DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 10:03 | 19/09/2019 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Tìm tiếng nói chung

08:53 | 07/08/2019
“Hôm vừa rồi, có một bác cán bộ lão thành phê bình tôi là tại sao vừa là ĐBQH, lại là Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động mà lại phát biểu thấy xót xa khi phải đồng ý tăng giờ làm thêm tối đa. Phải nói rõ quan điểm đồng ý hay là không đồng ý chứ”. Nhắc lại câu chuyện này tại phiên họp toàn thể của Ủy ban Về các vấn đề xã hội chiều qua, 6.8, ĐBQH Ngọ Duy Hiểu cũng chia sẻ rằng, dù có bị phê bình nữa cũng vẫn phải đồng ý tăng khung thỏa thuận giờ làm thêm tối đa lên 400 giờ. “Nhưng chúng tôi đồng ý kèm theo một điều kiện - không thể không có - là phải tính lương lũy tiến theo giờ làm thêm trong ngày”, ông Hiểu dứt khoát. Lý lẽ cho quan điểm này cũng đã được ông Hiểu trình bày nhiều lần tại các phiên họp của Ủy ban Về các vấn đề xã hội cũng như phiên họp của QH.

Cơ quan chủ trì tiếp thu, chỉnh lý dự án Bộ luật, Ủy ban Về các vấn đề xã hội cho thấy đang “nghiêng” về phương án của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khi dự kiến chỉnh lý nội dung về khung thỏa thuận giờ làm thêm tối đa theo hướng phải bảo đảm các nguyên tắc: Có sự thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động; áp dụng tiền lương lũy tiến cho thời gian làm thêm và khống chế giờ làm thêm tối đa trong một tháng như Bộ luật hiện hành nhưng không quá 40 giờ/tháng. Nhiều thành viên Ủy ban này cũng ủng hộ phương án trả lương lũy tiến đối với thời gian làm thêm giờ tính theo số giờ làm thêm trong ngày và có sự khác biệt tương ứng với làm thêm giờ trong ngày thường, ngày nghỉ hàng tuần, ngày lễ và ngày nghỉ có hưởng lương. Phương án này, theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Bùi Sĩ Lợi, được nhiều ý kiến đồng tình của người lao động, đồng thời, sẽ khiến người sử dụng lao động phải cân nhắc, tính toán nếu thật sự cần thiết, có nhu cầu và bảo đảm hiệu quả mới huy động làm thêm giờ, trên cơ sở thỏa thuận của hai bên.

Tuy nhiên, Ban soạn thảo dự án Bộ luật lại không thấy như vậy. Dù có tiếp thu quan điểm của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và ý kiến của các ĐBQH nhưng Ban soạn thảo chỉ “nhượng bộ một phần” khi đưa ra một đề xuất khá mở là “quy định mức tiền lương làm thêm giờ ít nhất bằng 150% - 200% - 300% so với làm việc vào giờ làm việc bình thường” và “việc trả lương lũy tiến làm thêm giờ với mức lương cao hơn mức trên thì do hai bên thỏa thuận”. Lý do đưa ra phương án này, theo Thứ trưởng Bộ LĐ, TB - XH Doãn Mậu Diệp là bởi, đây là vấn đề cần xem xét nhiều chiều. Nếu quy định mức lương làm thêm giờ thấp (ví dụ 120%) thì người lao động không muốn làm thêm giờ và sẽ bảo vệ tốt sức khỏe người lao động nhưng cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp trong trường hợp cần thiết huy động làm thêm giờ để giải quyết các nhu cầu cấp bách. Còn nếu quy định mức lương làm thêm giờ cao (như hiện nay và tính lương lũy tiến) thì có thể kích thích người lao động mong muốn làm thêm nhiều giờ để có nhiều thu nhập. Như vậy sẽ không đạt được mục tiêu bảo vệ sức khỏe người lao động; đồng thời cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp vì phải cân nhắc chi phí tổ chức làm thêm giờ.

Điều đáng lo ngại, theo ông Diệp là “với doanh nghiệp FDI thì có thể đây không phải là vấn đề lớn vì trước mắt có thể lỗ nhưng sẽ thu lại về sau khi doanh nghiệp nội phải thu hẹp sản xuất nhường “sân chơi” cho doanh nghiệp ngoại bởi quy định này”. Dù đây chỉ là “kịch bản” mang tính chất dự báo, theo Bộ trưởng Bộ LĐ, TB - XH Đào Ngọc Dung, nhưng đại diện Ban soạn thảo khẳng định, lương lũy tiến làm thêm giờ sẽ là gánh nặng đối với doanh nghiệp nội khi có tới 98,1% là doanh nghiệp vừa và nhỏ hoặc siêu nhỏ, có năng lực hạn chế. Hai lĩnh vực dệt may và thủy sản được coi là hưởng lợi từ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên. Các doanh nghiệp nội sẽ phải thu hẹp sản xuất, rút khỏi thị trường và thay vào đó là các doanh nghiệp ngoại. Đây là điều không mong muốn nhưng có thể sẽ là hệ quả của việc tính lương lũy tiến giờ làm thêm như đề xuất của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Một lý do nữa theo Ban soạn thảo là quy định như hiện nay về tiền lương làm thêm giờ đã là khá cao so với quy định của các nước và được coi là hài hòa cho cả doanh nghiệp và người lao động.

Vậy là, sau rất nhiều tranh luận, các quy định về khung thỏa thuận giờ làm thêm tối đa vẫn chưa ngã ngũ, chưa tìm được sự đồng thuận giữa các bên liên quan. Cũng giống như nhiều chế định khác trong dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) - sẽ luôn có sự giằng co trong các phương án - nếu chỉ nhìn ở những góc độ riêng biệt. Vì thế, trách nhiệm của các nhà lập pháp là phải đặt tất cả các dữ kiện, tham số từ nhiều góc độ ấy lên bàn cân, phải cân nhắc thật cẩn trọng, thật khách quan từng phương án và dự báo được kịch bản kèm theo các phương án đó. Xét đến cùng thì mọi chính sách đều chỉ có thể thực thi hiệu quả khi cân bằng được quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên liên quan.

Lam Anh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang