KINH TẾ
Cập nhật 18:24 | 17/11/2019 (GMT+7)
.

Liên kết chuỗi để tránh bị “bắt nạt”

08:19 | 12/10/2019
Việc tham gia ký kết Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) được đánh giá mở ra cơ hội lớn, song cũng mang lại không ít thách thức cho ngành nông nghiệp. Tại Diễn đàn Nông dân quốc gia lần thứ 4 với chủ đề “Cùng nông dân đi chợ thế giới” sáng 11.10, các đại biểu cho rằng, liên kết chuỗi chính là chìa khóa để nông dân và doanh nghiệp vượt qua các rào cản.

Chỉ 5% nông sản xuất khẩu đạt tiêu chuẩn quốc tế


Chưa có bằng chứng nông sản Trung Quốc “đội lốt” hàng Việt

“Tôi xin khẳng định việc hàng hóa của nông dân Trung Quốc mượn đường Việt Nam để xuất khẩu sang Mỹ là chưa có bằng chứng cũng như chưa có vụ việc thực tế nào, mới chỉ dừng lại ở những cảnh báo. Có một thực tế là hệ thống hải quan Việt Nam đã có những quy định, chế tài kiểm soát nghiêm ngặt nên hàng Trung Quốc hầu như không có khả năng “đội lốt” hàng Việt Nam.

Cho đến nay, theo đánh giá của Bộ Công thương, tác động của thương chiến Mỹ -  Trung Quốc đến Việt Nam chưa rõ ràng. Nguyên nhân chính là do các mặt hàng nông sản xuất khẩu của Việt Nam hầu như không trùng với nông sản Mỹ xuất khẩu cho Trung Quốc và ngược lại”.

Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên Lương Hoàng Thái

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN - PTNT), kim ngạch xuất khẩu nông sản 8 tháng năm 2019 đạt 26,58 tỷ USD, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm 2018, trong đó có một số nhóm sản phẩm có giá trị xuất khẩu hơn 1 tỷ USD. Kết quả này đưa Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm 15 nước xuất khẩu nông sản lớn trên thế giới.

Song, theo Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công thương, ngành nông nghiệp đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Cụ thể, thị trường xuất khẩu vẫn thiếu ổn định, xuất khẩu nhiều mặt hàng vẫn phụ thuộc khá lớn vào Trung Quốc nhưng chủ yếu qua đường tiểu ngạch nên giá trị thấp. Hàng nông sản xuất khẩu của Việt Nam đạt tiêu chuẩn quốc tế chỉ chiếm khoảng 5%. Doanh nghiệp cũng chưa chủ động tìm hiểu thông tin, do đó thông tin về các thị trường tiềm năng còn mù mờ, là yếu tố cản trở hội nhập. Các mặt hàng nông sản chủ lực có sức cạnh tranh kém, chưa có thương hiệu trên thị trường quốc tế…

Trong bối cảnh đó, việc ký kết CPTPP và EVFTA được kỳ vọng khắc phục một cách hiệu quả những tồn tại, hạn chế trên. Các hiệp định này sẽ mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp trong nước khi phần lớn hàng nông sản xuất khẩu chủ lực được hưởng thuế suất 0% ngay sau khi CPTPP có hiệu lực hoặc sau 3 - 5 năm; 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU sẽ được hưởng thuế 0% ngay khi EVFTA có hiệu lực và con số này tăng lên 99,7% sau 7 năm. Đồng thời, tăng tính kết nối giữa các doanh nghiệp thông qua việc tham gia chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Doanh nghiệp Việt Nam cũng phải tuân thủ nghiêm túc các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường trong khối nhằm đẩy mạnh xuất khẩu sang EU và các nước thành viên CPTPP, qua đó tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm…

Tuy vậy, Viện trưởng Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn Trần Công Thắng cho biết, thách thức từ 2 hiệp định này cũng rất lớn. Thách thức hiện hữu là gia tăng cạnh tranh với hàng nhập khẩu do hàng rào thuế dần được cắt giảm, quy định về truy xuất nguồn gốc của các nước nhập khẩu ngày càng chặt chẽ và cao hơn. “Điều này đòi hỏi Việt Nam phải bảo đảm tuân thủ các quy định khác về sở hữu trí tuệ, lao động, minh bạch hóa thông tin. Doanh nghiệp cũng phải tuân thủ các quy định của các nước nhập khẩu không chỉ bảo đảm chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm mà còn có tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội, lao động, giới…”, ông Thắng chỉ rõ.

Toàn cảnh diễn đàn Ảnh: Đan Thanh

Thúc đẩy chế biến nông sản

Trong bối cảnh CPTPP đã có hiệu lực từ ngày 14.1.2019 và EVFTA được ký kết hôm 30.6.2019, “việc cung cấp một cách đúng đắn, toàn diện các thông tin liên quan của 2 hiệp định này tới cộng đồng doanh nghiệp đang sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp là rất cần thiết, nhằm chuẩn bị nền tảng kiến thức cơ bản, toàn diện cho các doanh nghiệp và các bên quan tâm khác trong quá trình tìm hiểu để xây dựng, mở rộng thị trường”, Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải nhìn nhận.

Cùng với việc cung cấp thông tin, theo các đại biểu tham dự diễn đàn, cần những hành động thiết thực, cụ thể của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chính người nông dân. Muốn vậy, trước hết, về phía Nhà nước cần có những cơ chế chính sách để thúc đẩy chế biến nông sản; xây dựng được chuỗi phân phối ra nước ngoài. Bên cạnh đó, tiếp tục hình thành các vùng nguyên liệu tập trung sản xuất lớn, đủ sức cung ứng ổn định cho doanh nghiệp cũng như có chính sách bảo hiểm đầu tư trong nông nghiệp…

Về phía doanh nghiệp, cần chủ động cải thiện công nghệ, trình độ quản lý, nghiên cứu các cam kết để tìm cơ hội kinh doanh. Về phía nông dân, luôn đặt chất lượng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm lên hàng đầu trong việc xây dựng hình ảnh sản phẩm; áp dụng công nghệ thông minh, sẵn sàng thay đổi…

Tổng Cục trưởng Tổng cục Thủy sản, Bộ NN - PTNT Trần Đình Luân cho rằng, đối với thủy sản, muốn xuất khẩu được cần đáp ứng đúng những đòi hỏi của thị trường. “Việc cần làm trước mắt là người nông dân cần đăng ký cấp mã số trước khi xuất khẩu sản phẩm thủy sản của mình. Ngoài ra, với mỗi một thị trường có yêu cầu, đòi hỏi riêng thì cũng phải đáp ứng được, ví dụ truy xuất nguồn gốc, không xả thải ra môi trường… Và cuối cùng, nông dân không thể bỏ qua vấn đề liên kết để sản xuất. Liên kết sẽ tạo ra sức mạnh để giúp chúng ta không bị “bắt nạt””, ông Luân nhấn mạnh.

Mặc dù thừa nhận các FTA như CPTPP hay EVFTA không phải là điều kiện duy nhất song Vụ trưởng Vụ Thương mại đa biên (Bộ Công thương) Lương Hoàng Thái cho rằng, người nông dân sẽ khó phát triển kinh tế nếu không có các FTA. Trong bối cảnh có “muôn vàn rào cản” do các FTA mang lại như vấn đề về sức khỏe, môi trường…, ông Thái khuyến nghị, về cơ bản, với những mặt hàng có lợi ích xuất khẩu thì chúng ta luôn cố gắng làm sao dỡ bỏ rào cản ở mức cao nhất khi tham gia FTA. Với những mặt hàng chúng ta không có lợi thế cạnh tranh cần phải có lộ trình chuyển đổi hợp lý. Trong đó, “bản thân mỗi nông dân cũng có thể chuyển đổi sang lĩnh vực khác mang lại giá trị cao hơn nếu như sản phẩm hiện tại không mang lại giá trị xuất khẩu”.

Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang