DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 00:20 | 26/08/2019 (GMT+7)
.
Để kinh tế Việt Nam đổi chiều tăng trưởng

Bài cuối: Cải cách hành chính - khâu đột phá của đột phá

07:27 | 04/10/2018
Đẩy mạnh cải cách hành chính, bao gồm thể chế hành chính; bộ máy tổ chức và con người, theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5, Khóa XII cần xem là khâu đột phá của đột phá để xử lý những điểm nghẽn, huy động nguồn lực cho phát triển, khâu đột phá trong quá trình xây dựng Chính phủ kiến tạo phát triển. TS. TRẦN DU LỊCH, Thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, ĐBQH Khóa IX, XII, XIII nêu quan điểm khi trao đổi về chính sách và giải pháp để kinh tế Việt Nam đổi chiều tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới.

>> Bài 2: Phải giải được mục tiêu kép

>> Bài 1: Động lực mới thúc đẩy tăng trưởng

- Vẫn là câu chuyện về các kiến nghị chính sách và giải pháp, việc chuyển nền công nghiệp từ gia công sang sản xuất gắn với việc hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia vào chuỗi giá trị sản phẩm có ý nghĩa như thế nào, thưa ông?

Để thúc đẩy việc tái cấu trúc nền kinh tế nói chung và thị trường tài chính nói riêng, việc sử dụng chính sách thuế, ngân sách và đầu tư công là những công cụ có tác dụng lớn nhất. Và, trong điều kiện của nước ta hiện nay còn nhiều dư địa cho việc thực hiện các chính sách công cụ này.

TS. Trần Du Lịch

- Đây phải được xem là quan điểm chiến lược công nghiệp của Việt Nam.Tính chất của nền công nghiệp gia công (assembling) ngày càng trầm trọng, khi tỷ trọng giá trị mới tạo so với giá trị sản xuất trên mỗi đơn vị sản phẫm công nghiệp ngày càng giảm. Đây là nguyên nhân sâu xa của tình trạng nhập siêu và năng suất lao động thấp.

Với vị thế nền kinh tế Việt Nam hiện nay, thì phải phát triển các ngành công nghiệp chế tạo và chế biến, nhất là chế biến các sản phẩm nông nghiệp. Cần sử dụng chính sách sách thuế có điều kiện để thúc ép các doanh nghiệp tăng tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm và hình thành những “cứ điểm sản xuất” (cluster) nhằm chuyển nền công nghiệp từ gia công sang sản xuất.

Kinh nghiệm của nhiều nước thành công trong việc chuyển nền kinh tế từ giai đoạn gia công sang giai đoạn sản xuất là sử dụng linh hoạt và hiệu quả chính sách thuế để định hướng đầu tư cho doanh nghiệp. Cần sớm nâng cấp Nghị định 111/2015/NĐ/CP về công nghiệp hỗ trợ thành Luật Công nghiệp hỗ trợ, gắn luật này với Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa QH đã thông qua. 

Cần xem chính sách giá điện là công cụ để thúc đẩy đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng. Vì vậy, tôi đề nghị sửa đổi Luật Tiết kiệm năng lượng theo hướng phát triển năng lượng tái tạo và khích thích đổi mới công nghệ. 

- Một trong những hạn chế được nhiều chuyên gia kinh tế, ĐBQH chỉ ra, đó là tình trạng “dàn hàng ngang”, nói nôm na là hội chứng “quả mít”… Ông nói gì về hiện trạng này?

- Từ lâu, chúng ta đã quy hoạch 4 vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, miền Trung, phía Nam và đồng bằng sông Cửu Long, nhưng trên thực tế vẫn “dàn hàng ngang” phát triển và “mạnh ai nấy làm”. Vấn đề đặt ra là phải chuyển dần tư duy “kinh tế tỉnh” sang phát triển các vùng kinh tế, trước mắt nâng cao vai trò của các vùng kinh tế trọng điểm. Phải có chính sách ưu tiên bao gồm việc đầu tư cơ sở hạ tầng, mở rộng phân quyền cho chính quyền địa phương và xây dựng cơ chế liên kết Vùng để các địa bàn này có tốc độ tăng trưởng cao hơn 1,5 lần mức tăng trưởng bình quân của cả nước trong giai đoạn 2021 - 2030.

Để giải quyết vấn đề này, đề nghị QH cần có quyết sách giải quyết đồng bộ 4 mối liên kết vùng căn bản: Phân bố lực lượng sản xuất chung toàn vùng thông qua quy hoạch vùng; xây dựng kết cấu hạ tầng chung, nhất là giao thông nội vùng; đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực chung, hình thành thị trường lao động chung; và bảo vệ môi trường chung.

Cùng với đó, cần ưu tiên hoàn thiện thị trường tài chính và thị trường bất động sản, tạo cơ chế liên thông minh bạch giữa hai thị trường này. Cải cách đồng bộ nền hành chính công, bao gồm thể chế hành chính; bộ máy tổ chức và con người, theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5, Khóa XII: “Hoàn thiện thể chế kinh tế đi đôi với hoàn thiện thể chế chính trị mà trọng tâm là đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của tổ chức bộ máy và cán bộ”. Đây cần xem là khâu đột phá của đột phá để xử lý những điểm nghẽn, huy động nguồn lực cho phát triển, khâu đột phá trong quá trình xây dựng Chính phủ kiến tạo phát triển.

- Cải cách đồng bộ nền hành chính công, bộ máy và con người cũng là nhiệm vụ trọng tâm Chính phủ đang nỗ lực thực hiện theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 6, Khóa XII. Theo ông, công việc này nên tiến hành như thế nào để bảo đảm tính hiệu quả?

- Trước hết, cần phân quyền cho địa phương theo nguyên tắc: Công vụ phải gần dân. Các bộ, ngành, Trung ương nên tập trung vào 3 nhiệm vụ: Hoạch định chính sách; ban hành các quy định; và kiểm tra, thanh tra công vụ, chế tài vi phạm. Còn các quyết định cụ thể liên quan đến đời sống kinh tế ở mỗi địa phương, nên phân quyền cho địa phương thực hiện. Từ các nguyên tắc trên mối quan hệ giữa Trung ương và địa phương thực hiện theo 3 cơ chế: Phân quyền, ủy quyền và phân cấp theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương hiện hành. Tùy theo đặc điểm của mỗi địa phương sẽ có sự lựa chọn khác nhau trong việc áp dụng 3 cơ chế nêu trên. Và trước mắt nên nghiên cứu áp dụng cho các thành phố trực thuộc Trung ương, nâng cao tính tự chủ của chính quyền đô thị. Với nền hành chính mang tính tập quyền như hiện nay, thì rất khó cải thiện được môi trường đầu tư kinh doanh như kỳ vọng, dù các Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư có tiến bộ đến đâu.

Chính phủ cần ưu tiên rà soát sự mâu thuẫn chồng chéo giữa các Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công, Luật Xây dựng, Luật Đất đai, Luật Ngân sách nhà nước… nhất là các nghị định cụ thể hóa các luật này để trình QH theo thủ tục “một luật sửa nhiều luật” trong năm 2018 này. Nếu việc này tiến hành chậm, thì mọi nỗ lực cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ sẽ khó đi vào cuộc sống.

- Xin cảm ơn ông!

Anh Phương thực hiện
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang