DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 16:19 | 21/05/2019 (GMT+7)
.
Góc nhìn

Rào cản nhận thức

08:10 | 16/05/2019
“Nếu nắm bắt thời cơ, phát huy tiềm năng, Việt Nam sẽ tiến cùng thời đại. Nhận thức này cần được biến thành hành động, tháo gỡ rào cản cho các doanh nghiệp công nghệ phát triển”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Diễn đàn Quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam được tổ chức mới đây.

Sự phát triển của một nền kinh tế phụ thuộc vào sự lớn mạnh, phát triển bền vững, đúng hướng của các doanh nghiệp mà trong đó doanh nghiệp công nghệ  ngày càng có vị trí quan trọng. Chính doanh nghiệp này là hạt nhân cho bước đột phá và có vai trò bản lề trong việc phát triển kinh tế đất nước. Nền kinh tế nhiều tài nguyên sẽ nhường lại vị thế cho kinh tế đổi mới sáng tạo; doanh nghiệp công nghệ đang lên ngôi.

Không chỉ doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp lớn mới cần đổi mới phát triển mà các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng cần đổi mới công nghệ để tồn tại. Theo khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cả nước hiện nay có hơn 600 nghìn doanh nghiệp tư nhân đang hoạt động, đa số là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thương mại dịch vụ, xây dựng và công nghiệp. Tình trạng doanh nghiệp tư nhân có quy mô nhỏ, hoạt động chưa hiệu quả và còn chạy theo lợi nhuận trước mắt đang là yếu tố báo động vì sự trì trệ lối làm ăn manh mún trong phân công thị trường hàng hóa mới trên thế giới và việc áp dụng khoa học - công nghệ nâng cao năng suất và năng lực lao động. Một trong lý do là chính đội ngũ doanh nghiệp này vẫn đứng ngoài, chưa nhận thức đầy đủ yếu tố quyết định sự sống còn của đổi mới công nghệ, ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất kinh doanh, quản lý và kết nối tạo nên sức mạnh.

Vẫn có nhiều rào cản cho đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp mà các yếu tố cản trở ít nhiều đều liên quan đến chính sách khuyến khích phát triển khoa học - công nghệ. Từ khả năng tiếp cận vốn vay tín dụng cho đổi mới sáng tạo đến rào cản gia tăng chi phí lao động vì bị “kìm kẹp” trong cơ chế quản lý doanh nghiệp theo số lao động rẻ... Đây không chỉ là nhận thức của doanh nghiệp mà còn là vấn đề quản lý vĩ mô phải đối diện để tìm ra cuộc cách mạng trong chính sách thúc đẩy khoa học công nghệ phát triển vào từng tế bào của nền kinh tế.

Có thể thấy, trong giai đoạn 2011 - 2015, tổng chi ngân sách nhà nước cho khoa học - công nghệ là 69.592 tỷ đồng, tương đương 2% tổng chi ngân sách. Trong đó, chi đầu tư phát triển là 30.799 tỷ đồng chỉ chiếm 44%, chi sự nghiệp là 38.793 tỷ đồng, chiếm 56%. Giai đoạn 2016 - 2018, chi ngân sách nhà nước cho khoa học - công nghệ được bảo đảm ở mức 2% tổng chi ngân sách nhà nước. Trong đó, cơ cấu chi đầu tư phát triển/kinh phí sự nghiệp khoa học - công nghệ vẫn theo tỷ lệ 40/60 - Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng từng cho biết. Phần lớn ngân sách nhà nước chi cho phát triển khoa học - công nghệ là để nuôi bộ máy quản lý nghiên cứu, còn phần thực chi cho khoa học - công nghệ chiếm tỷ lệ nhỏ.

Vấn đề đổi mới khoa học - công nghệ không còn là vấn đề của riêng ngân sách nhà nước nữa mà còn là chính sách huy động nguồn lực xã hội; nguồn lực của đội ngũ doanh nghiệp. Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh, muốn phát triển khoa học - công nghệ thì ngoài nguồn đầu tư của Nhà nước, quan trọng hơn là phần đầu tư của doanh nghiệp. “Để đưa hoạt động nghiên cứu khoa học vào phục vụ đời sống, phát triển kinh tế - xã hội cần phải tái cơ cấu hoạt động khoa học công nghệ trên cơ sở khuyến khích phát triển các cơ sở nghiên cứu khoa học - công nghệ ngoài công lập, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này”.

Đổi mới, sáng tạo đưa khoa học công nghệ vào đời sống sản xuất, kinh doanh… không là việc riêng của Bộ Khoa học và Công nghệ mà chính là yêu cầu cấp thiết trong xây dựng chính sách, quản lý của các bộ, ngành, địa phương và đi đầu là các doanh nghiệp lớn, các doanh nghiệp công nghệ. Chính họ phải biến nhận thức thành  hành động quyết liệt, chớp thời cơ, góp phần cơ cấu lại nền kinh tế hiện đại.

Thanh Hà
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang