DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 22:35 | 14/11/2019 (GMT+7)
.
Theo dòng sự kiện

Tiếp cận ở góc độ thực tế

08:24 | 12/06/2019
Một trong những nội dung gây tranh luận của dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) sẽ được trình QH cho ý kiến lần đầu tại phiên họp toàn thể chiều nay, 12.6, là quy định mở rộng khung giờ làm thêm tối đa lên 400 giờ, tức là tăng thêm 100 giờ làm thêm mỗi năm so với quy định hiện hành.

Đề xuất này được cơ quan soạn thảo lý giải là phù hợp với cả nhu cầu thực tế của người lao động và chủ sử dụng lao động. Hơn nữa, khung giờ làm thêm tối đa cũng chỉ áp dụng với một số ngành, nghề chứ không phải là áp dụng đại trà. Chính phủ cũng sẽ thiết kế các điều kiện kèm theo. “Chúng ta mở rộng khung giờ làm thêm không có nghĩa là người lao động sẽ vất vả hơn mà đây là mở rộng trên điều kiện phải thương lượng, thỏa thuận và được người lao động đồng ý”, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Lê Quân giải thích thêm tại Phiên thảo luận tổ của QH hôm 30.5.

Từ góc độ đại diện cho người lao động, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu xác nhận, đúng là “người lao động muốn tăng giờ làm thêm vì thực tế, lương tối thiểu của họ đang rất thấp, nếu không làm thêm thì không thể duy trì được cuộc sống tối thiểu”. Một thực tế khác cũng được ông Ngọ Duy Hiểu đưa ra để lý giải vì sao tổ chức bảo vệ quyền lợi của người lao động lại đồng ý với quy định tăng giờ làm thêm là qua thanh tra, kiểm tra, giám sát cho thấy người lao động ở nhiều doanh nghiệp đang phải làm thêm tới 500 - 600 giờ. Tức là nếu không tăng giờ làm thêm thì thực tế người lao động vẫn phải làm thêm, doanh nghiệp vẫn vi phạm quy định của Bộ luật Lao động. Vì thế, có lẽ, nên cho phép tăng giờ làm thêm để có công cụ quản lý còn hơn là không kiểm soát được tình hình thực tế. Nhưng câu chuyện tăng giờ làm thêm tất nhiên không chỉ đơn giản như vậy.

“Tăng 100 giờ làm thêm thì chắc chắn tốc độ đào thải người lao động sẽ nhanh hơn”, ĐBQH Phạm Quang Thanh (Hà Nội) cảnh báo. Bởi xét đến cùng, người sử dụng lao động phải tính về hiệu quả kinh tế. Đồng tiền người ta bỏ ra phải tính hiệu quả thu được có tương xứng hay không. Chúng ta đang nói về quan hệ lao động trong một nền kinh tế thị trường. Phải tiếp cận vấn đề giờ làm thêm ở góc độ rất thực tế như vậy. Người lao động có thể tăng thêm thu nhập nhưng cũng rất dễ bị chủ sử dụng lao động lạm dụng.

Báo cáo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng chỉ ra rằng, càng làm thêm giờ thì nguy cơ tai nạn lao động càng cao. Trong khi đó, dù dự thảo Bộ luật khẳng định, việc tăng giờ làm thêm phải được thỏa thuận và được người lao động đồng ý nhưng điều này chỉ đúng về mặt lý thuyết còn trên thực tế là vô cùng khó. Luôn tồn tại một sự bất bình đẳng trong quan hệ giữa chủ sử dụng lao động và người lao động. Hầu như chỉ có người sử dụng lao động thông báo về việc làm thêm giờ và người lao động phải thực hiện. “Anh không muốn làm thêm, không muốn tăng ca thì có quyền nghỉ nhưng trường hợp này hiếm khi xảy ra, những người lao động như vậy rất khó tồn tại trong doanh nghiệp”, ĐBQH Trần Kim Yến (TP Hồ Chí Minh) nêu thực tế.

Hiện thực cuộc sống còn quá nhiều khó khăn của công nhân, đặc biệt là công nhân ở các địa phương khác về làm việc tại các khu công nghiệp, phải sống trong những nhà trọ thiếu thốn cả những tiện nghi tối thiểu, phải chắt bóp cả những nhu cầu cơ bản là có thật. Mong muốn được tăng giờ làm thêm, có thêm thu nhập cải thiện cuộc sống cũng là có thật và rất chính đáng. Tuy nhiên, tình trạng chủ sử dụng lao động “vắt chanh bỏ vỏ”, huy động quá cao việc làm thêm giờ khiến người lao động bị kiệt sức, không có thời gian tái tạo sức lao động, không có thời gian chăm sóc gia đình, thậm chí không có cả thời gian tìm bạn đời cũng có thật. Nếu bắt buộc phải lựa chọn giải pháp mở rộng khung giờ làm thêm tối đa để đáp ứng nhu cầu cuộc sống trước mắt của người lao động thì các ĐBQH cần yêu cầu Chính phủ phải tiếp tục gia cố “lưới đỡ” để bảo vệ họ. Đó có thể là luật hóa quy định giới hạn số giờ làm thêm tối đa trong một tháng, thậm chí là một ngày; trả lương giờ làm thêm theo phương pháp lũy tiến; xác định một danh mục rõ ràng về những trường hợp đặc biệt có thể làm thêm đến 400 giờ và tăng cường hơn nữa các cơ chế thanh tra, kiểm tra, bảo vệ quyền lợi chính đáng và hợp pháp của người lao động. 

Quỳnh Chi
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang