DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:17 | 16/07/2019 (GMT+7)
.
Quy định về cho thuê lại lao động

Cần linh hoạt hơn

08:21 | 04/12/2018
Bộ luật Lao động năm 2012 là văn bản pháp luật đầu tiên của nước ta công nhận hình thức cho thuê lại lao động dù trên thực tế việc này đã có từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, sau 5 năm thực thi quy định này đã bộc lộ một số hạn chế, vướng mắc, trong đó, điều kiện kinh doanh, cho thuê lại lao động được cho là phải linh hoạt hơn, có phân biệt tùy theo năng lực và quy mô của từng đơn vị.

Còn doanh nghiệp hoạt động trá hình

 Danh mục 17 công việc, nhóm công việc thực hiện cho thuê lại lao động được Nghị định số 55/2013 của Chính phủ quy định chủ yếu là những công việc, ngành nghề không mang lại lợi nhuận cao. Trong khi đó, một số ngành nghề sử dụng nhiều lao động phổ thông như lao động giúp việc gia đình, dệt may, gia công hàng xuất khẩu, xây dựng… lại không được thực hiện cho thuê lại lao động. Mặt khác, xét về số lượng, 17 công việc, nhóm công việc của Việt Nam còn khá ít so với các nước (Nhật Bản quy định 26 ngành nghề, Trung Quốc mở rộng theo tiêu chí định hướng…). Do vậy, cần xem xét mở rộng thêm công việc, nhóm công việc được cho thuê lại lao động để phù hợp với sự vận động và phát triển của thị trường này ở nước ta hiện nay.

PGS. Trần Thị Thúy Lâm

Với quy định liên quan tại Bộ luật Lao động năm 2012, hoạt động cho thuê lại lao động ở nước ta đã chính thức được ghi nhận, buộc mọi hoạt động trong lĩnh vực này phải tuân thủ pháp luật. Các quy định tại Bộ luật Lao động năm 2012 cũng là cơ sở để cơ quan chức năng có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp và xử lý vi phạm phát sinh trong lĩnh vực này.

Do đây là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của các bên nên tại Bộ luật Lao động năm 2012 đã quy định rất chặt chẽ 4 điều kiện đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này. Theo đó, cho thuê lại lao động là một hình thức kinh doanh có điều kiện và phải thực hiện ký quỹ 2 tỷ đồng. Doanh nghiệp phải có vốn pháp định với ngành nghề kinh doanh này cũng là 2 tỷ đồng, và buộc phải duy trì mức vốn điều lệ không thấp hơn mức vốn pháp định trong suốt quá trình hoạt động. Bộ luật Lao động năm 2012 cũng quy định cụ thể về điều kiện với trụ sở của doanh nghiệp, cũng như với người đứng đầu.

Tuy nhiên, từ thực tế vừa qua, PGS. Trần Thị Thúy Lâm, Đại học Luật Hà Nội cho biết, vẫn có một số vướng mắc, cản trở sự tham gia của doanh nghiệp vào thị trường này. Và, điều kiện gây khó khăn lớn nhất với doanh nghiệp chính là yêu cầu ký quỹ và vốn pháp định. Bởi lẽ, mỗi doanh nghiệp có năng lực tài chính, quy mô kinh doanh khác nhau. Việc quy định “cứng” điều kiện về tiền ký quỹ và vốn pháp định sẽ làm giảm cơ hội của không ít doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu muốn hoạt động trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, kết quả khảo sát của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội ở các địa phương đang diễn ra hoạt động cho thuê lại lao động sôi động nhất hiện nay (chủ yếu ở khu vực phía Nam) cũng chỉ ra một thực tế khác: Vẫn còn tình trạng doanh nghiệp trốn đăng ký hình thức kinh doanh này. Đơn cử, tại Trà Vinh có 9 doanh nghiệp hoạt động có tính chất cho thuê lại lao động nhưng lại không đăng ký kinh doanh, nên không bảo đảm điều kiện về giấy phép hoạt động, ký quỹ… Doanh nghiệp có trả lời là chỉ nhận khoán thầu lao động, chứ không cho thuê lại, dù về bản chất vẫn thực hiện hoạt động này. “Việc doanh nghiệp hoạt động trá hình như vậy dễ gây ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người lao động, giúp họ trốn tránh các nghĩa vụ về thuế”, PGS. Trần Thị Thúy Lâm nhận định.

Yêu cầu về ký quỹ và vốn pháp định được đưa vào Luật là bởi đây sẽ là nguồn dự trữ để chi trả lương, giải quyết các quyền lợi khác cho người lao động khi doanh nghiệp không chi trả được các khoản thu nhập này. Nhưng việc ấn định một mức ký quỹ với tất cả các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này là khá cứng nhắc và không hợp lý. Một số ý kiến cho rằng, do quy mô hoạt động và năng lực tài chính của doanh nghiệp cho thuê lại lao động khác nhau, nên khi sửa đổi Bộ luật Lao động năm 2012 cần nghiên cứu bỏ điều kiện ký quỹ ngân hàng, hoặc nếu không đưa ra mức kỹ quỹ phù hợp với quy mô và phạm vi hoạt động của từng loại doanh nghiệp.

Quan hệ lao động phức tạp

Cho thuê lại lao động có quan hệ tương đối phức tạp hơn so với quan hệ thông thường. Tuy nhiên, quyền và nghĩa vụ của các đối tượng trong quan hệ cho thuê lại lao động hiện nay vẫn tương đương như với quan hệ lao động thông thường. Điều này là chưa tương thích với tính chất phức tạp của quan hệ cho thuê lại lao động. Đây cũng là một trong những kẽ hở dẫn đến tình trạng trốn tránh trách nhiệm của các đối tượng có liên quan. Đơn cử như, theo quy định hiện hành, khi xảy ra tai nạn lao động, doanh nghiệp thuê lại lao động có trách nhiệm ban đầu là thực hiện sơ cứu, cấp cứu người lao động. Sau đó, doanh nghiệp cho thuê lại lao động và doanh nghiệp thuê lại lao động phải thỏa thuận với nhau về trách nhiệm đối với người lao động. Tuy nhiên, trên thực tế, tình trạng các doanh nghiệp đổ trách nhiệm cho nhau không phải là hiếm. Và như vậy, chỉ có người lao động là chịu thiệt thòi, TS. Đỗ Ngân Bình, Đại học Luật Hà Nội nhấn mạnh.

Bên cạnh các yêu cầu cụ thể với các chủ thể cho thuê lại lao động và thuê lại lao động, trách nhiệm của người lao động tham gia quan hệ này cũng được Luật hiện hành quy định khá rõ. Theo đó, người lao động có trách nhiệm bảo đảm an toàn, vệ sinh, hiệu quả, năng suất làm việc, cũng như kỷ luật lao động đặc thù trong ngành nghề sản xuất, kinh doanh của đơn vị sử dụng lao động. Song, vướng mắc đặt ra là khi người lao động vi phạm kỷ luật lao động thì đơn vị thuê lại không có quyền xử lý, xử phạt, mà chuyển cho đơn vị cho thuê lại thực hiện. Đơn vị cho thuê lại không có điều kiện theo dõi quá trình làm việc nên khó xử lý thấu đáo.

Hoạt động cho thuê lại lao động sẽ ngày càng phát triển và ngày càng phức tạp hơn nữa khi nền kinh tế nước ta đang hội nhập rất mạnh mẽ với kinh tế khu vực và thế giới. Với những vướng mắc đang đặt ra trong thực thi quy định về vấn đề này, thì có lẽ, sửa đổi Bộ luật Lao động năm 2012 tới đây cũng cần nghiên cứu sửa đổi để đáp ứng đòi hỏi của thực tế. 

Lê Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang