KINH TẾ
Cập nhật 00:02 | 23/09/2019 (GMT+7)
.
Nông sản Việt trong CPTPP

Giải pháp nào hưởng lợi?

09:03 | 03/07/2019
Công ty Nuôi trồng thủy sản Nam Phú Hải hiện có 2ha nuôi tôm công nghiệp ở Móng Cái, Quảng Ninh, phục vụ thị trường nội địa và xuất sang Trung Quốc. “Liệu chúng tôi có thể xuất khẩu theo Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) hay không?”. Đây là câu hỏi bà Đặng Thị Dịu, Giám đốc Công ty Nam Phú Hải đặt ra với cơ quan chức năng ngành công thương tại hội thảo “CPTPP: Cơ hội và thách thức cho nông sản Việt” do Bộ Công thương và Trung ương Hội Nông dân phối hợp tổ chức sáng qua 2.7.

Nông dân băn khoăn

Tham gia sâu vào các hiệp định thương mại tự do, đặc biệt là CPTPP, cơ hội và thách thức song hành với nền kinh tế Việt Nam, trong đó có ngành nông sản. Theo các ý kiến tại hội thảo, nhóm hàng nông, lâm, thủy sản chịu sức ép lớn, thậm chí đứng trước nguy cơ thu hẹp sản xuất. Chủ tịch HĐQT Công ty ThaiBinh Seed Trần Mạnh Báo cho biết, trong số 11 quốc gia tham gia CPTPP, Việt Nam có trình độ sản xuất nông nghiệp ở mức thấp nhất. Australia, Nhật Bản hay New Zealand là những nước có nền sản xuất, chăn nuôi phát triển ở trình độ cao và bài bản.

Là doanh nghiệp nuôi tôm ở Móng Cái (Quảng Ninh) phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu sang Trung Quốc, bà Đặng Thị Dịu, Giám đốc Công ty Nuôi trồng thủy sản Nam Phú Hải đặt câu hỏi với cơ quan chức năng ngành công thương rằng nuôi trồng thủy sản như công ty của bà có xuất khẩu theo CPTPP được hay không? Khi tham gia CPTPP, trước áp lực cạnh tranh lớn từ các nước mạnh về khoa học, công nghệ, cơ quan chức năng có thể giúp nông dân, doanh nghiệp những gì để xuất khẩu tôm ra nước ngoài, bà Dịu nêu câu hỏi. Tương tự, hộ gia đình bà Lê Thị Thà (Quảng Ninh) có diện tích trồng na rất lớn nhưng “chưa xuất khẩu được mà bán trong nước bị ép giá”. Bà muốn biết cách nào để xuất khẩu na sang các nước, đặc biệt là các nước tham gia CPTPP.

Giám đốc Công ty TNHH Lucavi Nguyễn Đăng Cường cho rằng, muốn xuất khẩu, nông dân phải phụ thuộc vào các hợp tác xã và doanh nghiệp xuất khẩu vì không có công nghệ chế biến riêng. “Nông dân, doanh nghiệp rất mong Chính phủ, các bộ, ngành có những mô hình, công nghệ chế biến mới để nông dân gắn kết với nhau vượt qua khó khăn, và phải cung cấp thông tin về hội nhập để doanh nghiệp, người nông dân biết”, ông Cường đề xuất.

Chia sẻ với các ý kiến băn khoăn của đại diện nông dân, doanh nghiệp,  Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh cho rằng, mặt hàng nông sản nếu sản xuất đúng với các quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc tế thì giá bán không hề rẻ. Thực tế hiện còn có sự khác biệt về thương mại nông sản giữa trong nước và quốc tế, đặc biệt là thị trường khối CPTPP. Nhiều nông dân còn suy nghĩ đơn giản rằng nông sản mình sản xuất ra bán được ở trong nước thì sẽ bán được ở nước ngoài. Tuy nhiên, thực tế ở các thị trường phát triển, đặc biệt là CPTPP đòi hỏi chặt chẽ về quy trình sản xuất, truy xuất nguồn gốc, quy định bảo hành sản phẩm… điều mà nhiều nông sản của chúng ta chưa đáp ứng được.

Phải liên kết

Với CPTPP và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA), cùng với cơ hội, khó khăn lớn nhất của nông sản Việt là chi phí tuân thủ rất cao, chuyên gia kinh tế TS. Võ Trí Thành nhận định. Theo ông, chi phí tuân thủ liên quan đến xuất xứ, nội địa hóa, các loại tiêu chuẩn, nắm bắt thông tin. Ngoài ra, chi phí tuân thủ liên quan đến các khâu mang tính chất quyết định như chi phí pháp lý. “Không một doanh nghiệp nào của Việt Nam “chơi” được với pháp lý, trong khi đó, các hiệp hội lại chưa có năng lực hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, chi phí tuân thủ mang tính chất quyết định khác là Marketing. Bao gồm 3 vấn đề là giá trị sản phẩm, tiêu chuẩn và xuất xứ”, TS. Thành nói.

Một điểm yếu khác được ông Hong Sun, Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam chỉ ra là Việt Nam có rất nhiều nông sản nhưng chưa có thương hiệu mạnh trên thị trường quốc tế. Chẳng hạn như chuối Việt Nam ngon hơn rất nhiều so với chuối Hàn Quốc nhưng người tiêu dùng vẫn không tin tưởng vì không có thương hiệu.

Trước cánh cửa CPTPP đang mở rộng, để nắm bắt cơ hội này Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Thào Xuân Sùng cho rằng, các bộ, ban ngành, doanh nghiệp và hợp tác xã phải phối hợp chặt chẽ hơn nữa từ khâu sản xuất đến tiêu thụ nông sản, phổ cập và ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất theo phương châm “khẩn trương, tích cực nhưng không nôn nóng”. Coi trọng xây dựng thương hiệu từ khâu sản xuất đến tiêu thụ. Mỗi quá trình phải là một khâu xây dựng thương hiệu trên cơ sở sản phẩm sạch, giống chất lượng, quy trình bài bản. Chính phủ và Hội Nông dân cùng với nông dân sẽ phải tập trung xây dựng hợp tác xã kiểu mới và doanh nghiệp nông nghiệp. Có sự liên kết 6 nhà: Nhà nông, Nhà nước, nhà doanh nghiệp, nhà khoa học, ngân hàng, nhà phân phối để phát triển một hệ thống ngành kinh doanh nông nghiệp hiện đại và ngành công nghiệp nông sản thực phẩm cùng với dịch vụ phân phối, kho vận được kết nối mạnh mẽ. “Chỉ có như thế, nông dân mới có thể chuyển đổi tư duy, xây dựng tâm lý tự tin, tự chủ, tự cường, tạo ra các nông sản có giá trị kinh tế cao và chất lượng ngày càng tốt hơn”, ông Thào Xuân Sùng nhấn mạnh.

Chia sẻ kinh nghiệm của New Zealand, bà Lisa, Tham tán nông nghiệp nước này cho biết, New Zealand ý thức được vai trò của đa dạng hóa nông sản nói riêng và sản phẩm xuất khẩu nói chung trong chuỗi giá trị toàn cầu. Ngoài ra, Chính phủ với những hành động quyết liệt trong việc liên kết chặt chẽ giữa các bên, thúc đẩy chuyên môn hóa và hợp tác trong nước, tạo nên chuỗi sản xuất - xuất khẩu. Quan trọng nhất là ưu tiên đầu tư cho một số ngành xuất khẩu nhất định để hưởng lợi tối đa từ các hiệp định thương mại tự do.

Tuệ Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang