KINH TẾ
Cập nhật 07:02 | 29/05/2020 (GMT+7)
.
Rà soát điều kiện kinh doanh và chi phí tuân thủ

Nên giao cho doanh nghiệp cùng thực hiện

06:57 | 22/05/2020
Theo đánh giá của chuyên gia và đại diện doanh nghiệp, Nghị quyết 68/NQ-CP về chương trình cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020 - 2025 (Nghị quyết 68) có nhiều điểm mới và là nguồn động viên, khích lệ lớn với doanh nghiệp. Để Nghị quyết thực sự khả thi, việc rà soát các quy định, chi phí tuân thủ nên giao cho doanh nghiệp cùng thực hiện bởi hơn ai hết, doanh nghiệp hiểu rõ vấn đề này.

Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam TÔ HOÀI NAM: Thể hiện ý chí chính trị mạnh mẽ

Trước hết, phải khẳng định rằng việc ban hành Nghị quyết 68 với mục tiêu trung hạn (giai đoạn 2020 - 2025) phải cắt giảm và đơn giản hóa ít nhất 20% số quy định và 20% chi phí tuân thủ liên quan hoạt động kinh doanh thể hiện ý chí chính trị rất mạnh mẽ từ phía Chính phủ đối với cộng đồng kinh doanh. Tinh thần của Nghị quyết hướng đến hành động nhiều hơn khi yêu cầu đặt ra cho các cơ quan nhà nước phải cụ thể công việc, thời hạn, mốc hoàn thành kế hoạch để bảo đảm các thủ tục hành chính hiệu quả, đúng pháp luật. Nếu làm được điều này, cộng đồng doanh nghiệp sẽ phát triển thuận lợi hơn, đặc biệt trong giai đoạn đang chịu tác động của dịch Covid-19 và những tác động khác từ thị trường nội địa.

Lần đầu tiên, Nghị quyết đặt ra việc phải cắt giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, điều này rất thiết thực với doanh nghiệp. Bởi dù tỷ lệ doanh nghiệp phải trả chi phí không chính thức giảm qua các năm gần đây, nhưng Báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2019 vừa công bố cho thấy vẫn còn trên 50% doanh nghiệp phản ánh phải trả chi phí này.

Xác định chi phí tuân thủ không phải là vấn đề đơn giản song có nghĩa là không thể thực hiện. Thực tế, trong 4 - 5 năm trở lại đây, chúng ta đã giảm mạnh số lượng thủ tục hành chính. Chẳng hạn, các quy định về quản lý và thủ tục cấp phép đã giảm và được đưa lên hệ thống điện tử, tạo thuận lợi rất nhiều cho doanh nghiệp. Do vậy, điện tử hóa trong quá trình quản lý nhà nước cần tiếp tục được đẩy mạnh, làm thực chất hơn.

Viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách và Phát triển truyền thông (IPS) NGUYỄN QUANG ĐỒNG: Phải xây dựng được quy tắc xác lập điều kiện kinh doanh

Mặc dù Nghị quyết 68 đưa ra mục tiêu thấp là cắt giảm, đơn giản hóa ít nhất 20% quy định và cắt giảm ít nhất 20% chi phí tuân thủ nhưng có 2 điểm mới rất tích cực. Đó là đưa phần đánh giá chi phí/lợi ích thành yêu cầu bắt buộc để rà soát, ban hành quy định mới liên quan hoạt động kinh doanh và ứng dụng công nghệ vào việc thống kê, rà soát, hệ thống hóa để xây dựng cơ sở dữ liệu.

Để bảo đảm Nghị quyết khả thi cần quyết tâm chính trị rất lớn của các bộ, ngành, địa phương trong thực hiện. Mặc dù Nghị quyết đã chỉ rõ phải tập huấn, nâng cao năng lực cho cán bộ công chức thực hiện thống kê, tính chi phí tuân thủ song vẫn nên thuê đơn vị độc lập đánh giá chi phí này để bảo đảm tính khách quan, chính xác.

Đặc biệt, việc rà soát các quy định, chi phí tuân thủ nên giao cho doanh nghiệp cùng thực hiện bởi hơn ai hết, doanh nghiệp hiểu rõ vấn đề này. Đáng tiếc, vai trò của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trong Nghị quyết còn mờ nhạt. Mặc dù Nghị quyết giao trách nhiệm cho Văn phòng Chính phủ vốn có vị trí, vai trò tương đối độc lập song vẫn nên trao thêm quyền cho cộng đồng doanh nghiệp. Khi đó, cả cơ quan nhà nước lẫn doanh nghiệp cùng rà soát và các chuyên gia (Hội đồng Tư vấn cải cách hành chính) sẽ làm trọng tài. Đồng thời, nên trao quyền cho doanh nghiệp được khởi kiện cơ quan nhà nước nếu ban hành văn bản áp đặt điều kiện kinh doanh bất hợp pháp. Thực tế, mặc dù đã có quy định những văn  bản dưới Nghị định không được ban hành điều kiện kinh doanh, nhưng đâu đó tình trạng này vẫn xảy ra.

Trước đây, việc cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục kiểm tra chuyên ngành không triệt để có một phần nguyên nhân từ việc cài cắm lợi ích của các bộ ngành khi ban hành văn bản. Mặt khác, quy tắc để xác lập điều kiện kinh doanh cũng không rõ ràng. Luật Đầu tư 2014 đặt ra các tiêu chí là có liên quan quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, đạo đức xã hội và sức khỏe cộng đồng nhưng còn chung chung nên khó áp dụng. Do vậy, Bộ Tư pháp và Văn phòng Chính phủ cần xây dựng quy tắc xác lập điều kiện kinh doanh cụ thể, rõ ràng mới có thể triển khai được trong thực tế.

Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam NGUYỄN VĂN QUYỀN: Mục tiêu hoàn toàn khả thi

Các doanh nghiệp, hợp tác xã vận tải ô tô trong hiệp hội rất phấn khởi khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 68. Đáng chú ý, trong Nghị quyết này, lần đầu tiên Chính phủ chỉ đạo xây dựng phần mềm để phục vụ rà soát, thống kê, xác định chi phí tuân thủ của doanh nghiệp. Đây là giải pháp phù hợp vì thông qua đó có thể dễ dàng phát hiện những bất hợp lý, chồng chéo, xác định các nội dung cần tiếp tục cắt giảm; lượng hóa trong việc xem xét, so sánh tình hình thực hiện ở các bộ, ngành, địa phương. Bên cạnh đó, giữa các bộ, ngành, địa phương có thể trao đổi học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, mục đích chung nhằm tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân. Việc đẩy mạnh áp dụng công nghệ thông tin cũng sẽ tạo điều kiện để các doanh nghiệp, hiệp hội dễ dàng tiếp cận, phản ánh những bất cập từ thực tiễn, kiến nghị những nội dung sát thực hơn vào quá trình thực hiện Nghị quyết. Như vậy, việc giảm bớt quy định và chi phí tuân thủ sẽ càng được đẩy mạnh và hiệu quả hơn. Nói cách khác, mục tiêu đặt ra trong Nghị quyết hoàn toàn khả thi.

Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) TRƯƠNG ĐÌNH HÒE: Các hiệp hội cần chủ động góp ý, phản biện chính sách

Nghị quyết 68 đặt mục tiêu cắt giảm và đơn giản hóa ít nhất 20% số quy định và 20% chi phí tuân thủ liên quan hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong 5 năm tới là hoàn toàn khả thi. Dư địa cho mục tiêu này còn rất lớn, bởi Nghị quyết không chỉ đề cập những quy định pháp luật đã có mà còn bao hàm cả các văn bản trong tương lai. Như vậy, có thể khẳng định đây là một quyết sách rất kịp thời và ý nghĩa của Chính phủ, vừa có tính kết nối, bổ sung cho Nghị quyết 02/NQ-CP về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2020 và một số quyết sách tiếp sức trong giai đoạn chống dịch Covid-19, vừa có ý nghĩa khẳng định quan điểm chỉ đạo lâu dài và xuyên suốt của Chính phủ về vấn đề cốt lõi này trong ít nhất 5 năm tới.

Đối với việc cắt giảm, đơn giản hóa các quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh, vai trò của các doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp vô cùng quan trọng. Vì thế, mỗi hiệp hội cần chủ động làm tốt việc góp ý, phản biện chính sách. Về phía VASEP, chúng tôi luôn nỗ lực thực hiện vai trò, trách nhiệm của mình. Chẳng hạn, mới đây nhất, khi các doanh nghiệp thủy sản gặp trở ngại lớn liên quan quy định về sử dụng mã số, mã vạch nước ngoài trên hàng xuất khẩu theo Nghị định 74/2018/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định  132/2008 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa), VASEP đã báo cáo và kiến nghị với Thủ tướng cùng lãnh đạo một số bộ liên quan cuối tháng 4 vừa qua. Chúng tôi mong quy định bất cập này sớm được bãi bỏ, sửa đổi.

Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang