DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 07:57 | 17/10/2017 (GMT+7)
.

''2 chiều của lòng tin''

09:30 | 10/01/2016
(ĐBNDO) - Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, phải có lòng tin ở nhân dân, ở dân tộc, ở cách mạng và một vế song song nữa là lòng tin ở chính mình, chính ngay Đảng. Chính vì có 2 chiều của lòng tin như thế, chúng ta có Quốc hội Khóa I cực kỳ thành công và có ý nghĩa, giá trị tác động rất lớn trong lịch sử hiện đại Việt Nam. Đây là chia sẻ của Giáo sư (GS) sử học Lê Văn Lan.

- Ông có thể chia sẻ bài học lịch sử từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên 70 năm trước?

GS Lê Văn Lan: Với tôi, điều tâm đắc nhất chính là buổi đầu thành lập QH. Từ buổi đầu ấy, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc quán xuyến những nhiệm vụ trọng đại, thậm chí là cấp bách đã trở nên bức xúc. Càng gần đến ngày cách mạng nó càng phát triển mạnh, thể hiện sự xuyên suốt trong cả cuộc đời hoạt động cách mạng của Người là phải có và bầu được QH.

Ngày ấy, Quốc dân đại hội Tân trào chỉ là một hình thức tiền nhiệm, tiền thân của QH do Việt Minh chủ trì. Bởi vì trong phong trào cách mạng toàn quốc lúc bấy giờ, dường như chỉ có một mình Việt Minh đảm nhiệm. Quốc dân đại hội đầu tiên họp ở Tân trào ngày 16.8 là sản phẩm và kết quả của dòng tư tưởng xuyên suốt của Bác nên ngay sau khi cách mạng thành công, Hồ Chủ Tịch đã quyết định và tuyên bố cần sớm tổ chức việc tổng tuyển cử, bầu cử QH. Đây rõ ràng là sự tiếp tục một cách xuyên suốt dòng tư tưởng về sự cấp bách, trọng đại của Bác về QH.

4 tháng 20 ngày sau Quốc dân đại hội Tân trào, chúng ta có Tổng tuyển cử 6.1.1946 và có QH đầu tiên. Đặc trưng dễ nhận thấy nhất là quan hệ giữa Đảng với QH. Đảng mở rộng thành Việt Minh. Việt Minh mở rộng thành Quốc dân đại hội Tân trào. Bấy giờ đến Tổng tuyển cử QH Khoá I, ta nhìn vào khía cạnh cụ thể là nhân sự, người điều khiển phiên họp đầu tiên của QH thành công là cụ Ngô Từ Hạ - một nhân sĩ, doanh nhân, một người công giáo, phi đảng. Chủ tịch đầu tiên là cụ Nguyễn Văn Tố - một học giả. Sau đó bố trí để cụ Bùi Bằng Đoàn - chính khách của triều đình nhà Nguyễn sang. Những nhân vật chủ chốt, thậm chí Chủ tịch QH, điều hành QH là những người phi Đảng. Điều này thể hiện một khía cạnh của tư tưởng Hồ Chí Minh trong việc trọng dụng nhân tài cũng như tinh thần đoàn kết dân tộc. Về việc tổ chức bầu cử QH, Bác cho rằng phải có lòng tin ở nhân dân, ở dân tộc, ở cách mạng và một vế song song nữa là lòng tin ở chính mình, chính ngay Đảng. Chính vì có 2 chiều của lòng tin như thế, chúng ta có QH khoá I cực kỳ thành công và có ý nghĩa, giá trị tác động rất lớn trong lịch sử hiện đại Việt Nam.


Nhân dân lao động Thủ đô cổ động cho ngày Tổng Tuyển cứ đầu tiên. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

- Niềm tin ở dân, ở dân tộc, ở chính mình, chính Đảng quyết định thắng lợi trong bầu cử QH đầu tiên, thưa ông?

GS Lê Văn Lan: Liên hệ đến những thành tựu, kinh nghiệm, bài học của kỳ bầu cử QH đầu tiên, theo tôi, bài học sâu sắc và rõ ràng nhất chính là vấn đề quan hệ giữa Đảng và QH. Ở đó ta thấy rất rõ một sự chỉn chu, kỹ lưỡng, cẩn trọng, thậm chí là chặt chẽ. Bởi việc quan hệ giữa Đảng và QH là khá khác với tình hình rất mở, rất dân chủ ở cuộc bầu cử QH. Như thế chúng ta có thể thấy rằng, lòng tin của Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở cuộc bầu cử thứ nhất, QH Khoá I nó rộng lớn, chắc chắn và chân thành như thế nào. Và lòng tin ấy lại có chiều ngược lại là tin ở chính mình, tin ở chính Đảng. Có tin ở chính mình, chính tổ chức Đảng của mình thì mới có sự rộng mở, khoáng đạt và tự do dân chủ thực sự đến mức như thế.

Như vậy, vấn đề lòng tin và niềm tin trong quan hệ giữa Đảng và Quốc hội chính là sự tin tưởng ở dân, ở dân tộc và ở chính mình, chính Đảng, khi Đảng là người lãnh đạo toàn diện.

- Trong suốt quá trình hình thành và phát triển QH, vai trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh vô cùng quan trọng. Vậy xin ông phân tích tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền ngay từ ngày đầu hình thành QH ?

GS Lê Văn Lan: Đó là một tư tưởng xuyên suốt. Hãy nhớ lại Quốc dân đại hội Tân trào năm 1945 và đến tháng Giêng năm 1946, lúc ấy chưa có mô hình nào. Liên Xô xa vời, Trung Quốc chưa thành hình của Chính Quyền đỏ. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ có mô hình là thành tựu về việc bầu Nghị viện, lập QH ở các xã hội truyền thống cổ truyền mà chủ yếu là ở phương tây. Cho nên, tư tưởng dân chủ vào năm 1946 ấy nó có mô hình vô thức hoặc hữu thức từ lịch sử, từ truyền thống của nền dân chủ phương Tây.

Sau này khi bắt đầu ra đời, hình thành phe xã hội chủ nghĩa, chúng ta thấy xuất hiện một mô hình khác về việc bầu cử và thành lập, tồn tại và hoạt động của QH và đất nước Việt Nam. Những người lãnh đạo của Đảng và đất nước đã thực hiện theo mô hình đó. Trước năm 1946 hay ngay trong năm 1946 thì mô hình đó chưa có. Tôi cho đây là chúng ta noi theo một mô hình, một tấm gương, đường lối trong hoàn cảnh, sự hình thành, tồn tại hệ thống XHCN.

- Xin cảm ơn ông!

Lan Chi thực hiện
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang