KINH TẾ
Cập nhật 17:29 | 12/11/2019 (GMT+7)
.
Phát triển kinh tế vùng Bắc Trung Bộ

Phải đột phá về thể chế

07:34 | 19/10/2019
Là 1 trong 7 vùng kinh tế được Chính phủ giao lập Quy hoạch tổng thể kinh tế - xã hội, vùng Bắc Trung Bộ có ý nghĩa chiến lược và lợi thế quan trọng trong việc kết nối, mở rộng giao lưu, phát triển kinh tế. Tuy nhiên, khu vực này đang thiếu nguồn lực tương ứng cho phát triển, tính liên kết vùng còn yếu. Đây là nhận định của các chuyên gia tại diễn đàn “Vai trò doanh nghiệp trong phát triển kinh tế vùng Bắc Trung Bộ” diễn ra ngày 18.10 tại Hà Nội.

Vẫn là “vùng trũng” kinh tế

 Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Vũ Tiến Lộc khẳng định, vùng Bắc Trung Bộ như là bộ phận “cổ”, mà cái gật hay lắc cũng ảnh hưởng rất nhiều đến hai đầu đất nước. Là mảnh đất có ý nghĩa quan trọng về địa - chính trị, là điểm kết nối quan trọng gắn kết Việt Nam với các nước khu vực như Lào hay Campuchia. Tuy nhiên, theo ông Lộc, khu vực này vẫn là “vùng trũng” của kinh tế cả nước.


Toàn cảnh diễn đàn

Động lực tăng trưởng của vùng Bắc Trung Bộ nói chung, vai trò của doanh nghiệp nói riêng còn yếu và thiếu bền vững. Phát triển công nghiệp còn thiếu nhiều dự án sản xuất lớn, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo. Nhiều địa phương chuyển dịch cơ cấu kinh tế vẫn còn chậm, chưa rõ định hướng ưu tiên trong chiến lược phát triển ngành.

Thống kê cho thấy, số doanh nghiệp của vùng Bắc Trung Bộ chỉ có gần 40.000 doanh nghiệp, chiếm khoảng 5,5% số doanh nghiệp đang hoạt động của cả nước, thể hiện trình độ phát triển của doanh nghiệp khu vực này bằng 1/3 mức trung bình của cả nước. Đây là con số khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của vùng. Mục tiêu xây dựng những mô hình liên kết, hình thành mạng lưới sản xuất công nghiệp và phân phối hàng hóa đồng bộ, hướng vào ngành có lợi thế cạnh tranh và đưa xuất khẩu, dịch vụ, du lịch trở thành mũi nhọn… vẫn chưa được như kỳ vọng.

Đặc biệt, sự thiếu hoàn thiện của kết cấu hạ tầng vùng Bắc Trung Bộ bao gồm cả phần cứng và mềm cũng là lực cản cho sự phát triển của doanh nghiệp. Hạ tầng giao thông đường bộ vẫn là phương thức vận tải chính nhưng liên kết còn yếu, năng lực khai thác của một đoạn tuyến đường bộ quy mô thấp, chất lượng xấu, một số bến cảng biển đã vượt công suất như bến Chân Mây (Thừa Thiên Huế) vượt 168% công suất; đường sắt quy mô, công nghệ lạc hậu; nhiều cầu đường sắt hạn chế tải trọng, các cảng hàng không đều vượt công suất thiết kế hiện tại (Thọ Xuân, Vinh, Đồng Hới, Phú Bài), đường thủy nội địa chỉ khai thác được ở các cung đoạn ngắn. Khả năng liên kết giữa các phương thức vận tải còn chưa cao, tổ chức vận tải trong khu vực chủ yếu còn ở dạng đơn phương thức.

“Muốn đi xa phải đi cùng nhau”

Đánh giá về kết quả thực hiện quy hoạch theo Quyết định số 1114/QĐ-TTG ngày 19.7.2013 của Thủ tướng Chính phủ, bà Nguyễn Thị Hoàng Điệp, Viện Chiến lược phát triển - Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, về cơ bản vùng Bắc Trung Bộ chưa đạt các mục tiêu, phương hướng đề ra trong Quyết định này, mặc dù cơ cấu kinh tế đã chuyển dịch theo hướng tích cực, tăng tỷ trọng khu vực công nghiệp và dịch vụ; thu ngân sách nhà nước của các địa phương trong vùng đều đạt và vượt dự toán các năm trong giai đoạn 2016 - 2018. Theo bà Điệp, “yếu tố thể chế cho phát triển kinh tế các tỉnh miền Trung và phát triển toàn vùng còn thiếu, chưa đồng bộ, đặc biệt là thể chế phân cấp, quản lý kinh tế, thể chế liên kết vùng”. Trước thực trạng đó, cộng đồng doanh nghiệp đang mong muốn có một làn sóng cải cách lần thứ hai.

“Bao nhiêu năm nay chúng ta tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp nhưng thể chế còn chồng chéo. Vì vậy, đây không còn là giai đoạn tháo gỡ mà là định hướng phát triển. Chính phủ cần dẫn dắt, yểm trợ doanh nghiệp phát triển”, Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc nói. Ông Lộc cũng đề xuất thành lập Hội đồng liên kết vùng. Hội đồng này sẽ định hướng chiến lược, hỗ trợ cho vùng phát triển mạnh mẽ.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của sự liên kết giữa các doanh nghiệp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế Nguyễn Dung khẳng định “những thành công được tạo nên từ sự hợp tác, gắn kết và bổ trợ cho nhau cùng phát triển, vì vậy muốn đi xa thì hãy đi cùng nhau”. Ông Dung đề xuất xây dựng cơ chế khuyến khích phát triển cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị khu vực Bắc miền Trung. Theo đó, mỗi tỉnh nên có 3 - 5 cụm ngành, sản phẩm mà địa phương có thế mạnh để tham gia cụm liên kết và kêu gọi đầu tư”.

Ngoài ra, vùng Bắc Trung Bộ cần phải phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ và hiện đại, tập trung nâng cấp tuyến giao thông nội vùng, giao thông nông thôn để tăng cường liên kết nội vùng và liên vùng. Phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch biển kết hợp với khai thác du lịch nhân văn. Đẩy mạnh phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp trong đó tập trung phát triển cảng biển nước sâu tại Khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh) và các dịch vụ logistics, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, tập trung vào đánh bắt, nuôi trồng, chế biến thủy, hải sản...

Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thị Hoàng Điệp cũng đề xuất Chính phủ có cơ chế, chính sách đặc thù, mang tính đột phá với vùng Bắc Trung Bộ; cơ chế điều phối vùng theo hướng phải có thực quyền, hiệu lực và hiệu quả. Để khơi dậy khát vọng vươn lên mạnh mẽ của vùng và các địa phương trong vùng, cần đổi mới tư duy, xác định các yếu tố bứt phá quan trọng để tập trung tối đa đẩy mạnh phát triển kinh tế vùng và địa phương trong giai đoạn 2021 - 2030, bà Điệp nhấn mạnh.

Thảo Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang