DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 15:12 | 21/11/2019 (GMT+7)
.
Đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt cho đồng bào dân tộc thiểu số nghèo

Phải thực sự là chính sách ưu tiên

08:06 | 08/09/2019
Thay vì “hỗ trợ, bảo đảm” như vừa qua, chính sách đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt cho đồng bào dân tộc thiểu số nghèo và hộ nghèo ở xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn phải thực sự là chính sách ưu tiên. Đây là quan điểm được Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến đặc biệt nhấn mạnh trong Phiên giải trình về nội dung này.

Năm nào cũng bàn mà vẫn không triển khai được?

Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt quan trọng đối với cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số, do người dân tộc thiểu số chủ yếu sống bằng nghề nông. Những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, định hướng và những mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể để thực hiện xóa đói, giảm nghèo, ổn định đời sống, phát triển KT - XH cho khu vực miền núi, vùng dân tộc thiểu số, trong đó có vấn đề giải quyết đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt cho đồng bào dân tộc thiểu số. Từ kết quả thực hiện các chính sách này, đã có hàng trăm nghìn hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo đã có nhà ở ổn định, có tư liệu đất đai để sản xuất, canh tác lâu dài, được sử dụng nước hợp vệ sinh.

Tuy nhiên, tại Phiên giải trình việc thực hiện chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt cho đồng bào dân tộc thiểu số nghèo và hộ nghèo ở xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn trong giai đoạn 2012 - 2018 do Hội đồng Dân tộc tổ chức vừa qua, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến thừa nhận, vẫn còn hơn 24.500 hộ dân tộc thiểu số di cư tự phát chưa được sắp xếp, bố trí ổn định dân cư; 122.488 hộ còn ở nhà tạm bợ, dột nát; 58.123 hộ thiếu đất ở; 303.578 hộ thiếu đất sản xuất; 313.219 hộ thiếu nước sinh hoạt; 156 dự án định canh, định cư tập trung chưa triển khai và đang thực hiện còn dở dang.


Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến phát biểu tại phiên giải trình 
Ảnh: Hoàng Ngọc

Các nguyên nhân mà Bộ trưởng, Chủ nhiệm Đỗ Văn Chiến nêu ra cũng không mới, như Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách Hoàng Quang Hàm cho biết là, chưa đủ vốn, thiếu quỹ đất, rà soát lâm trường chậm, phối hợp giữa các bộ, ngành chưa chuẩn… đều đã được chỉ ra từ rất lâu, nhưng không xử lý được. Trong Báo cáo giải trình của Ủy ban Dân tộc có đề xuất 6 giải pháp, 4 kiến nghị, chỉ ra trách nhiệm của các bộ, ngành, song những kiến nghị này chúng ta đã và đang thực hiện, tới đây lại sẽ làm. Phải chăng mấu chốt vấn đề là do tổ chức thực hiện, chứ không phải do chính sách? Đơn cử như Quyết định số 2085/QĐ - TTg, ngày 31.10.2016, phê duyệt chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển KT - XH vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2017 - 2020 và Quyết định số 2086/QĐ - TTg, ngày 31.10.2016 phê duyệt Đề án hỗ trợ phát triển KT - XH các dân tộc thiểu số rất ít người giai đoạn 2016 - 2025 đến nay vẫn chưa được phân bổ vốn. Khi giải trình Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho rằng, hai Quyết định này ban hành sau khi QH thông qua kế hoạch đầu tư công trung hạn, nên không có cách gì để bố trí vốn được cả. Đặt ngược lại vấn đề, ông Hàm nêu rõ, “không có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn thì có thể dùng ngân sách dự phòng hàng năm, ngân sách nhà nước tăng thu hàng năm. Ngân sách nhà nước không phải là nhiều, nhưng nếu quan tâm thì có thể bố trí được”.

Từ ví dụ này, Ủy viên Thường trực Hoàng Quang Hàm đề nghị, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến với trách nhiệm của mình giải trình rõ, tới đây, khi Chính phủ trình QH ban hành Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển KT - XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số thì có giải pháp gì mới để giải quyết đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt hay không? Không thể để tình trạng năm nào cũng bàn mà vẫn không triển khai được.

Ba đổi mới

Đúng là chúng ta đã biết, đã làm nhiều năm nhưng không có biến chuyển. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Đỗ Văn Chiến thẳng thắn, “có những vấn đề mà Báo cáo giám sát của UBTVQH về việc thực hiện chính sách pháp luật về đất ở, đất sản xuất nêu ra từ năm 2012 thì đến nay vẫn còn nguyên giá trị”. Tuy nhiên, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Đỗ Văn Chiến cho biết, tới đây sẽ có 3 đổi mới. “Thứ nhất, giải pháp về vốn. Sau nhiều lần trao đổi với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, chúng tôi đồng ý nguyên tắc căn bản là trình QH phê duyệt nguồn vốn riêng cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Thứ hai, đổi mới chính sách tín dụng, thay vì để tình trạng đồng bào dân tộc thiểu số được vay tiền, có tiền nhưng không biết làm gì ra tiền, sẽ chú trọng sang chính sách tín dụng cho các dự án và ưu tiên doanh nghiệp vay với lãi suất ưu đãi, tạo động lực cho doanh nghiệp phát triển sản xuất ở vùng khó khăn, giải quyết việc làm cho đồng bào dân tộc thiểu số, giải quyết câu chuyện sinh kế. Thứ ba, sẽ có riêng “một nhạc trưởng” điều phối việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển KT - XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số; vai trò nhạc trưởng được giao cho một Phó Thủ tướng làm trưởng ban chỉ đạo, theo dõi, điều phối và kịp thời giải quyết những vướng mắc trong triển khai thực hiện”, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc nêu rõ, đồng thời cũng bày tỏ sự kỳ vọng vào những đổi mới này.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết thêm, chúng ta đang quẩn quanh với câu chuyện hỗ trợ và bảo đảm. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, không thể đặt yêu cầu phải vươn lên, vì điều kiện đồi núi, đất đá, diện tích manh mún. Rất khó làm được công nghệ cao, cơ khí hóa ở những vùng, miền này. Thực tế này đòi hỏi chính sách phải có sự bảo đảm như bảo đảm chống đói, bảo đảm nhà ở cho người dân. Riêng về sản xuất, phải căn cứ vào thổ nhưỡng, điều kiện thực tế của địa phương để có chính sách phù hợp. Tất cả những vấn đề đặt ra, Ủy ban Dân tộc cần tính toán kỹ trong các chương trình, dự án cụ thể, phải sát và đúng với thực tiễn thì mới phân bổ nguồn lực hiệu quả được, ông Dũng nói.

Nhấn mạnh quan điểm chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số phải là ưu tiên (vấn đề này đã được quy định trong Hiến pháp và các văn kiện của Đảng), Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến khẳng định, chính sách đối với hộ nghèo thiếu đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt phải thực sự là ưu tiên. Không làm tốt là do lỗi của cả hệ thống, nhất là những người trực tiếp làm công tác dân tộc. Tới đây, Hội đồng Dân tộc đề nghị Chính phủ tăng cường chỉ đạo thực hiện, sớm khắc phục việc thiếu tập trung đầu mối quản lý, thiếu cơ chế phối hợp và chưa rõ trách nhiệm của các bộ, ngành địa phương trong công tác tham mưu, xây dựng chính sách, hướng dẫn, triển khai thực hiện chính sách, pháp luật về hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, ổn định dân cư trên địa bàn vùng dân tộc thiểu số, miền núi.

Anh Thảo
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang