DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:17 | 27/06/2017 (GMT+7)
.
Luật Quy hoạch:

Phải xác lập được hệ thống quy hoạch quốc gia

11:41 | 29/10/2016
"Chúng ta có hoạt động quy hoạch nhưng không có trật tự. Luật Quy hoạch đưa ra then chốt là xác lập hệ thống quy hoạch quốc gia của Việt Nam là cái gì. Đây là vấn đề rất cấp bách để đưa lại trật tự trong lĩnh vực này". TS. Phạm Sỹ Liêm - Phó Chủ tịch Tổng hội xây dựng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng chia sẻ tại Tọa đàm "Luật Quy hoạch với quá trình tái cơ cấu nền kinh tế".

Quan trọng nhất là tính thứ bậc và tính tổng thể

Theo TS. Phạm Sỹ Liêm, Luật Quy hoạch là một luật khó. Vì đây là luật chi phối xử lý chung cho các hoạt động quy hoạch trên toàn quốc một cách thống nhất. Đồng thời, Luật Quy hoạch chi phối tất cả hệ thống văn bản pháp luật của cả một hệ thống thể chế của một bộ máy đang hoạt động, nên nó cũng có những phức tạp nhất định, để tạo ra sự đồng thuận là không phải dễ dàng.


TS. Phạm Sỹ Liêm tại buổi tọa đàm "Luật Quy hoạch với quá trình tái cơ cấu nền kinh tế"
Ảnh: Duy Thông 

Thêm vào đó Luật Tổ chức Chính phủ 2015 cũng quy định, mọi Bộ trưởng phải chịu trách nhiệm cá nhân chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch chương trình dự án đã được phê duyệt quy hoạch. Do đó, bộ nào cũng phải làm quy hoạch ngành của mình, các cấp cũng tương tự như vậy. Điều này thể hiện mô hình Chính phủ điều hành. Gần đây, Thủ tướng, Chính phủ nói đến “Nhà nước kiến tạo, phát triển” là nhà nước không điều hành vi mô như trước mà cần phải tạo điều kiện định hướng quan hệ kinh tế ở tầm vĩ mô. Với hướng ấy thì Luật Quy hoạch là công cụ rất quan trọng.

Trong thời kỳ bao cấp, Nhà nước điều hành mọi việc, nhưng hiện nay chúng ta đã có nền kinh tế thị trường, tuy nhiên thói quen điều hành vi mô vẫn còn, gần đây mới nhận rõ Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, không can thiệp vi mô. Do đó, các bộ, ngành đã nhận thức rõ, nhất quán với chỉ đạo của Đại hội Đảng XI là chúng ta cần phải chấn chỉnh lại công tác lập quy hoạch bằng một Luật Quy hoạch.

"Luật Quy hoạch là luật khung, khác với các luật độc lập. Luật khung chỉ quy định những nhiệm vụ chung, những nguyên tắc và các thủ tục, những cái đó chi phối những quy định liên quan của các luật khác, nhất là giao cho Chính phủ quy định cụ thể các điều đã nói trong luật khung này. Vậy, luật khung có nhiệm vụ chính, mục tiêu chính là gì? Đó là đề ra được hệ thống quy hoạch quốc gia, gồm từng thứ bậc như thế nào và tính tổng thể như thế nào. Đây là hai điểm then chốt nhất, thứ bậc quy hoạch, bậc dưới phải tuân thủ bậc trên. Tổng thể có nghĩa là tất cả mọi thứ về kinh tế- xã hội phải thể hiện trong không gian, tức là kết hợp quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội với quy hoạch phát triển không gian là một, gọi là quy hoạch tổng thể. Nguyên tắc đó được quy định trong luật này".

TS. Phạm Sỹ Liêm

Tuy nhiên bây giờ không phải ai cũng làm quy hoạch. Như khi nghiên cứu về đô thị thì cần 3 yếu tố chính là thu thập thông tin hiện trạng cho đầy đủ, nếu không đầy đủ thì mọi thứ sẽ sai. Thế nhưng hiện nay, ngay cả Tổng cục Thống kê việc thu thập thông tin cũng chưa thật sự đầy đủ, trong niêm giám thống kê cũng chỉ có dân số đô thị mà hoàn toàn không có diện tích đất đai. Như vậy thì quản lý đô thị bằng cách nào?. Thứ đến, khi có thông tin thì có thể dựa trên đó để dự báo, lãnh đạo nào, bộ nào cũng đều phải dự báo. Trên cơ sở dự báo thì Bộ phải đưa ra tầm nhìn thời gian 10 năm, 20 năm... Thế nhưng, hiện nay pháp luật về kinh tế của chúng ta đều có một đặc điểm chung là luật nào cũng có một mục là quản lý nhà nước, với mục đích chính là đưa tất cả các công việc về lĩnh vực đó cho Bộ, quy định lĩnh vực quyền hạn cho Bộ. Nhưng quản lý nhà nước là việc của Chính phủ, Nhà nước chứ đâu phải một Bộ, đây là vấn đề ủy nhiệm. Thực tế cho thấy, nay Chính phủ ủy nhiệm Bộ này nhưng mai có thể ủy nhiệm Bộ khác. Vậy tại sao lại quy định vấn đề này và đưa vào luật và đặt cứng ở đấy.

Ngày nay, trong quy hoạch chúng ta có 2 yếu tố mới là biến đổi khí hậu và toàn cầu hóa, thế nhưng những cái biến động đó ở toàn cầu, còn ở trong nước rất khó dự báo, bởi tính dự báo sẽ "vướng' ở khâu rủi ro rất lớn. Vì vậy, quy hoạch lúc nào cũng cần 2 phần là phần quy hoạch cứng và phần quy hoạch mềm. Ví dụ, đã làm đường sắt cao tốc bắc - nam rồi thì làm sao có thể thay đổi được, đây là cứng; nhưng đối với phần đất đai, đô thị hai bên đường phố nơi nào phát triển cái gì thì là mềm và phụ thuộc vào thị trường. Do đó, trong Luật Quy hoạch quan trọng nhất là tính thứ bậc và tính tổng thể, đây chính là điều làm nên nét đặc biệt của luật này.


Tọa đàm "Luật Quy hoạch với quá trình tái cơ cấu nền kinh tế" Ảnh:Duy Thông

Xác lập hệ thống quy hoạch quốc gia

Hiện nay, các bộ, ngành sử dụng quy hoạch là một công cụ để quản lý ngành, sản phẩm, tuy nhiên, Luật Quy hoạch quy định không tiếp tục lập quy hoạch sản phẩm. Câu hỏi đặt ra là các bộ, ngành sẽ quản lý các sản phẩm bằng cách nào?

Về vấn đề này, TS. Phạm Sỹ Liêm cho rằng, Việt Nam đang trong quá trình tái cơ cấu nền kinh tế, nếu không có những quy hoạch chung thì việc quản lý của các bộ ngành sẽ bị chồng chéo, lãng phí, chẳng hạn như tỉnh nào cũng đòi làm sân bay, đòi làm cảng nước sâu… cho nên phải có Luật Quy hoạch để chi phối tất cả. Không thể để tình trạng các bộ ngành quản lý tùy tiện, nếu không tái cơ cấu của chúng ta sẽ không rõ ràng, không hiệu quả và chậm.

Chia sẻ về tác động của đạo luật đến phát triển kinh tế- xã hội, an ninh quốc phòng và quản lý Nhà nước, TS. Phạm Sỹ Liêm nhấn mạnh Luật Quy hoạch tác động cho phát triển KT – XH đất nước thì nhiệm vụ trước mắt là chống lạm phát trong quy hoạch, sự chồng chéo, lãng phí trong các hoạt động quy hoạch. Chúng ta có hoạt động quy hoạch nhưng không có trật tự. Luật Quy hoạch đưa ra then chốt là xác lập hệ thống quy hoạch quốc gia của Việt Nam là cái gì? Do đó, rất cấp bách để đưa lại trật tự trong lĩnh vực này.
 
Chính vì thế, Phó Chủ tịch Tổng hội xây dựng Việt Nam cũng mong muốn dự án luật này sớm được thông qua. “Đây là luật khung nên những nội dung của nó thì không có gì là ghê gớm ngoài việc xác định hệ thống. Còn trình tự, thủ tục, các nguyên tắc nếu trong quá trình thực hiện nếu thấy vướng mắc thì chúng ta còn có điều kiện để điều chỉnh. Vì thế, chúng ta không nên cầu toàn về mặt nội dung, trong lúc xem xét mong nhận thức rõ được sự cấp thiết của nó. Luật này càng được ban hành sớm ngày nào thì giảm bớt được sự rối loạn trong các hoạt động kinh tế của chúng ta”, ông Liêm nói.
Lan Chi
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang