DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 00:20 | 26/08/2019 (GMT+7)
.
Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về giảm nghèo bền vững:

Lấy sự phát triển của cộng đồng làm trung tâm

08:10 | 08/04/2019
Theo Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc NGUYỄN LÂM THÀNH - Phó Trưởng đoàn giám sát, thời gian qua, việc tập trung đầu tư riêng lẻ cho từng hộ nghèo, chưa chú trọng thay đổi phương thức, mô hình sản xuất khiến giảm nghèo chưa bền vững. Tới đây, chúng ta cần lấy sự phát triển của cộng đồng làm trung tâm. Nói không với tổ chức sản xuất đơn lẻ, tạo sự liên kết giữa người làm sản xuất giỏi với hộ nghèo, hộ cận nghèo; kết nối giữa sản xuất với chế biến, tiêu thụ và thị trường, có vậy mới tạo động lực cho người dân thoát nghèo.

Nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản

- Thưa ông, vừa qua, Đoàn giám sát của UBTVQH về việc thực hiện chính sách, pháp luật về giảm nghèo bền vững vùng dân tộc thiểu số, miền núi giai đoạn 2012 - 2018 đã làm việc với 12 tỉnh, thành phố. Ông đánh giá thế nào về kết quả cuộc giám sát này?

- Qua làm việc với 12 tỉnh, thành phố, Đoàn giám sát của UBTVQH nhận thấy, việc thực hiện chính sách, pháp luật về giảm nghèo đã nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các cấp chính quyền địa phương và nhân dân; tất cả đều đồng lòng vì mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Có thể thấy, chúng ta đã bước đầu thành công khi giảm được tỷ lệ hộ nghèo, từng bước nâng cao khả năng tiếp cận các điều kiện dịch vụ xã hội cơ bản của người dân. Cơ sở hạ tầng ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi có sự thay đổi, hệ thống giao thông đã mở đến trung tâm xã và một số thôn, bản. Hệ thống cơ sở vật chất về trường học được xây dựng khang trang. Một số tỉnh, thành phố đã xây dựng được trường mầm non ở vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, đây là cơ sở để cải thiện điều kiện, chất lượng giáo dục, tăng số lượng trẻ em đến trường. Tỷ lệ số xã đạt chuẩn về y tế đã tăng lên, nhiều xã có bác sĩ và bảo đảm những điều kiện cơ bản về chăm sóc sức khỏe nhân dân. Chỉ số tiếp cận điện năng ở vùng miền núi tăng lên (khoảng 95 - 96% số hộ dân tộc thiểu số có điện). Chúng ta cũng phủ sóng phát thanh, truyền hình và sóng điện thoại đến nhiều khu vực, giúp người dân tiếp cận khoa học công nghệ mới, tri thức mới, phục vụ cho sản xuất, sinh hoạt.


Ảnh: Quang Khánh

- Bên cạnh thành quả đạt được, cũng còn không ít vấn đề mà Đoàn giám sát phải trăn trở thưa ông?

- Thực tiễn giám sát cho thấy, chúng ta chưa hoàn toàn thay đổi được tập quán, phương thức sản xuất của người dân. Chúng tôi chưa nhìn thấy mô hình sản xuất của người dân một cách rõ nét và hiệu quả. Do vậy, thu nhập của một bộ phận người dân chưa tăng lên. Tỷ lệ người dân có nước nước sạch và nước hợp vệ sinh còn rất ít. Một số nơi người dân vẫn sử dụng nguồn nước tự nhiên. Nhiều nơi, đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi không có nhà vệ sinh, có nơi có thì không sử dụng, kéo theo vấn đề môi trường vệ sinh làng, bản. Việc tổ chức lại không gian sống trong gia đình và sinh hoạt của cộng đồng chưa thực sự biến đổi. Hệ thống lưới điện, dây dẫn tải còn xa, nên chất lượng điện về thôn, bản chưa cao. Công tác đào tạo nghề chưa góp sức vào việc nâng cao trình độ, kỹ năng cho cộng đồng, ở đây vướng do cách làm và quy định của chính sách. Chưa thúc đẩy được người dân tộc thiểu số tham gia thị trường xuất khẩu lao động.

Nói không với tổ chức sản xuất đơn lẻ

- Đầu tư sản xuất được coi là nền tảng chính trong giảm nghèo, đáng buồn như ông chia sẻ, chúng ta chưa thực sự có những mô hình sản xuất điểm, có hiệu quả, năng suất cao để nhân rộng. Theo ông, tới đây, chính sách, pháp luật về giảm nghèo có cần sửa đổi, nhằm giúp đồng bào dân tộc thiểu số khai thác được tiềm năng vùng, miền, giúp thoát nghèo bền vững?

- Trước hết, mỗi địa phương phải xác định được những cây, con chủ lực và có lợi thế. Vừa qua, có trường hợp các địa phương thử nghiệm quá nhiều, mông lung, lúng túng trong việc xây dựng mô hình sản xuất hàng hóa. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh đầu tư cho cộng đồng thông qua các chương trình, dự án - Vấn đề này chính sách, pháp luật đã quy định, nhưng quá trình thực hiện chưa tốt. Chúng ta không đầu tư dàn trải cho riêng đối tượng là người nghèo nữa, mà lấy sự phát triển của cộng đồng làm trung tâm. Bên cạnh sự hỗ trợ vật tư, tiền vốn, phải có hỗ trợ về khoa học kỹ thuật, thông qua các chương trình khuyến nông, khuyến lâm, kết nối giữa sản xuất với chế biến, tiêu thụ và thị trường. Nói không với tổ chức sản xuất đơn lẻ, thay đổi phương thức sản xuất, lượng sản xuất và quan hệ sản xuất. Nhận thức từ gốc của vấn đề thì bài toán hỗ trợ sản xuất mới thành công, qua đó mới có được sức sản xuất mới, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân.

- Một số chuyên gia khi tham gia Đoàn giám sát của UBTVQH có khuyến nghị nên chuyển từ chính sách hỗ trợ trực tiếp sang hỗ trợ gián tiếp, có thời hạn. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

- Điều này hoàn toàn đúng, khi chúng ta đã chuyển sang hỗ trợ cho cộng đồng, hỗ trợ có điều kiện thì chúng ta sẽ giảm dần, tiến tới cắt bỏ hỗ trợ trực tiếp. Chỉ hỗ trợ trực tiếp với nhóm đối tượng có hoàn cảnh thực sự đặc biệt. Quan trọng là hỗ trợ bằng các chương trình vay vốn, hỗ trợ về mặt kỹ thuật, tổ chức sản xuất cho người dân. Cùng với đó là nâng cao nhận thức, kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng lao động.

- Thưa ông, liệu rằng sau giám sát, có giải pháp nào khắc phục vấn đề vẫn được nói mãi là tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào sự hỗ trợ nhà nước của người dân hay không?

- Rõ ràng chính sách nhà nước phải thay đổi, tạo hiệu ứng cho người dân thay đổi. Và chính người dân cũng phải vượt khó, vươn lên. Chính sách và tổ chức thực hiện là khâu quyết định giúp người dân loại bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại.

Hiện nay, đúng là một số chính sách còn chồng chéo, ví dụ việc quy định mô hình, hoạt động sản xuất nên giao lại cho ngành nông nghiệp, gom một đầu mối sẽ phù hợp hơn là có cả ngành lao động cùng tham gia. Hỗ trợ người dân phải đưa khuyến nông, khuyến lâm vào, thay vì cứ đi đào tạo nghề không phù hợp và không gắn với cuộc sống người dân. Song song với đó, cần tăng cường đầu tư cho hỗ trợ cộng đồng, có mô hình gắn kết giữa người làm sản xuất giỏi với người nghèo và cận nghèo.

- Xin cảm ơn ông!

Anh Thảo thực hiện
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang