KINH TẾ
Cập nhật 10:13 | 16/10/2019 (GMT+7)
.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước

Theo mô hình nào?

07:34 | 07/06/2019
Trong phiên thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi) chiều qua, ĐBQH tỏ ý lo ngại việc giữ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) trực thuộc Bộ Tài chính sẽ khiến thị trường thiếu minh bạch. Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng khẳng định, điều này phù hợp thông lệ quốc tế cũng như thực tiễn ở nước ta.

Sẽ lúng túng trong thực hiện

Chỉ 18% doanh nghiệp bị ảnh hưởng

Trước ý kiến lo ngại việc tăng vốn điều lệ của công ty đại chúng từ 10 tỷ lên 30 tỷ đồng sẽ hạn chế quyền huy động vốn của doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho rằng, theo số liệu thống kê năm 2017, trong giai đoạn 2000 – 2014, quy mô bình  quân vốn doanh nghiệp tăng 16 lần. Trong 1.940 công ty đại chúng, có 81% doanh nghiệp có vốn điều lệ từ 30 tỷ đồng trở lên. Như vậy, việc nâng vốn điều lệ này sẽ chỉ ảnh hưởng tới khoảng 18% doanh nghiệp chịu ảnh hưởng. “Việc quy định mức vốn công ty đại chúng quá nhỏ hiện nay dẫn đến một số công ty đăng ký công ty đại chúng xong, hoạt động một thời gian lại nộp hồ sơ hủy tư cách công ty đại chúng trên thị trường do không đáp ứng tiêu chuẩn, gây khó khăn trong công tác quản lý, theo dõi”, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nhấn mạnh.

Góp ý vào dự thảo luật, ĐBQH Võ Thị Như Hoa (Đà Nẵng) lo rằng quy định liên quan đến đăng ký thành lập doanh nghiệp chứng khoán có thể khiến cơ quan quản lý lúng túng trong thực hiện.

Bà phân tích, theo dự thảo luật, công ty chứng khoán phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép hoạt động kinh doanh chứng khoán trước, sau đó mới đăng ký thành lập doanh nghiệp. Đối với từng loại hình doanh nghiệp, khi đăng ký thành lập sẽ được yêu cầu chi tiết thành phần hồ sơ theo quy định từ Điều 20 đến Điều 23 Luật Doanh nghiệp 2014. Khoản 2, Điều 9 Nghị định 78/2015/NĐ - CP về đăng ký doanh nghiệp quy định: “Cơ quan đăng ký kinh doanh không được yêu cầu người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp nộp thêm hồ sơ hoặc giấy tờ khác ngoài các giấy tờ trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp theo quy định”. Trong thành phần hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp không quy định phải nộp giấy phép hoạt động kinh doanh chứng khoán, trường hợp này sẽ dẫn đến lúng túng cho cơ quan đăng ký kinh doanh vì nếu yêu cầu nộp sẽ vướng quy định của Luật Doanh nghiệp, nếu không sẽ không phù hợp với Luật Chứng khoán.

Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là có nên tách UBCKNN ra khỏi Bộ Tài chính hay không? Theo ĐBQH Đỗ Văn Sinh (Quảng Trị), thị trường vốn vẫn chưa thực sự phát triển theo yêu cầu. Hiện nay, vốn hóa trên thị trường chứng khoán mới đạt 92% GDP, khoảng 218 tỷ USD; còn vốn thực đưa vào nền kinh tế mới đáp ứng khoảng 14% nhu cầu, chủ yếu được cung ứng từ tổ chức tín dụng - lên tới 130% GDP. Đây là rủi ro lớn vì chúng ta đang phải huy động ngắn hạn để cho vay dài hạn, trong khi ở Singapore, GDP khoảng 300 tỷ USD, vốn hóa khoảng 1.100 tỷ USD; Malaysia có GDP 230 tỷ USD thì vốn hóa gần 800 tỷ USD…

Do đó, “việc tách UBCKNN khỏi Bộ Tài chính sẽ có nhiều lợi hơn”, ông Sinh tin tưởng. Lý do bởi, theo mô hình chung, trong số 128 nước có tổ chức ủy ban chứng khoán quốc gia, chỉ có 7 nước theo mô hình trực thuộc Bộ Tài chính, còn lại 121 nước độc lập và đạt mục tiêu là tách chức năng quản lý nhà nước về mặt tài chính ra khỏi các tổ chức dịch vụ và tổ chức trung gian tài chính. Với mô hình của Việt Nam hiện nay, UBCKNN trực thuộc Bộ Tài chính đã khiến việc “thông tin minh bạch có vấn đề”, ông Sinh nói. Đồng thời, ông cảnh báo, nếu tiếp tục mô hình này sẽ dẫn đến thị trường thiếu minh bạch.

Ông lý giải, hiện, các cổ phiếu của các công ty không được phát hành trên thị trường chứng khoán thì được phát hành theo Luật Doanh nghiệp và Nghị định 163/2018/NĐ - CP quy định về phát hành trái phiếu doanh nghiệp, do Vụ Tài chính ngân hàng của Bộ Tài chính quản lý, nhưng sẽ liên thông sang thị trường chứng khoán. “Nếu không tách ra thì rõ ràng rất khó để có được thị trường thực sự minh bạch”, ông Sinh nói.

Tăng quyền hạn để bảo đảm nguyên tắc quốc tế

Tuy nhiên, theo lý giải của Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng, dường như mối lo ngại trên không phải là vấn đề lớn.

Ông cho biết, theo thông lệ quốc tế, có 3 mô hình chủ yếu về quản lý giám sát thị trường chứng khoán. Thứ nhất là mô hình thuộc Bộ Tài chính như Malaysia, Bangladesh, Bồ Đào Nha… Thứ hai là mô hình thuộc Ngân hàng Trung ương như Singapore, Nga… Thứ ba là mô hình thuộc cơ quan giám sát tài chính (Chính phủ) như Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Australia… “Dù được tổ chức theo mô hình nào thì cơ quan quản lý giám sát chứng khoán của các nước (Ủy ban Chứng khoán) đều phải tuân thủ nguyên tắc của Tổ chức quốc tế các Ủy ban chứng khoán (IOSCO), trong đó có nguyên tắc độc lập trong hoạt động và chịu trách nhiệm trong thực thi chức năng, nhiệm vụ, có đủ thẩm quyền, năng lực, nguồn lực để thực hiện chức năng, nhiệm vụ đó”, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nói.

Người đứng đầu Bộ Tài chính khẳng định, việc để UBCKNN trực thuộc Bộ Tài chính thời gian qua đã và đang phát huy tác dụng tốt, hỗ trợ gắn kết cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước với niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán, kể cả huy động vốn, hỗ trợ tài chính ngân sách… “Việc tổ chức mô hình của UBCKNN hiện nay là phù hợp thực tiễn Việt Nam và theo thông lệ quốc tế”, ông Dũng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cũng nêu rõ, tổ chức, thẩm quyền UBCKNN, các Sở Giao dịch chứng khoán, Trung tâm lưu ký chứng khoán được quy định cụ thể trong Luật cơ bản phù hợp với nguyên tắc của IOSCO và thông lệ quốc tế, bảo đảm yêu cầu mô hình tổ chức quản lý đa ngành, đa lĩnh vực, thực hiện tinh gọn bộ máy, tinh giản đầu mối, tinh giản biên chế theo tinh thần Nghị quyết 18 - NQ/TW. Tuy nhiên, thực tế cũng có một số hạn chế, vướng mắc về thẩm quyền, cơ chế, năng lực điều hành thị trường của UBCKNN. “Có thể khắc phục được điều này thông qua sửa đổi Luật Chứng khoán theo hướng trao thêm quyền cho UBCKNN, để củng cố, tăng cường tính độc lập, chủ động trong quản lý, điều hành thị trường, bảo đảm nguyên tắc của IOSCO”, ông Dũng tin tưởng.

Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang