DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 22:54 | 23/05/2018 (GMT+7)
.
CHỦ NHIỆM ỦY BAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI NGUYỄN THÚY ANH

“Lòng dân đã tụ về một mối”

10:48 | 14/02/2018
(ĐBND Xuân Mậu Tuất)- “Thế giới đang biến động khôn lường. Vì thế, con đường để đạt tới mục tiêu phát triển mà chúng ta đã lựa chọn, đã đấu tranh và bảo vệ, càng đi sẽ càng nhiều khó khăn. Nhưng khi lòng dân đã tụ về một mối, khi Đảng, Nhà nước và Nhân dân cùng quyết tâm và đồng lòng thì khó khăn nào cũng sẽ vượt qua được”. Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề Xã hội Nguyễn Thúy Anh đã nhấn mạnh như vậy trước thềm Xuân mới.

“Tháo ngòi” bức xúc ngay từ “công xưởng” của QH

- Xin được bắt đầu cuộc trò chuyện bằng một số vấn đề xã hội khá “nóng” năm 2017 như 20 nghìn viên thuốc điều trị ung thư quá hạn sử dụng hay bội chi quỹ bảo hiểm xã hội…Ủy ban Về các vấn đề xã hội đã giúp “hạ nhiệt” những bức xúc này như thế nào, thưa bà?


Ảnh: Quang Khánh

Xét đến cùng thì, cân bằng giữa yêu cầu ngắn hạn và dài hạn trong các chính sách xã hội để bảo đảm sự công bằng, tính khả thi của chính sách luôn là vấn đề đặt ra. Và các cơ quan hoạch định chính sách xã hội, đặc biệt là các cơ quan của QH và QH dứt khoát phải thực hiện cho được thẩm quyền cân bằng ấy.

- Khi biết thông tin về lô thuốc ung thư quá hạn sử dụng phải tiêu hủy do báo chí phản ánh, quan điểm của Lãnh đạo QH và Thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội đều thống nhất là phải lắng nghe đầy đủ từ tất cả các bên liên quan. Vì thế, Ủy ban đã tổ chức một phiên họp “hỏa tốc” với sự tham dự của các thành viên Ủy ban công tác trong ngành y, Cục Quản lý dược, Bộ Y tế, Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị, Sở Y tế, các bệnh viện có liên quan và đại diện hãng dược viện trợ thuốc… ngay đầu Kỳ họp thứ Ba.

Từ cuộc họp này, Ủy ban nhận thấy, “bức tranh toàn cảnh” không thực sự bức xúc như phản ánh trước đó. Tất nhiên, ở những “lát cắt” cụ thể về cấp phép quản lý, về trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị dẫn đến việc để lô thuốc quá hạn là có và phải khắc phục từ gốc bằng việc hoàn thiện quy định pháp lý có liên quan và chấn chỉnh việc tổ chức thực hiện. Kết quả của phiên họp được Ủy ban báo cáo lên lãnh đạo QH và thông tin đến các ĐBQH. Ngay tại Kỳ họp đó, mặc dù Bộ trưởng Bộ Y tế là thành viên Chính phủ trả lời chất vấn nhưng không có ĐBQH nào đề cập đến câu chuyện này nữa. Có lẽ là bởi, từ thông tin mà Ủy ban cung cấp, ĐBQH đã đủ cơ sở, căn cứ để hiểu rõ bản chất của vấn đề. Cũng có thể nói là, bức xúc đã được “tháo ngòi”.

Hay như cách thông tin về bội chi Quỹ BHYT làm dư luận hiểu là do thực hiện thông tuyến khám chữa bệnh (KCB). Ủy ban đã tổ chức phiên giải trình về nội dung này, không chỉ “minh oan” cho thông tuyến (chỉ làm tăng chi của quỹ năm 2016 so với 2015 là 12,9%) mà còn khẳng định tính đúng đắn, đột phá của chủ trương thông tuyến. Từ đó, đề xuất nhiều giải pháp đẩy mạnh, đẩy nhanh việc thực hiện lộ trình về thông tuyến KCB bằng BHYT nhằm tạo sự công bằng, bình đẳng cho người dân trong chăm sóc sức khỏe, thúc đẩy thực hiện BHYT toàn dân.

- Theo dõi phiên họp trên thì thấy, có dáng dấp như những phiên điều trần ở nghị viện các nước. Đó có phải là một thành công trong việc xử lý các điểm nóng, bức xúc ngay từ các cơ quan của QH không, thưa bà?

- Đó là kinh nghiệm được đúc kết và thực hiện qua nhiều nhiệm kỳ của Ủy ban. Thường thì các vấn đề xã hội rất dễ bùng lên thành điểm nóng, gay gắt nếu xử lý không kịp thời và thỏa đáng. Quan điểm nhất quán của Ủy ban là, trước khi có tiếng nói chính thức về vấn đề nào thì phải lắng nghe quan điểm của các bên liên quan để có đủ thông tin và nhìn nhận khách quan nhất có thể. Bản chất của các hoạt động điều trần, giải trình cũng là để lắng nghe quan điểm từ các bên, có đầy đủ thông tin ở các chiều cạnh khác nhau. Thực tế cho thấy, có những việc đã bị đẩy đến mức căng thẳng một phần là do không được cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời.

- Những câu chuyện ở trên cũng có thể dẫn đến một nhầm tưởng rằng, cơ quan của QH đang bảo vệ những nhóm đối tượng khác thay vì người bị tác động, thiệt thòi. Có khi nào bà và các thành viên Ủy ban bị áp lực như thế chưa?

- Nói chính xác thì Ủy ban Về các vấn đề xã hội và các cơ quan của QH bao giờ cũng đứng từ góc độ của người dân, bảo vệ lợi ích của người dân. Khi đánh giá, hoạch định chính sách thì dứt khoát phải khách quan, công bằng, đồng thời, cũng không được để ai bị bỏ lại phía sau. Đó là sức ép rất lớn đối với Ủy ban.

Về cơ bản, hiện nay, người dân đều đánh giá các chính sách xã hội theo hướng: Chính sách sau phải tốt hơn chính sách trước. Đó cũng là mong muốn của Ủy ban, của QH. Nhưng trên thực tế, có những chính sách sau một thời gian vận hành, cần xem xét lại. Có những chính sách trước đây, chúng ta quá “hào phóng” nên sau này, khi không cân đối được nguồn lực, hoặc có những bất cập phát sinh, muốn rút lại là rất dễ bị phản ứng. BHXH chẳng hạn. Nếu so sánh với các nước, độ tuổi nghỉ hưu của lao động nước ta trẻ hơn, mức đóng, thời gian đóng BHXH thấp hơn, nhưng mức hưởng cao hơn, thời gian hưởng dài hơn khi tuổi thọ tăng lên. Chưa kể, nước ta đang trong giai đoạn “cơ cấu dân số vàng” nhưng “dân số vàng” hiện tham gia BHXH vẫn rất ít. Lẽ ra, “dân số vàng” phải tham gia BHXH để lo cho dân số già, cũng là lo cho chính mình khi về già. Nhưng bản thân “dân số vàng” không tham gia  BHXH thì sau này còn có thể trở thành đối tượng phải trợ giúp xã hội.

Kinh nghiệm cho thấy, có những việc phải nghĩ dài hơi hơn. Nếu chỉ tập trung xử lý các bức xúc thì có thể trong ngắn hạn sẽ không hình thành các điểm “nóng”, không ảnh hưởng đến một nhóm đối tượng cụ thể, nhưng 10 - 15 năm nữa sẽ trở thành vấn đề xã hội rất lớn.


Phiên giải trình việc thực hiện chính sách hỗ trợ về nhà ở đối với người có công với cách mạng
Ảnh: quochoi.vn

Quy tụ lòng dân

- Tạm gác lại những băn khoăn, bà kỳ vọng điều gì ở năm 2018?

- Từ kết quả giòn giã của 2017, hy vọng, 2018 - năm bản lề của kế hoạch 5 năm 2016 - 2020, đất nước sẽ có nhiều biến chuyển lớn, tích cực hơn nữa. Kinh tế phát triển thì cân đối nguồn lực cho việc thực hiện các chính sách xã hội chắc chắn cũng sẽ tốt hơn lên, chúng ta cũng sẽ có dư địa lớn hơn để bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo đời sống người có công, người nghèo, quan tâm xử lý các vấn đề xã hội một cách căn cơ hơn…

Một điều có thể cảm nhận rất rõ là, những chuyển động quyết liệt trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước từ cuối năm 2017 đến nay đã quy tụ lòng dân về một mối. Những vụ việc vừa qua, ban đầu người dân có bàng hoàng, sửng sốt không? Có chứ! Cũng có tâm lý vừa dõi theo cuộc đấu tranh vừa nghi hoặc không biết kết cục sẽ thế nào… Nhưng hành động quyết liệt, không có vùng cấm từ cấp cao nhất đã làm cho người dân thấy có lòng tin và đó là lòng tin có cơ sở chứ không phải chỉ là những khẩu hiệu chung chung. Tôi nghĩ đó là nền tảng hết sức quan trọng để chúng ta tiếp tục phát triển, không chỉ trong năm 2018 mà còn trong tương lai dài xa hơn.

- Cũng có thể nói rằng, có lòng tin là có tất cả, thưa bà?

- Đúng như vậy. Tham nhũng là “quốc nạn” mà người dân nào cũng quan tâm, bức xúc. Chúng ta quy tụ được lòng dân trong cuộc đấu tranh khó khăn, phức tạp này thì cũng sẽ xây đắp được niềm tin của nhân dân, có được sự chia sẻ, đồng lòng, ủng hộ mạnh mẽ của người dân đối với Đảng và Nhà nước trong công cuộc phát triển đất nước.

Thế giới đang biến động khôn lường. Vì thế, con đường để đạt tới mục tiêu mà chúng ta đã lựa chọn, đã đấu tranh và bảo vệ, còn nhiều khó khăn, thách thức phía trước. Nhưng khi lòng dân đã quy tụ, khi Đảng, Nhà nước và nhân dân cùng quyết tâm và đồng lòng, tin rằng, không có khó khăn nào chúng ta không vượt qua được.

- Xin trân trọng cảm ơn bà!

Nếu điều chỉnh chính sách do phản ứng của một số người mà chưa đánh giá tác động toàn diện trong dài hạn, trên cơ sở bằng chứng khoa học, thực tiễn và người dân chưa được thông tin đầy đủ để chia sẻ nhận thức với cơ quan hoạch định chính sách, thì không chỉ là vấn đề chính sách “mất thiêng” mà sẽ khởi nguồn cho một bài toán rất khó khăn trong tương lai. Tất nhiên, về phía người làm chính sách, các ý kiến phản hồi đều phải được lắng nghe, nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡng và trong một số trường hợp, phải tính đến các chính sách chuyển tiếp để giải quyết trong ngắn hạn.

Quỳnh Chi thực hiện
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang