KINH TẾ
Cập nhật 07:02 | 29/05/2020 (GMT+7)
.
12 dự án thua lỗ ngành công thương

Chưa giải quyết được những vướng mắc mấu chốt nhất

06:56 | 22/05/2020
Sau gần 4 năm, những vướng mắc mấu chốt nhất của 12 dự án yếu kém ngành công thương vẫn chưa được giải quyết. Đến nay, chỉ 2 dự án có lãi, đa số dự án không trả được nợ đúng hạn (tổng dư nợ của 12 dự án đến cuối năm 2019 là gần 21 nghìn tỷ đồng). Đáng chú ý, nhiều phương án xử lý các dự án đều không khả thi và hướng giải quyết tới đây cũng chưa rõ ràng.

“Nợ khủng”, không thể trả đúng hạn

Báo cáo Chính phủ cho biết, dự án Nhà máy sản xuất phân bón DAP số 1 - Hải Phòng từ năm 2017 đến nay sản xuất ổn định, luôn có lãi, nộp ngân sách đầy đủ; đạt được hiệu quả đầu tư. Thủ tướng đang xem xét, quyết định về việc đưa dự án này ra khỏi danh sách 12 dự án yếu kém.

Việc xử lý 12 dự án yếu kém thuộc ngành công thương đã thực hiện được gần 4 năm theo Nghị quyết 33/2016/QH14 của Quốc hội và gần 3 năm theo Đề án xử lý ban hành tại Quyết định 1468/QĐ-TTg của Thủ tướng. Tuy vậy, trong báo cáo gửi tới Quốc hội tại Kỳ họp thứ 9, Chính phủ cho biết “những vướng mắc mấu chốt nhất của các dự án, doanh nghiệp chưa được giải quyết”.

Cho đến nay, mới chỉ có Nhà máy Phân bón DAP số 1 - Hải Phòng và Nhà máy thép Việt - Trung có lãi, lần lượt là 6,2 tỷ đồng (nhưng vẫn lỗ luỹ kế hơn 215 tỷ đồng) và 177,4 tỷ đồng trong năm 2019. Nhà máy Đạm Ninh Bình và Công ty Công nghiệp tàu thủy Dung Quất tuy giảm lỗ nhưng chưa bền vững. Ngoài Nhà máy sản xuất xơ sợi Đình Vũ đã vận hành trở lại, 7 dự án, doanh nghiệp còn lại vẫn thua lỗ hoặc dở dang, dừng hoạt động. 5/12 dự án có tranh chấp, vướng mắc EPC với nhiều nội dung được doanh nghiệp đàm phán nhiều lần với đối tác nhưng vẫn không thành công.

Báo cáo của Chính phủ cũng cho biết, đa số dự án không trả được nợ đúng hạn. Hiện có 17 ngân hàng thương mại và 1 công ty tài chính cấp tín dụng cho 12 dự án với tổng số dư nợ đến cuối năm 2019 là 20.938 tỷ đồng; trong đó, dư nợ trung và dài hạn 17.169 tỷ đồng, dư nợ ngắn hạn l3.769 tỷ đồng. Bên cạnh 12 dự án, doanh nghiệp này, các ngân hàng còn cấp tín dụng đối với các chủ đầu tư có liên quan 22.964 tỷ đồng, trong đó, dư nợ trung hạn 17.263 tỷ, ngắn hạn 5.701 tỷ đồng. Ngoài ra, Ngân hàng Phát triển Việt Nam còn cấp tín dụng cho 6 dự án (Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - Tisco; Dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình; Dự án đạm Hà Bắc; Dự án DAP số 1 Hải Phòng; Dự án DAP số 2 Lào Cai; Nhà máy đóng tàu Dung Quất) với tổng dư nợ đến cuối năm 2019 là 9.796 tỷ đồng.


Nhà máy Đạm Ninh Bình, 1 trong 12 dự án thua lỗ

Vẫn bế tắc trong hướng xử lý

Đáng chú ý, nhiều phương án xử lý đối với các dự án nêu trong Đề án 1468 (Đề án xử lý các tồn tại, yếu kém của một số dự án kém hiệu quả ngành công thương) đến giờ đều không khả thi và hướng giải quyết tới đây cũng chưa rõ ràng.

Điển hình là các dự án sản xuất nhiên liệu sinh học của Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOil). Dự án sản xuất nhiên liệu sinh học Bình Phước trên thực tế đã âm vốn chủ sở hữu(-790 tỷ đồng). Theo đánh giá của Chính phủ, càng kéo dài thời gian, lỗ luỹ kế, nợ ngân hàng và âm vốn chủ sở hữu sẽ tăng lên. Trong khi đó việc thực hiện các phương án xử lý đều không khả thi do không có đối tác quan tâm. Và dù dự án đã có thể vận hành trở lại nhưng do giá sắn tăng cao nên các cổ đông quyết định chưa vận hành. Chính phủ cho biết, các cổ đông đang bàn bạc xem xét chủ trương bàn giao tài sản cho ngân hàng tài trợ vốn xử lý theo quy định của Hợp đồng tín dụng và Hợp đồng thế chấp tài sản.

Dự án Nhà máy sản xuất Nhiên liệu sinh học Phú Thọ dừng thi công gần chục năm qua, đến nay vẫn chưa tìm được nhà đầu tư góp vốn để tiếp tục triển khai, hoàn thành. PVOil đã đề xuất phương án thực hiện thủ tục phá sản, tuy nhiên, hiện Cơ quan điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án hình sự tại dự án nên PVOil đang thực hiện theo kết luận của cơ quan chức năng đối với vụ án.

Tương tự, việc giải quyết tranh chấp hợp đồng EPC với Tổng thầu MCC Trung Quốc của Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - Công ty Gang thép Thái Nguyên (TISCO) qua nhiều năm vẫn không thực hiện được. Phía Ngân hàng Công thương Việt Nam đã từ chối giải chấp nghĩa vụ bảo lãnh của Tổng công ty Thép Việt Nam cho TISCO tại ngân hàng này. Hiện, Ban Chỉ đạo xử lý các yếu kém của một số dự án và doanh nghiệp chậm tiến độ thuộc ngành công thương đã yêu cầu Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước xem xét việc mời Công ty Mua bán nợ Việt Nam cùng tham gia phương án tái cơ cấu Dự án mở rộng Nhà máy gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2 và dự án Nhà máy thép Việt Trung, báo cáo Thủ tướng.

Sau gần 4 năm, việc bán đấu giá toàn bộ tài sản và hàng hóa tồn kho của Dự án Nhà máy bột giấy Phương Nam vẫn dậm chân tại chỗ vì không tìm được người mua và vướng phải vụ kiện của Ngân hàng Đại chúng Việt Nam (PvcomBank) liên quan tới khoản vay của Tổng công ty Giấy Việt Nam. Đến cuối năm 2019, tổng nợ phải trả của dự án này là 3.014 tỷ đồng.

Báo cáo của Chính phủ cũng cho biết, phương án xử lý trong giai đoạn tới cho cả 3 dự án sản xuất phân bón (Đạm Ninh Bình, Đạm Hà Bắc; DAP số 2 Lào Cai) đang được Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đang xây dựng dựa trên việc đánh giá kỹ nguyên nhân chính dẫn đến thua lỗ. Riêng Công ty Công nghiệp Tàu thủy Dung Quất, Nhà máy sản xuất sơ xợi polyester Đình Vũ, Nhà máy sản xuất Nhiên liệu sinh học Quảng Ngãi tiếp tục tiến hành tái cơ cấu.

Bình luận về kết quả xử lý 12 dự án yếu kém sau gần 4 năm, một số chuyên gia kinh tế dẫn ví dụ rất nhiều tiền đã được đổ thêm vào để tái cơ cấu Vinashin nhưng không mang lại kết quả, ngân sách tiếp tục thiệt hại. Vì thế, các chuyên gia cho rằng Nhà nước nên chấp nhận "đau" một lần, kiên quyết cho phá sản các dự án không còn vớt vát được gì.

Hà Lan
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang