DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 11:34 | 16/09/2019 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Để không chỉ là “thị trường mơ ước”!

08:03 | 13/07/2019
Xuất phát từ “mệnh lệnh của trái tim” với mong muốn làm thẳng lưng những phụ nữ nông dân qua cơ giới hóa từ khâu làm đất, gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch, bảo quản tồn trữ, chế biến… nông, lâm, thủy, hải sản, đem lại thu nhập cao hơn, để người nông dân có thể làm giàu trên mảnh đất của mình, đến nay, Công ty TNHH Cơ khí Bùi Văn Ngọ đã xuất khẩu sản phẩm tới trên 40 quốc gia. Đây chỉ là một trong những ví dụ điển hình được Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhắc đến trong một cuộc hội nghị gần đây về thực trạng ngành cơ khí chế tạo do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường tổ chức. Ngành cơ khí chế tạo Việt Nam cũng đã và đang có nhiều đơn vị khác, đi tắt đón đầu công nghệ và đạt được một số thành tựu mang tính đột phá.

Với gần 100 triệu dân, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân luôn ở mức 6-6,5%, thậm chí hơn 7% trong năm 2018, quy mô nền kinh tế đạt trên 250 tỷ USD, Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam cho rằng, có thể xác định quy mô thị trường ngành cơ khí chế tạo nước ta trong giai đoạn 2019 - 2030 ở mức khoảng 310 tỷ USD. Trong đó, giá trị máy móc, thiết bị, cấu kiện cho các công trình nhiệt điện, thủy điện, hóa chất, khai thác, chế biến khoáng sản khoảng 120 tỷ USD; máy xây dựng, nông nghiệp và chế biến nông, lâm sản khoảng 15 tỷ USD; các loại thiết bị tiêu chuẩn như van, bơm, quạt, động cơ, hộp số, thiết bị thủy lực, bu lông, ốc vít… khoảng 10 tỷ USD, thiết bị cho đường sắt tốc độ cao khoảng 35 tỷ USD, đường sắt đô thị 10 tỷ USD và công nghiệp ô tô 120 tỷ USD. Đó thực sự là một thị trường “mơ ước” để doanh nghiệp Việt phát triển ngành cơ khí chế tạo.

Nhưng có lẽ, ai cũng hiểu rằng, để thị trường mơ ước ấy thành hiện thực lại là câu chuyện khác. Những năm gần đây, chúng ta đã chứng kiến rất nhiều doanh nghiệp cơ khí chế tạo dần tụt hậu, “teo tóp”, thậm chí thua lỗ nặng, trong đó có cả những doanh nghiệp nhà nước đã từng là “anh cả đỏ” của ngành này.

Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực cơ khí chế tạo chỉ ra rằng, chúng ta đang bị tụt hậu so với các nước trong khu vực Đông Nam Á. Hơn nửa thế kỷ phát triển, Việt Nam vẫn chưa hình thành được một nền công nghiệp cơ khí chế tạo đủ sức làm hạ tầng kỹ thuật cho các ngành kinh tế để nước ta không bị thua thiệt trước sức ép cạnh tranh khi hội nhập thị trường toàn cầu. Dù có sự hiện diện của nhiều doanh nghiệp chế tạo hàng đầu thế giới, Nhà nước cũng dành ưu tiên cho việc chuyển giao công nghệ khi thu hút đầu tư nước ngoài nhưng hơn 30 năm qua, tỷ lệ nội địa hóa vẫn rất thấp. Lĩnh vực có tỷ lệ nội địa hóa cao nhất là sản xuất xe máy cũng chỉ đạt hơn 40%. Công nghiệp hỗ trợ mới chỉ cung cấp được khoảng 10 - 15% nhu cầu thị trường trong nước, còn lại phụ thuộc vào nhập khẩu, riêng lĩnh vực ô tô, dệt may vẫn nhập khẩu linh kiện tới 80 - 90%... Điều này không chỉ tạo áp lực nhập siêu lớn cho nền kinh tế mà trên diễn đàn của QH, các đại biểu đã nhiều lần cảnh báo về nguy cơ phụ thuộc của nền kinh tế nước ta.

Nguyên nhân, cả khách quan và chủ quan khiến cho ngành cơ khí chế tạo trong nước “chưa thể lớn” như mục tiêu và kỳ vọng đã được chỉ ra từ lâu. Ở góc độ quản lý, phải kể đến sự chưa hoàn thiện, phù hợp của hệ thống pháp luật về lĩnh vực này. Một số quy định hiện hành tạo nên sự bất bình đẳng giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI, làm cho doanh nghiệp trong nước khó cạnh tranh được với doanh nghiệp nước ngoài trong đấu thầu các dự án. Chi tiêu công là ưu thế để cơ khí phát triển nhưng vẫn chủ yếu là hàng nhập ngoại, thậm chí là nhập ngoại cả những sản phẩm mà doanh nghiệp trong nước không những sản xuất được mà còn có chất lượng tốt hơn và chi phí rẻ hơn...

Chúng ta có thể đi thẳng vào Cách mạng Công nghiệp 4.0 mà không cần tới một nền cơ khí chế tạo hay không? Câu trả lời là không. Hay như cách ví von của Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển, như thế sẽ chẳng khác nào “xây nhà trên cát”. Vì thế, vấn đề quan trọng hiện nay, khi các cơ quan chức năng đang chuẩn bị xây dựng các văn kiện Đại hội XIII của Đảng là phải xác định lại tư duy, tầm nhìn dài hạn và có quan điểm rõ ràng về vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng của cơ khí chế tạo trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội nhằm đưa nước ta trở thành nước công nghiệp hiện đại. Trên cơ sở đó, mới có thể xác định rõ chiến lược, lộ trình và bước đi cụ thể, lựa chọn sản phẩm trọng điểm... để thúc đẩy ngành cơ khí chế tạo phát triển.

Lam Anh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang