KINH TẾ
Cập nhật 11:58 | 15/11/2019 (GMT+7)
.
Thực hiện Nghị quyết số 50-NQ/TW về thu hút đầu tư nước ngoài (FDI)

Nhanh chóng hoàn thiện thể chế

07:25 | 24/08/2019
Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 50-NQ/TW về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030 (gọi tắt là Nghị quyết 50), trong đó đề ra 7 nhóm giải pháp chủ yếu. Theo Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) Nguyễn Mại, sau Nghị quyết này phải rất nhanh chóng thay đổi, hoàn thiện thể chế kinh tế cũng như các khâu trong quản lý nhà nước, bởi “thời gian là vàng bạc”.

“Tư duy đổi mới mạnh mẽ, nhìn thẳng sự thật”

“Tôi mới vào khu kinh tế Nhơn Hội (Bình Định) và thấy rằng, cả một khu rộng hơn chục nghìn hecta như vậy nhưng không có mấy dự án, bây giờ đang phải chuyển đổi thành khu đô thị du lịch. Đó là một điển hình cho thấy nếu chúng ta không tăng quyền lựa chọn nhà đầu tư và dự án thì không thể thực hiện  được mục tiêu thu hút FDI để góp phần thay đổi cơ cấu kinh tế theo mô hình tăng trưởng mới”.

Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp đầu tư nước ngoài Nguyễn Mại

Theo GS.TSKH Nguyễn Quang Thái, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Việt Nam, Nghị quyết 50 “rất quan trọng, được chuẩn bị công phu, nghiêm túc và tư duy mạch lạc, sáng tỏ, có nhiều quan điểm mới, nhìn thẳng sự thật, chủ trương chuẩn xác, đáp ứng đòi hỏi của tình hình và có tầm nhìn dài hạn. Đây là văn kiện quan trọng làm cơ sở cho hoạt động thực tiễn đến năm 2030 và giai đoạn tiếp theo, cũng như làm định hướng chuẩn bị Văn kiện Kinh tế - xã hội của Đại hội Đảng XIII sắp tới”.

Điểm đáng chú ý được ông Thái chỉ ra là Nghị quyết đã thừa nhận những hạn chế và những vấn đề mới phát sinh trong thu hút đầu tư nước ngoài (FDI), như thể chế, chính sách về đầu tư nước ngoài chưa theo kịp yêu cầu phát triển; chính sách ưu đãi còn dàn trải, thiếu nhất quán, không ổn định; các hiện tượng chuyển giá, đầu tư “chui”, đầu tư “núp bóng” ngày càng tinh vi và có xu hướng gia tăng… “Các hiện tượng như Nghị quyết nêu đã xuất hiện nơi này, nơi khác, được các nhà nghiên cứu phát hiện và bình luận từng mặt. Tuy nhiên, có thể nói đây là một trong số ít nghị quyết nhìn thẳng sự thật, nói trực diện về các yếu kém của công tác chỉ đạo điều hành, thậm chí của cả một số chủ trương chính sách chưa đáp ứng được yêu cầu”, ông Thái phân tích. Đồng thời, vị chuyên gia này tỏ ý tin tưởng với việc nhìn thẳng sự thật sẽ giúp các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và người dân “có đường hướng rõ ràng và chính thức”, qua đó “rất thuận lợi cho hành động”, kể cả trong điều tra thực tế, tư vấn, đóng góp vào công tác giám định và phản biện xã hội.

Còn theo nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) Lê Đăng Doanh, việc ban hành Nghị quyết này “rất kịp thời, đáp ứng các yêu cầu của diễn biến đầu tư nước ngoài thời gian gần đây”. Đó là trong khi tổng số vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam giảm sút thì đầu tư từ Trung Quốc lại tăng nhanh chóng, tiềm ẩn nguy cơ một số doanh nghiệp muốn đội lốt hàng sản xuất của Việt Nam để tránh bị chịu thuế trong thương chiến Mỹ - Trung Quốc. “Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết, đồng thời chỉ ra những tồn tại, hạn chế đòi hỏi Chính phủ phải sớm có giải pháp để triển khai một cách hiệu quả, trong đó phải khắc phục tình trạng một số địa phương đua nhau thu hút FDI để chuyển sang tỉnh công nghiệp bằng cách cấp rất nhiều ưu đãi, thậm chí vượt cả quy định”, ông Doanh nói.


Muốn thực hiện hiệu quả nghị quyết, cần nhanh chóng hoàn thiện thể chế FDI
Nguồn: Báo Thái Nguyên

Nếu không nhanh, bao nhiêu nghị quyết cũng không hiệu quả

Theo Nghị quyết, có 7 nhóm nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu để nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030, trong đó có việc hoàn thiện thể chế, chính sách. GS. TSKH Nguyễn Quang Thái đánh giá, các nhóm giải pháp này “rất toàn diện”. Riêng về vấn đề chuyển giá, Nghị quyết đã nêu rõ giải pháp và giao nhiệm vụ cho các cơ quan quản lý nhà nước phải hoàn thiện pháp luật về chống chuyển giá theo hướng nâng lên thành luật, phải ngăn chặn việc chuyển giá ngay từ khâu thành lập và trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp FDI. Theo ông, cần vận dụng mạnh mẽ cơ chế phối hợp liên ngành, tích hợp thông tin các địa phương để xử lý các bất cập hiện nay. Hơn thế, cơ quan quản lý cần thương thảo với các đối tác nước ngoài để có thông tin kiểm tra chéo. “Chúng ta có đủ điều kiện để thực hiện vấn đề này, vì Việt Nam đã chủ động hội nhập và tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có những FTA thế hệ mới”, ông Thái đề xuất.

Một trong những điểm mới đáng chú ý trong nghị quyết lần này được Chủ tịch VAFIE Nguyễn Mại chỉ ra là “xây dựng cơ chế đánh giá an ninh và tiến hành rà soát an ninh đối với các dự án, hoạt động đầu tư nước ngoài có hoặc có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia”. Theo ông Mại, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam luôn coi trọng an ninh quốc phòng, an sinh xã hội. An ninh quốc phòng trong đầu tư nước ngoài còn quan trọng hơn vì nó là một mảng của kinh tế đối ngoại đất nước. Tuy nhiên, trên thực tế, “có thời kỳ với dự án FDI, chúng ta coi nhẹ an ninh quốc phòng, đặc biệt với dự án trồng rừng, khai thác khoáng sản ở vùng có ý nghĩa rất quan trọng về an ninh quốc phòng”, ông Mại thừa nhận.

Cho rằng “không có nước nào không gắn việc đầu tư với hoạt động gián điệp để khai thác thông tin nhằm làm lợi cho quốc gia đó”, Chủ tịch VAFIE lưu ý, “cách khôn ngoan đối với Việt Nam là cần phải chọn bạn mà chơi. Đối với những nước có vấn đề biên giới, hải đảo với chúng ta, không thể để họ thực hiện các dự án có ảnh hưởng và nguy cơ đến an ninh quốc phòng”. Đồng thời, ông nhấn mạnh, “sau Nghị quyết này phải rất nhanh chóng thay đổi, hoàn thiện thể chế kinh tế, cũng như các khâu trong quản lý nhà nước”, bởi “thời gian là vàng bạc”, nếu để thời gian trôi đi thì dù có bao nhiêu nghị quyết cũng không có hiệu quả. “Chúng ta hiện nay đang ở trong kỷ nguyên số, Cách mạng Công nghiệp 4.0, thời gian cũng là thước đo “hơn” - “thiệt”, nếu sớm hơn một ngày thì khác, còn chậm hơn một ngày thì thất bại”, ông nói.

Nguyên Viện trưởng CIEM Lê Đăng Doanh bổ sung, Nghị quyết của Bộ Chính trị mang tính định hướng. Do vậy, “việc cần làm trước tiên đối với Chính phủ là phải đánh giá nghiêm túc việc thu hút FDI trên cơ sở nghị quyết này, từ đó cụ thể hóa bằng những biện pháp, chỉ đạo cụ thể đối với các dự án. Đối với các dự án FDI lớn cần có sự giám định của hội đồng tư vấn độc lập,  mời chuyên gia độc lập trong và ngoài nước, tránh tình trạng “quân xanh, quân đỏ” trong phê duyệt, chấp thuận chủ trương đầu tư. 

Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang