DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:05 | 23/07/2019 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Chưa thật mạnh dạn

08:18 | 04/12/2018
Thường được gọi ngắn gọn là Nghị quyết về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, nhưng tên đầy đủ của Nghị quyết số 29-NQ/TW là “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”. Phải rạch ròi như vậy bởi theo ĐBQH Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội), dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) đang được chuẩn bị lấy ý kiến nhân dân hầu như chưa có điều khoản nào đề cập đến vấn đề giáo dục trong cơ chế thị trường.

Năm 1998, QH ban hành đạo luật đầu tiên về giáo dục. Cùng với quá trình phát triển của đất nước, những mặt trái của cơ chế thị trường cũng tác động mạnh mẽ đến xã hội, trong đó có giáo dục. Dẫu vậy, Luật Giáo dục hiện hành, sau nhiều lần sửa đổi, bổ sung trong 20 năm qua, vẫn chưa thể hình thành được khuôn khổ pháp lý phù hợp để phát triển giáo dục trong cơ chế thị trường.

Hơn 30 năm đổi mới, dấu vết của tư duy bao cấp, ban phát, xin - cho trong quản lý giáo dục và sự thụ động, áp đặt, mệnh lệnh trong phương pháp giáo dục… vẫn còn khá đậm nét. Giáo dục chưa thực sự trở thành một dịch vụ công theo đúng nghĩa mà ở đó, các chủ thể liên quan có quyền bình đẳng, có trách nhiệm và nghĩa vụ tôn trọng lẫn nhau, cùng nhau xây dựng tri thức và bồi đắp nhân cách. Những vụ việc đau lòng xảy ra trong môi trường giáo dục vừa qua như thầy đánh trò, trò đánh thầy, học sinh không dám phản kháng trước những mệnh lệnh phi giáo dục của thầy cô, thầy cô im lặng trước những hành vi lăng mạ, sỉ nhục của phụ huynh, của lãnh đạo cơ sở giáo dục… dù là cá biệt nhưng cũng là những biểu hiện cho thấy giáo dục chưa kịp thích ứng với thay đổi của xã hội, chưa kịp nhận diện và từ đó thiết lập “hành lang pháp lý” an toàn bảo đảm quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng chủ thể có liên quan trong giáo dục.

Việc chưa xác định đúng bản chất của giáo dục là một dịch vụ công, hơn nữa lại là một dịch vụ công đặc biệt trong nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, có lẽ cũng là một trong những yếu tố khiến cho đào tạo nguồn nhân lực của nước ta rất chậm chạp trong chuyển đổi từ đào tạo theo khả năng sẵn có sang đào tạo theo nhu cầu của thị trường lao động. Hệ lụy tất yếu là cho ra đời những sản phẩm “thầy không ra thầy, thợ không ra thợ”, không đáp ứng được đòi hỏi của thị trường dẫn đến lãng phí vô cùng lớn cho xã hội và theo đó là bức xúc của người dân khi “thắt lưng buộc bụng” cho con đi học nhưng học xong lại thất nghiệp.

Tại sao các nước có những doanh nhân chỉ 13 - 14 tuổi đã có sản phẩm nổi danh toàn cầu? Tại sao các nước có những em 12 - 13 tuổi đã là sinh viên đại học?... Là vì, ngay từ những bậc học đầu tiên, người ta đã chú trọng dạy kỹ năng, phương pháp tư duy, sáng tạo và tạo điều kiện tối đa để trẻ được tìm hiểu, khám phá cuộc sống, định hướng cho trẻ trên cơ sở tôn trọng cá tính, năng lực vốn có, giải phóng tối đa sức sáng tạo của từng cá nhân… Còn chúng ta “cứ ôm ấp mãi tư duy thế này, cái gì cũng đưa vào, chương trình giáo dục nặng nề, trẻ không tiếp thu nổi, đi học rất khổ”, ĐB Khánh nói.

Đó là chưa kể, phương pháp giáo dục “tuần tự như tiến”, hết lớp này đến lớp khác, hết bậc này đến bậc khác, quy định cứng nhắc đến mức mấy tuổi vào lớp 1, bao nhiêu tuổi vào lớp 6… cũng đang là rào cản, làm thui chột không ít trẻ em có năng khiếu, có khả năng phát triển vượt trội và cả những mô hình giáo dục mới mà ở đó có thể phát huy tối đa trí tuệ, nguồn lực của gia đình và xã hội thay vì dồn áp lực rất lớn lên Nhà nước.

Không biết có phải vì Ban soạn thảo vẫn né, vẫn “giấu” 4 chữ “cơ chế thị trường” như một ĐBQH nhận xét tại Kỳ họp thứ Sáu vừa qua hay không, nhưng có thể chắc chắn rằng, những điều khoản cụ thể của dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) vẫn chưa định hình rõ nét việc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục trong một nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa như thế nào. Sự lúng túng vẫn thể hiện rất rõ trong dự thảo Luật. Như ĐB Trần Thị Quốc Khánh nhận xét, “vẫn nặng theo cơ chế cũ, tư duy cũ lắm. Chúng ta vẫn chưa thật mạnh dạn đổi mới theo đúng tinh thần Nghị quyết số 29 của Trung ương”.

Lam Anh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang