DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 16:03 | 20/11/2019 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Điều quan trọng hơn!

08:00 | 10/09/2019
Giữa tuần này, UBTVQH sẽ cho ý kiến về Báo cáo sơ kết 5 năm triển khai thi hành Hiến pháp 2013. Một báo cáo dày dặn, hơn 30 trang, đánh giá khá chi tiết những thành tựu trong việc triển khai thi hành Hiến pháp ở cả góc độ xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và việc thực thi, đưa tinh thần của Hiến pháp vào đời sống đã được Chính phủ gửi đến UBTVQH.

Đến thời điểm này, có thể khẳng định rằng, tinh thần mới, tư duy mới của Hiến pháp năm 2013 đã được cụ thể hóa trong các luật và bao phủ hầu hết các lĩnh vực quản lý nhà nước và đời sống. Ông Nguyễn Văn Phúc, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế, Phó Trưởng ban biên tập dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 kể rằng, điều khiến ông thấy rất ấn tượng và thú vị là nhiều quy định của Hiến pháp 2013, nhất là các quy định về quyền con người, quyền công dân đã bắt đầu được các tổ chức, doanh nghiệp, người dân trích dẫn, trực tiếp vận dụng để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Tất nhiên, việc áp dụng trực tiếp các quy định của Hiến pháp để giải quyết các vụ việc cụ thể còn hạn chế nhưng rõ ràng, những hiện tượng được ông Phúc nêu ra là minh chứng cụ thể cho thấy Hiến pháp 2013 đã đi vào cuộc sống. Ý thức thượng tôn và bảo vệ Hiến pháp, ý thức về pháp quyền trong hệ thống chính trị và trong xã hội đã được đề cao hơn trước rất nhiều.

Dẫu vậy, ở góc độ thực thi và bảo đảm thực thi Hiến pháp vẫn còn nhiều câu chuyện phải bàn. Như quy định “mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm”. Phải ghi nhận rằng, trong 5 năm qua, Chính phủ đã khẩn trương trình QH ban hành mới, sửa đổi, bổ sung rất nhiều đạo luật nhằm hoàn thiện thể chế pháp lý thực thi quyền hiến định về tự do kinh doanh. Những đạo luật này cũng đã góp phần quan trọng xóa bỏ rào cản về đầu tư, kinh doanh không phù hợp với kinh tế thị trường; nội luật hóa các cam kết hội nhập của nước ta và tạo cơ sở pháp lý cho việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng ngày càng thuận lợi, minh bạch và bình đẳng giữa các nhà đầu tư. Nhưng rõ ràng, ngay trong hoạt động xây dựng pháp luật, trong tư duy của nhiều cơ quan hoạch định chính sách thì tư tưởng hiến định về quyền tự do kinh doanh của mọi người dân vẫn bị xem nhẹ, vẫn bị đặt sau những lợi ích cục bộ của cơ quan quản lý nhà nước. Không hiếm những điều khoản được đưa ra trong các dự án luật khiến các ĐBQH phải đặt câu hỏi, liệu cơ quan soạn thảo có biết quy định như vậy sẽ là vi hiến hay không. Và càng không hiếm những dự luật mà cơ quan soạn thảo đã cố tình cài cắm những quy định, những “hàng rào kỹ thuật” để có thể “dễ bề” làm khó người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực thi sau đó. Chưa kể, có khi chính các cơ quan quản lý nhà nước cũng làm khó nhau, “tranh giành” lợi ích theo kiểu “quyền anh, quyền tôi” mà hệ lụy cuối cùng cũng sẽ dồn đến người dân và doanh nghiệp. Hay “cuộc chiến” cắt giảm điều kiện kinh doanh trong các văn bản dưới luật gần đây, dù người đứng đầu Chính phủ liên tục thúc giục, nhưng vẫn cứ dền dứ, có cả những điều kiện được cắt giảm ở văn bản này lại “sống lại” ở các văn bản khác dưới những “hình hài” khó kiểm soát hơn, với mức độ “hành” tinh vi hơn khiến nhiều doanh nghiệp ngao ngán. Những biểu hiện như vậy, dù ở mức độ nào cũng khiến cho những giá trị tiến bộ, hiện đại của Hiến pháp chưa thực sự phát huy được trong đời sống, chưa thực sự trở thành “kim chỉ nam”, là “thượng phương bảo kiếm” trong ứng xử của cơ quan quản lý nhà nước với người dân.

Có rất nhiều giá trị tinh túy được chỉ ra khi bàn về Hiến pháp năm 2013. Nhưng giá trị lớn nhất, cốt lõi nhất như ông Phan Trung Lý, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, Trưởng ban Biên tập dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 từng nhận xét chính là ở hai chữ “Nhân dân”. Không chỉ vì đây là lần đầu tiên, trong văn bản chính trị - pháp lý cao nhất của đất nước, hai chữ Nhân dân được viết hoa một cách trịnh trọng mà còn bởi, đằm sâu trong đó là tư tưởng lấy dân làm gốc, Nhân dân chính là chủ thể của Hiến pháp. Tầm vóc và sức sống của Hiến pháp 2013 cũng chính là ở hai chữ “Nhân dân” ấy. Vì thế, điều quan trọng hơn, thậm chí phải là điều quan trọng nhất khi nhìn lại quá trình triển khai thi hành Hiến pháp chính là phải đo lường cho được mức độ hài lòng của người dân đối với những kết quả đã làm được, những yêu cầu, đòi hỏi của người dân với những việc cần tiếp tục làm. Mà để đo lường được điều này, tất nhiên, không thể chỉ dừng lại ở việc kiểm đếm những thành tựu và “chạm” rất nhẹ, rất khẽ đến những tồn tại, hạn chế!

Lam Anh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang