DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 12:42 | 27/05/2019 (GMT+7)
.
Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về xử lý nợ đọng thuế

Rõ tiêu chí, tránh trục lợi

08:03 | 14/03/2019
Cơ bản nhất trí với đề xuất của Chính phủ về việc trình Quốc hội ban hành một Nghị quyết về xử lý nợ đọng thuế để tháo gỡ khó khăn về tài chính cho các doanh nghiệp phát sinh nợ thuế do gặp nguyên nhân bất khả kháng và xử lý nợ tiền thuế tồn tại lâu năm không còn khả năng thu ngân sách, song cho ý kiến tại Phiên họp chiều 13.3, các Ủy viên UBTVQH lưu ý, phải xem xét thận trọng, để chính sách không bị lạm dụng, lợi dụng.

Nợ thuế không có khả năng thu hồi ngày càng tăng

 Tờ trình của Chính phủ cần chỉ rõ trách nhiệm của đối tượng nộp thuế, người quản lý thu thuế, trách nhiệm của chính quyền liên quan đến công tác quản lý thu thuế. Đồng thời, phải quy định trách nhiệm của Chính phủ, Bộ Tài chính, các bộ, ngành có liên quan, các địa phương và trách nhiệm của cơ quan quản lý thuế trong việc xem xét, quyết định xử lý tiền nợ thuế theo nghị quyết này như đề xuất của Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách.

Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển

Việc khoanh nợ, xóa nợ thuế cho một số trường hợp đang được thực hiện theo quy định tại Luật Quản lý thuế hiện hành. Nhưng trên thực tế, hàng năm, vẫn có rất nhiều doanh nghiệp, cá nhân mất khả năng thanh toán, hoặc ngừng kinh doanh mà chưa hoặc không làm thủ tục giải thể, phá sản. Bên cạnh đó, do các quy định của pháp luật về đăng ký kinh doanh còn lỏng lẻo, việc phối hợp giữa các cơ quan trong quản lý, cấp phép đăng ký kinh doanh chưa thực sự hiệu quả cũng dẫn đến tình trạng có rất nhiều doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh, sau đó lại đăng ký thành lập doanh nghiệp mới. Do vậy, nợ thuế từ các tổ chức, cá nhân không còn kinh doanh chưa được giải quyết kéo dài qua các năm khiến tỷ lệ nợ thuế không có khả năng thu hồi ngày càng tăng.

Thực tế này là lý do thuyết phục Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách tán thành với việc xây dựng dự thảo Nghị quyết của QH về xử lý nợ đọng thuế như đề xuất của Chính phủ. Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban cũng cho rằng, các chính sách được đưa ra phải bảo đảm vừa tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện để doanh nghiệp có cơ hội phục hồi sản xuất kinh doanh, vừa không làm thất thoát nguồn thu ngân sách nhà nước. Nghị quyết này cũng cần bảo đảm tính công khai và ngăn chặn các đối tượng cố tình chây ì, trốn thuế, gian lận thuế, lợi dụng chính sách mới để trục lợi. Trên tinh thần này, Nghị quyết chỉ nên tập trung vào việc xóa nợ tiền thuế đối với các đối tượng nợ tiền thuế không có khả năng thu, nhưng chưa xử lý được theo quy định của pháp luật hiện hành và đã được kiểm tra, theo dõi trong một khoảng thời gian nhất định để tránh việc lợi dụng, tạo tâm lý chây ì của người nộp thuế để được xóa nợ thuế.


Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải phát biểu tại phiên họp
Ảnh: Q. Khánh

Nêu quan điểm cá nhân, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh, ở quốc gia nào cũng có tình trạng nợ đọng thuế chứ không thể thu được hết 100%. Ví dụ như Mỹ - một quốc gia có chế độ quản lý thuế chặt chẽ nhất trên thế giới hiện nay nhưng hàng năm vẫn có hàng trăm tỷ USD tiền thuế chưa thu được. Từ đây nhìn vào điều kiện thực tế ở nước ta, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển nhận thấy, dù ngành thuế đã cố gắng giảm tỷ lệ nợ đọng thuế trong thời gian qua, song mấy năm gần đây tỷ lệ nợ đọng thuế không có khả năng thu hồi lên tới khoảng 7% tổng số nợ đọng thuế, cao hơn mục tiêu phấn đấu của ngành thuế (5%).

Đây là một thực tế phải chấp nhận trong quản lý thuế. Tuy nhiên, các Ủy viên UBTVQH cũng lưu ý, không thể cho xóa nợ thuế một cách qua loa, vì sẽ ảnh hưởng đến thu ngân sách hàng năm. Theo báo cáo của Chính phủ, tổng số tiền thuế nợ tính đến ngày 31.12.2017 là 78.466 tỷ đồng, thì số nợ thuế không còn khả năng thu hồi thuộc phạm vi quản lý của cơ quan thuế lên đến 31.469 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 43% tổng số tiền thuế nợ, bằng 3,2% tổng số thu nội địa năm 2017. Trong phạm vi quản lý của cơ quan hải quan, tiền thuế nợ không còn khả năng thu hồi là 3.834 tỷ đồng, chiếm 72% tổng nợ của toàn cơ quan hải quan quản lý. Đây là những khoản tiền không nhỏ. Nhấn mạnh điều này, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga lưu ý, phải thận trọng xem xét tiêu chí nào cho phép xóa nợ thuế, để tránh bị lợi dụng, tạo tâm lý chây ì ở người nộp thuế.

Quy định thế nào để không bị lợi dụng?

Xem xét kỹ dự thảo Nghị quyết và Tờ trình của Chính phủ, nhiều trường hợp được đề xuất áp dụng xóa nợ thuế, tiền phạt, chậm nộp được các Ủy viên UBTVQH đề nghị phải cân nhắc thận trọng hơn. Theo Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu, cần cân nhắc áp dụng biện pháp này với trường hợp người nộp thuế có quyết định giải thể gửi cơ quan quản lý thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh để làm thủ tục giải thể, cơ quan đăng ký kinh doanh đã thông báo người nộp thuế đang làm thủ tục giải thể trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp nhưng người nộp thuế chưa hoàn thành được thủ tục giải thể. Bởi lẽ, ở trường hợp này là cơ quan có thẩm quyền chưa ban hành quyết định công nhận tình trạng phá sản của doanh nghiệp, chưa tiến hành thanh tra, kiểm tra để xác định họ có thực sự không còn có tài sản, tiền bạc hay không. Việc kiểm tra tài khoản của doanh nghiệp cũng chỉ xác định tiến hành ở ngân hàng trong nước, chưa đặt vấn đề kiểm tra tài khoản ở nước ngoài. Đưa ra những rủi ro cho trường hợp này, Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu nhấn mạnh, có thể sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp trốn thực hiện nghĩa vụ nộp thuế ở trong nước, thay vào đó sẽ chuyển tiền gửi sang ngân hàng nước ngoài.

Một trường hợp khác là chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty TNHH MTV do cá nhân làm chủ sở hữu và người nộp thuế là cá nhân đã chết hoặc được pháp luật coi là đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự mà không còn tài sản để nộp tiền thuế, tiền phạt. Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân phân tích, nếu doanh nghiệp đã được giao cho cá nhân khác điều hành và vẫn đang hoạt động hiệu quả, có lãi, thì việc xóa nợ tiền chậm nộp hoặc tiền phạt chậm nộp có hợp lý không? Phải nhận diện chính xác thế nào là trường hợp doanh nghiệp không có khả năng nộp thuế vì trường hợp bất khả kháng, không thể đánh đồng tình trạng sức khỏe chủ sở hữu với “sức khỏe” của doanh nghiệp, Chủ tịch QH nhấn mạnh.

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển đề nghị, cần xem xét chính sách này thật thận trọng, nhằm bảo đảm công bằng, công khai, đúng quy định pháp luật, tránh tạo ra “kẽ hở” để doanh nghiệp lợi dụng tiến hành trốn thuế, cũng như ảnh hưởng đến một số chính sách khác của Nhà nước. UBTVQH cũng thống nhất cho rằng, nên chờ dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi) được QH thông qua (dự kiến tại Kỳ họp thứ Bảy tới), trên cơ sở của Luật và tình hình thực tế sẽ bổ sung dự thảo Nghị quyết vào Chương trình xây dựng pháp luật năm 2019 và trình QH xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ Tám. 

Lê Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang