiền kiểm” và “hậu kiểm”  số liệu phải được quan tâm thực sự và quản lý chặt chẽ. Rõ ràng người nào báo cáo, sử dụng số liệu thì người đó phải chịu trách nhiệm số liệu và thông tin trong báo cáo.

Vì vậy, rất cần cơ chế giám sát để bảo đảm tính trung thực của các số liệu được công bố và sử dụng, không thể lơi lỏng. Mặt khác, phải bảo đảm tính thống nhất của số liệu; phân biệt số liệu chính thức và số liệu dự báo... phải đánh giá số liệu thực hay ảo; đúng hay sai; cũ hay mới; khách quan hay hay chủ quan, dùng vào mục đích gì… Không thể bất kỳ số liệu nào, con số nào đưa ra trong báo cáo, công bố trước công luận, báo chí đều đương nhiên chấp thuận.

Muốn số liệu bảo đảm tính trung thực thì các số liệu báo cáo phải cụ thể, minh bạch, công khai kịp thời đến các đối tượng liên quan, các chuyên gia xem xét đánh giá, báo chí, công luận giám sát. Khi những số liệu, con số vẽ nên bức tranh thực tại thì không phải là con số “đẹp” mà là những con số thực chất, khách quan, chính xác. Có như vậy mới làm nên bức tranh trung thực của đời sống kinh tế - xã hội.

Thanh Hà
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang