DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 19:19 | 16/10/2019 (GMT+7)
.
Hội đồng nhân dân cấp huyện

Tăng chuyên trách, không tăng biên chế

08:13 | 27/05/2019
Để Thường trực HĐND cấp huyện hoạt động hiệu quả, cần tăng số thành viên hoạt động chuyên trách mà không làm tăng tổng biên chế ở địa phương bằng cách quy định Trưởng ban của HĐND hoạt động chuyên trách, Phó Trưởng ban có thể hoạt động chuyên trách. Đồng thời với việc tăng số thành viên hoạt động chuyên trách, có thể giảm số lượng Phó Chủ tịch HĐND xuống 1 người. Điều này vẫn bảo đảm nguyên tắc đa số trong Thường trực HĐND.

Khắc phục được cả 2 bất cập

Sắc lệnh số 63/SL ngày 22.11.1945 quy định ở cấp huyện không có HĐND, Ủy ban hành chính cấp huyện do “Hội viên các Hội đồng nhân dân xã trong huyện bầu ra”. Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 1958, Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 1962 và năm 1983 có quy định về HĐND cấp huyện nhưng không quy định cơ quan Thường trực của HĐND. Ủy ban hành chính triệu tập hội nghị HĐND, mỗi hội nghị, HĐND bầu ra Chủ tịch đoàn để điều khiển Hội nghị. 


Thường trực HĐND huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội giám sát việc chấp hành pháp luật về quản lý, sử dụng biên chế và hoạt động của UBND xã Thụy Hương
Ảnh: Lê Hân

Bắt đầu từ Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 1989 mới có quy định Thường trực HĐND ở cấp tỉnh và huyện gồm 3 người là Chủ tịch, Phó Chủ tịch và Thư ký HĐND. Trong quá trình hoạt động, nhiều địa phương đề nghị không nên có chức danh thư ký vì chức danh này không thể hiện được vai trò của thành viên Thường trực HĐND. Do đó, đến Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 1994 đã bỏ chức danh Thư ký, Thường trực HĐND gồm Chủ tịch và Phó Chủ tịch HĐND, số Phó Chủ tịch do UBTVQH quy định theo đề nghị của Chính phủ. Những tưởng sẽ có 2 Phó Chủ tịch HĐND nhưng Chính phủ chỉ trình mỗi cấp hành chính có 1 Phó Chủ tịch HĐND nên UBTVQH đã quyết theo đề nghị này. Trong một thời gian dài, Thường trực HĐND chỉ có 2 người. Điều này cũng gây ra khó khăn nhất định trong hoạt động khi xem xét đến nguyên tắc hoạt động của Thường trực HĐND là nguyên tắc tập thể, vậy khi mỗi thành viên trong Thường trực có ý kiến khác nhau thì giải quyết như thế nào?
Để khắc phục tồn tại này, số lượng thành viên Thường trực HĐND đã được quy định cứng trong Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003. Theo đó, Thường trực HĐND có Chủ tịch, Phó Chủ tịch và Ủy viên Thường trực. Và dường như đã lặp lại chức danh thư ký trong Luật năm 1989, chỉ khác về tên gọi là Ủy viên Thường trực hay Ủy viên Thư ký. Trong thời gian thực thi Luật này, nhiều địa phương đề nghị không nên quy định chức danh Ủy viên Thường trực mà thay vào đó là có 2 Phó Chủ tịch HĐND.

Đến Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 đã có hai sự thay đổi, đó là bỏ chức danh Ủy viên Thường trực, thay vào đó là có 2 Phó Chủ tịch; bổ sung các Ủy viên là Trưởng ban của HĐND huyện (Trưởng ban Pháp chế, Trưởng ban Kinh tế - Xã hội và tùy địa phương có Trưởng ban Dân tộc). Các ý kiến đề xuất có 2 Phó Chủ tịch là nhằm mục đích bỏ chức danh Ủy viên thường trực, nhưng khi đưa Trưởng ban của HĐND vào làm thành viên Thường trực HĐND đã bảo đảm nguyên tắc đa số thì vấn đề đặt ra là có cần thiết phải có 2 Phó Chủ tịch HĐND hay không?

Như vậy, nhìn về lịch sử chế định Thường trực HĐND thay đổi qua các thời kỳ thường liên quan tới hai yếu tố: Tên gọi của chức danh Ủy viên (Ủy viên Thư ký, Ủy viên Thường trực) và số lượng thành viên Thường trực HĐND. Với mô hình Thường trực HĐND cấp huyện hiện nay đã khắc phục được cả hai vấn đề đặt ra qua nhiều năm, đó là không có Ủy viên làm nhiệm vụ thường trực, số lượng thành viên của Thường trực HĐND được tăng trên 2 người.

Quy định Trưởng ban của HĐND hoạt động chuyên trách

Điều 104 Luật Tổ chức chính quyền địa phương quy định Thường trực HĐND có 10 nhiệm vụ chủ yếu là: Chuẩn bị kỳ họp HĐND; đôn đốc, kiểm tra thực hiện các nghị quyết của HĐND; giám sát; chỉ đạo, điều hòa, phối hợp hoạt động của các Ban của HĐND; giữ mối liên hệ với đại biểu HĐND; yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân giải trình các vấn đề liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của Thường trực HĐND; tổ chức để đại biểu HĐND tiếp công dân, đôn đốc, kiểm tra và xem xét tình hình giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của công dân; phê chuẩn danh sách Ủy viên các Ban của HĐND; quyết định việc đưa ra HĐND hoặc đưa ra cử tri bãi nhiệm đại biểu HĐND; báo cáo về hoạt động của HĐND; giữ mối liên hệ và phối hợp công tác với Ban thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp. Phó Chủ tịch HĐND giúp Chủ tịch HĐND thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo sự phân công của Chủ tịch HĐND.

Với khối lượng công việc kể trên thì vấn đề đặt ra là Thường trực HĐND cần tổ chức như thế nào cho phù hợp và hiệu quả? Theo quy định hiện nay, Trưởng ban của HĐND có thể hoạt động chuyên trách, Phó trưởng ban hoạt động chuyên trách. Như vậy, mỗi Ban có ít nhất một lãnh đạo Ban hoạt động chuyên trách. Thực tế, các địa phương thường bố trí Trưởng ban của HĐND cấp huyện hoạt động kiêm nhiệm. Như vậy, Thường trực HĐND hầu hết là những thành viên hoạt động kiêm nhiệm, chỉ có 2 Phó Chủ tịch hoạt động chuyên trách trên tổng số 5 - 6 thành viên.

Để Thường trực HĐND cấp huyện hoạt động hiệu quả thì cần tăng số thành viên hoạt động chuyên trách mà không làm tăng tổng biên chế ở địa phương, bằng cách quy định Trưởng ban của HĐND hoạt động chuyên trách, Phó Trưởng ban có thể hoạt động chuyên trách. Như vậy, Thường trực HĐND chỉ còn duy nhất 1 thành viên hoạt động kiêm nhiệm là Chủ tịch HĐND. Đồng thời với việc tăng số thành viên hoạt động chuyên trách, có thể giảm số lượng Phó Chủ tịch HĐND xuống 1 người. Điều này cũng phù hợp với lịch sử quy định về Thường trực HĐND trong thời gian qua, đó là bảo đảm nguyên tắc đa số trong Thường trực HĐND (thay vì có 2 hay 3 thành viên như trước đây thì Thường trực HĐND có 5 - 6 thành viên, đa số hoạt động chuyên trách).

TS. Nguyễn Hải Long
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang