DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 00:29 | 21/09/2019 (GMT+7)
.
Bồi dưỡng kỹ năng xây dựng chính sách, giám sát trong lĩnh vực giáo dục

Phân tích sâu, nhận định đúng

08:15 | 12/04/2019
Phát biểu tại Hội nghị Bồi dưỡng kỹ năng xây dựng chính sách và giám sát trong lĩnh vực giáo dục do Trung tâm Bồi dưỡng Đại biểu dân cử tổ chức ở Bắc Giang mới đây, Phó Trưởng ban Công tác đại biểu Đặng Xuân Phương nhấn mạnh: Bên cạnh hỗ trợ đại biểu dân cử phân tích, xây dựng chính sách, giám sát liên quan đến lĩnh vực giáo dục, đây còn là dịp để các đại biểu trao đổi kinh nghiệm, nhằm thực hiện tốt hơn vai trò là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.

Cần có thứ tự ưu tiên chính sách

Dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) được QH cho ý kiến trong hai Kỳ họp thứ Năm, Sáu, dự kiến sẽ được xem xét kỹ để thông qua tại Kỳ họp thứ Bảy, QH Khóa XIV. Quá trình thảo luận tại Kỳ họp thứ Sáu, nhiều ĐBQH thể hiện sự nhất trí cơ bản với Dự thảo Luật. Tuy nhiên, trong các chính sách lớn mang tính đổi mới, một số nội dung còn có ý kiến khác nhau, cần được làm rõ thêm. Do đó, trong chuyên đề Tổng quan một số vấn đề về giáo dục được quan tâm sau Kỳ họp thứ Sáu, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Trịnh Ngọc Thạch đã giúp các đại biểu nhìn nhận rõ hơn tính mở và liên thông của hệ thống giáo dục trong Dự thảo Luật, thông qua việc luật hóa hai Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Cơ cấu hệ thống giáo dục và Khung trình độ quốc gia Việt Nam (Quyết định số 1981/2016/QĐ-TTg và Quyết định số 1981/2016/QĐ-TTg); chỉ ra tính khả thi của quy định về liên thông, phân luồng trong giáo dục. Đồng thời, làm rõ tính khả thi của các chính sách đối với người học, nhà giáo trong Dự thảo Luật; phân tích mặt tích cực và dự báo những tác động tiêu cực (nếu có) về chính sách “xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa (SGK)”, việc thẩm định, xuất bản, phát hành SGK và việc lựa chọn SGK trong các cơ sở giáo dục…


Đại biểu tham gia phát biểu ý kiến tại hội nghị Ảnh: Lệ Thanh

Đơn cử, việc thiết kế về chương trình và SGK giáo dục phổ thông trong Dự thảo Luật mặc dù đã quán triệt tinh thần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục của NQ 29-NQTW và NQ88/QH13, song thực tiễn quản lý cho thấy tính đa dạng, phức tạp của một số nội dung đổi mới: ‘‘có nhiều SGK cho mỗi môn học’’; ‘‘xã hội hóa việc biên soạn SGK’’; ‘‘xuất bản và phát hành SGK’’; ‘‘việc lựa chọn SGK trong các cơ sở giáo dục có sự tham gia của nhà trường, phụ huynh học sinh…’’. Đây là những nội dung hoàn toàn mới, có tính khoa học, hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, nếu thực hiện ngay các chính sách này sẽ khó khăn, dễ xuất hiện nhiều tiêu cực và hệ lụy khác. Vấn đề này cũng được UBTVQH lưu ý nhiều lần; do đó, áp dụng đến đâu, như thế nào trong Dự thảo luật, cần được cân nhắc rất thận trọng…

‘‘Hay như chính sách phân luồng, liên thông trong giáo dục tuy đã được làm sâu sắc, rõ hơn về chế tài… nhưng việc thực thi vẫn sẽ gặp khó khăn bởi tâm lý sính bằng cấp còn khá nặng nề. Vì vậy, không thể quá kỳ vọng vào hiệu quả của chính sách này khi được thực thi’’, ông Thạch phân tích.

Cũng từ góc độ lý luận và kinh nghiệm nhiều năm nghiên cứu, trong chuyên đề Các chính sách liên quan đến miễn, giảm học phí và chi phí cho phổ cập giáo dục phổ thông, TS. Trần Thị Quế Giang (Đại học Fulbright TP Hồ Chí Minh) nhấn mạnh: Trong bối cảnh giáo dục nước ta hiện nay, cần có thứ tự ưu tiên chính sách để mang lại hiệu quả cao nhất. ‘‘Ngay cả khi theo đuổi chủ trương miễn học phí thì trước tiên cần rà soát bậc tiểu học đã làm tốt việc miễn học phí, phổ cập hay chưa? Một điều quan trọng mà Dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) đề cập là yếu tố công bằng. Việc miễn học phí không chỉ dừng lại ở các trường công lập mà còn mở rộng đối với các trường ngoài công lập trên tinh thần hỗ trợ bình đẳng theo đối tượng thụ hưởng, không phân biệt công tư’’, bà Giang phân tích. Trao đổi tại hội nghị, đa số học viên cũng bày tỏ đồng tình với quan điểm: Cần có những chính sách thay đổi phương pháp giảng dạy, môi trường học tập; nên ưu tiên nhiều hơn chính sách thay đổi chất lượng chứ không phải số lượng…

Cân nhắc hoàn thiện cơ chế tài chính cho giáo dục

Liên quan đến chuyên đề Phân tích chính sách đối với việc phát triển nguồn nhân lực cho giáo dục, PGS. Vũ Sĩ Cường (Học viện Tài chính) cho rằng: Thang, bảng lương nhà giáo đã lạc hậu, chưa tương xứng với vị trí, vai trò của nhà giáo như đã được khẳng định trong các văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà nước. Cụ thể, bậc lương của nhà giáo có nhiều bất hợp lý khi xét trong tương quan với thang, bậc lương của các chức danh cùng loại trong các đơn vị hành chính sự nghiệp của nhà nước; việc thực hiện các chế độ phụ cấp của nhà giáo còn không ít bất cập, chưa tạo được động lực để xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo một cách bền vững… Cũng theo phân tích của nhiều đại biểu, với chính sách lương hiện tại, thu nhập của đại bộ phận nhà giáo vẫn ở mức trung bình; thu nhập của giáo viên mầm non, giáo viên tiểu học, nhất là giáo viên mới ra trường còn thấp, thậm chí còn thấp hơn cả mức lương tối thiểu vùng. Số liệu báo cáo từ các địa phương cũng cho thấy: Khoảng 50% giáo viên phổ thông có mức thu nhập dưới 5 triệu đồng/tháng, mức lương của giáo viên phổ thông vùng đồng bằng với 30 năm công tác khoảng 9 - 10 triệu đồng/tháng…

Một trong những nội dung được các đại biểu đặc biệt quan tâm là Kỹ năng giám sát về quản lý và thực hiện chính sách đầu tư, tài chính trong giáo dục. Chuyên gia kinh tế Phạm Đình Cường đánh giá: Những năm qua, phát triển GD - ĐT đạt nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Tuy nhiên, xét về hiệu quả quản lý vẫn còn nhiều bất cập, thậm chí chưa tương xứng với sự đầu tư… Thảo luận tại hội nghị, các học viên cho rằng cần cân nhắc hoàn thiện cơ chế tài chính cho giáo dục theo nguyên tắc: Đổi mới cơ chế phân bổ tài chính cho GD - ĐT theo hướng ưu tiên cho các cấp học mẫu giáo, tiểu học, THCS. Giảm dần chỉ tiêu cho cấp học THPT, cao đẳng và đại học gắn với tự chủ tài chính của các khối này; đồng thời, bảo đảm thực hiện chính sách ưu đãi đối với giáo dục miền núi, vùng cao, vùng khó khăn và đào tạo nhân tài. Bên cạnh đó, cần thay đổi bảng lương cho GD - ĐT theo hướng đưa dần các khoản phụ cấp như thâm niên, đứng lớp vào lương và gắn tiền lương với kết quả chất lượng đầu ra.

Theo Chuyên gia kinh tế Phạm Đình Cường, để khắc phục những hạn chế, bất cập, cần đẩy mạnh cạnh tranh giữa các cơ sở GD - ĐT, đặc biệt là ở khối đại học, cao đẳng trên cơ sở chất lượng đào tạo, cũng như cơ hội việc làm của sinh viên sau khi đào tạo. Đồng thời, tăng cường vai trò quản lý thống nhất của Bộ GD - ĐT, đặc biệt xây dựng dự toán ngân sách cho ngành ở cấp độ toàn quốc cũng như cấp độ địa phương; tăng cường quyền tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực GD - ĐT, đặc biệt về biên chế và tiền lương, quản lý tài sản...

HẢI PHONG
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang