DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:24 | 13/11/2019 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Bịt kẽ hở trong đấu giá quyền sử dụng đất

08:08 | 27/05/2019
Một năm trước, khi tiến hành giám sát tối cao việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, QH đã xem xét và có giải pháp để chấn chỉnh việc quản lý, sử dụng đất trong và sau cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Dẫu vậy, từ kết quả kiểm toán cho thấy, QH rất cần xem xét lại và có những quyết sách mạnh mẽ hơn đối với vấn đề này.

Theo Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán việc quản lý và sử dụng đất trong và sau khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2011 - 2017 gửi đến các ĐBQH tại kỳ họp này, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị xử lý tài chính lên tới 1.368,8 tỷ đồng. Trong đó, có 577,6 tỷ đồng là tăng thu từ tiền thuê đất, tiền sử dụng đất, các khoản thuế và thu khác; 791,2 tỷ đồng là xử lý tài chính khác. Bên cạnh đó, cơ quan này cũng đề nghị xử lý, xem xét thu hồi nếu đủ điều kiện theo quy định của pháp luật diện tích đất lên tới 7.591.427m2 và 3 thửa đất (chưa xác định được diện tích); kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân đối với các khuyết điểm và sai phạm đã nêu trong các Báo cáo kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước tại từng địa phương.
Những sai phạm trong quản lý, sử dụng đất đai nói chung, đặc biệt là đất của các doanh nghiệp nhà nước khi cổ phần hóa sẽ dẫn đến thất thoát rất lớn tài sản của Nhà nước bởi hầu hết đất đai được Nhà nước giao hoặc cho các doanh nghiệp nhà nước thuê đều nằm ở vị trí đắc địa, nhiều khu đất “vàng” ở các đô thị có giá trị thương mại vô cùng lớn. Câu hỏi đặt ra là, những sai phạm trong lĩnh vực này có phải là do cơ chế pháp lý đã có những lỗ hổng, những khe hở hay không? 

Từ kết quả kiểm toán cho thấy, quả thực, những sai phạm trong quản lý, sử dụng đất đai tại doanh nghiệp khi cổ phần hóa có một nguyên nhân quan trọng là do hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện. Một số tồn tại đã diễn ra nhiều năm nhưng chưa kịp thời được khắc phục. Trong khi đó, một số vấn đề mới phát sinh lại chưa kịp thời có sự điều chỉnh của pháp luật. Trong báo cáo gửi đến các ĐBQH, Kiểm toán Nhà nước cũng đã đánh giá khá chi tiết các vướng mắc này. Tuy nhiên, có thể thấy rằng, một trong những lỗ hổng lớn nhất về pháp luật chính là quy định liên quan đến việc đấu giá quyền sử dụng đất trong cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Pháp luật đất đai hiện hành chỉ quy định việc đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất mà chưa quy định chặt chẽ, bắt buộc phải đấu giá đối với đất do doanh nghiệp đang quản lý, sử dụng khi chuyển mục đích sử dụng. Việc quy định về đối tượng được giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá tại Khoản 2 Điều 118 của Luật Đất đai cũng còn khá rộng, chưa cụ thể. Cộng với đó là những bất cập, thiếu minh bạch trong việc xác định giá đất không sát giá thị trường, theo Kiểm toán Nhà nước, chính là kẽ hở cho tiêu cực, gây thất thoát ngân sách nhà nước khi chuyển quyền sử dụng đất từ doanh nghiệp nhà nước sang tư nhân thông qua cổ phần hóa, sau đó chuyển mục đích sử dụng đất mà không phải đấu giá trong điều kiện nguồn đất đai có hạn, nhu cầu sử dụng ngày càng cao, nhất là tại đô thị với các khu đất có giá trị sinh lời cao. “Không đấu giá quyền sử dụng đất khi doanh nghiệp chuyển đổi mục đích sử dụng đất luôn tiềm ẩn nguy cơ cao thất thoát NSNN”, Báo cáo của Kiểm toán Nhà nước nêu rõ.

Hệ lụy của việc lạm dụng, lợi dụng lỗ hổng pháp lý về đấu giá quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước không chỉ nằm ở con số hàng nghìn tỷ đồng được kiến nghị phải thu hồi về ngân sách nhà nước mà còn dẫn đến sự méo mó, thiếu minh bạch trong môi trường đầu tư nói chung và việc thực hiện chủ trương cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước nói riêng.

Vì thế, đề xuất của Kiểm toán Nhà nước rất cần được cân nhắc. Đó là: Đề xuất QH xem xét ban hành một nghị quyết quy định việc chuyển mục đích sử dụng đất của doanh nghiệp phải thông qua hình thức đấu giá nhằm ngăn chặn thất thoát tài sản nhà nước, ngân sách nhà nước và góp phần phát triển bền vững sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; Nhà nước thu hồi đất để tổ chức đấu giá khi chuyển mục đích sử dụng đất của doanh nghiệp.

Quỳnh Chi
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang