KINH TẾ
Cập nhật 17:50 | 29/02/2020 (GMT+7)
.

Muốn sàng lọc dự án FDI phải có tiêu chí

08:04 | 14/02/2020
Trong tháng 1.2020, vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào nước ta đạt 5,3 tỷ USD, tăng 179,5% so với cùng kỳ năm 2019. Các chuyên gia nhận định, nước ta đang đứng trước cơ hội “kép” trong thu hút FDI và điều quan trọng là sớm có tiêu chí cụ thể để sàng lọc và chọn được các dự án chất lượng cao, công nghệ hiện đại, mang lại giá trị gia tăng lớn và sẵn lòng chuyển giao công nghệ.

Cơ hội “kép”

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tổng vốn FDI vào Việt Nam trong tháng 1 (tính tới ngày 20) đạt 5,3 tỷ USD, tăng 179,5% so với cùng kỳ năm 2019. Trong đó có 258 dự án được cấp phép mới với số vốn đăng ký 4,5 tỷ USD, tăng 14,2% về số dự án và tăng 454,1% về vốn; 77 dự án điều chỉnh vốn, tăng thêm 334 triệu USD, giảm 1,9%; 884 lượt góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài với tổng giá trị 534,8 triệu USD, giảm 29,8%. Vốn FDI thực hiện tháng 1 ước tính đạt 1,6 tỷ USD, tăng 3,2%.

Kết quả này là kết hợp giữa hai yếu tố nỗ lực của Chính phủ trong cải thiện môi trường kinh doanh và hệ quả của thương chiến Mỹ - Trung, TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương  nhận định. Ngoài ra, mới đây dịch Covid-19 cũng khiến nhiều công ty, tập đoàn lớn chuyển hướng đầu tư sang Việt Nam. Đây là cơ hội “kép” chúng ta nên tận dụng để thu hút đầu tư, nhưng nó chỉ tồn tại trong thời gian nhất định, sau đó có thể xuất hiện những đối thủ cạnh tranh”, TS Lê Đăng Doanh lưu ý.

Ở góc nhìn khác, TS. Phạm Thế Anh, Trưởng Bộ môn Kinh tế Vĩ mô, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, sự tăng vọt vốn FDI trong tháng 1 là của một vài dự án nên không đem lại nhiều ý nghĩa. Hơn nữa, đây mới chỉ là vốn đăng ký. Tuy vậy, khả năng chuyển dịch dòng vốn đầu tư sang Việt Nam do dịch Covid-19 có thể xảy ra, nếu Việt Nam kiểm soát và khống chế thành công dịch bệnh, qua đó nâng cao uy tín về môi trường tự nhiên, môi trường kinh tế - xã hội.

Tuy vậy, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, dịch Covid-19 ảnh hưởng trực tiếp tới nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ, do đó khi khu vực sản xuất bị ảnh hưởng, hoạt động đầu tư sẽ ngay lập tức bị tác động làm giảm đầu tư của toàn nền kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn, đặc biệt là đầu tư của khu vực FDI và khu vực ngoài nhà nước. Các nhà đầu tư mới dừng tìm kiếm cơ hội đầu tư, nhất là đầu tư FDI, ảnh hưởng tới thu hút đầu tư trong thời gian tới. Đối với những dự án đã đầu tư có khả năng sẽ hoãn lại việc tăng vốn đầu tư.

Xây dựng tiêu chí sàng lọc

Dù trong bối cảnh nào, theo GS, TSKH Nguyễn Mại, chuyên gia lâu năm về đầu tư nước ngoài, trong năm nay cần triển khai có hiệu quả Nghị quyết 50 của Bộ Chính trị về hoàn thiện thể chế, chính sách nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030. Thu hút FDI trong giai đoạn này phải chuyển từ lượng sang chất, hướng tới những dự án có chất lượng cao, công nghệ hiện đại, cam kết lâu dài, mang lại giá trị gia tăng lớn và chuyển giao công nghệ cho Việt Nam.

“Chúng ta không phân biệt nhà đầu tư nhưng phải cân nhắc với những dự án gây ô nhiễm môi trường lớn”, TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế nhấn mạnh. Theo ông, Chính phủ cần có tiêu chí cụ thể để sàng lọc các dự án FDI như: Có lợi cho xuất khẩu, chuyển giao công nghệ, tạo việc làm. Cần tránh tình trạng chuyển giao công nghệ lạc hậu, hoặc trường hợp nhà đầu tư mang công nghệ hiện đại đến nhưng không chịu chuyển giao mà chỉ xem Việt Nam là nơi gia công”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài cho rằng không thể sàng lọc dự án FDI bằng ý thức chủ quan mà phải thông qua hệ thống văn bản pháp luật với tiêu chí hết sức cụ thể và phải được xây dựng trên cơ sở khoa học. Muốn vậy, phải thành lập một đội ngũ đủ năng lực để xác định thế nào là công nghệ cao, thế nào là công nghệ nguồn và đi kèm với nó là những chính sách cụ thể cho từng loại hình sản xuất, kinh doanh. “Chính phủ và các bộ, ngành liên quan cần phải vào cuộc và phối hợp chặt chẽ trong việc xây dựng bộ tiêu chí này”, ông Toàn đề xuất.
Trên thực tế, tại Phiên họp Thường kỳ Chính phủ tháng 11.2019, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã giao nhiệm vụ cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư về việc sớm hoàn thiện Kế hoạch Hành động triển khai Nghị quyết số 50-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chiến lược thu hút FDI theo tinh thần Nghị quyết số 50-NQ/TW. “Tôi nghĩ, đây là thời điểm cần cài đặt một bộ lọc để có thể chọn được những nhà đầu tư có năng lực, thân thiện với môi trường, bởi vì đã qua thời kỳ trải thảm đỏ với tất cả nhà đầu tư”, ông Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài nói.

An Thiện
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang