KINH TẾ
Cập nhật 21:17 | 23/10/2019 (GMT+7)
.

Nền tảng là công dân học tập

07:57 | 06/06/2019
Hướng tới xây dựng xã hội học tập, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng dự thảo Thông tư “Quy định về đánh giá, xếp loại “Đơn vị học tập” áp dụng đối với cơ quan, đơn vị, tổ chức thuộc tỉnh và cơ quan, đơn vị, tổ chức thuộc huyện”. Nhiều chuyên gia góp ý, để không dẫn tới chạy theo thành tích, danh hiệu, Thông tư cần đưa ra các tiêu chí cơ bản, bám sát thực tiễn, bảo đảm dễ thực hiện, có tác dụng thiết thực.

Làm rõ mục đích xây dựng “Đơn vị học tập”

Hiện nay, mô hình học tập trên địa bàn xã gồm: Gia đình học tập, Dòng họ học tập, Cộng đồng học tập (thôn/bản học tập, Tổ dân phố học tập) và Đơn vị học tập (Cơ quan, công sở, trường học, doanh nghiệp do chính quyền cấp xã quản lý). Tuy nhiên, do đơn vị cấp xã có tổ chức đơn giản, không thể lấy tiêu chí đánh giá nó để áp dụng vào đánh giá các đơn vị ở cấp huyện và cấp tỉnh. Căn cứ vào Quyết định 89/QĐ-TTg, phê duyệt Đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2012 - 2020” và Kết luận số 49-KL/TW của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 11-CT/TW của Bộ Chính trị Khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã dự thảo Thông tư về tiêu chí đánh giá đơn vị học tập để áp dụng việc công nhận các cơ quan, đơn vị, tổ chức thuộc chính quyền cấp tỉnh và cấp huyện quản lý.

Tại phiên họp chiều 5.6 thảo luận về xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá Đơn vị học tập áp dụng đối với cơ quan, đơn vị, tổ chức thuộc tỉnh và cơ quan, đơn vị, tổ chức thuộc huyện của Tiểu ban Giáo dục Thường xuyên và Học tập suốt đời, Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, nhiều ý kiến thống nhất, cần thiết phải ban hành Thông tư để thúc đẩy học tập suốt đời trong các đơn vị. Tuy nhiên, ban soạn thảo cần làm rõ mục đích xây dựng Thông tư, cũng như khái niệm về “đơn vị học tập”, từ đó đưa ra các tiêu chí thích hợp. Việc xác định “Đơn vị học tập” còn gây lúng túng, chưa rõ là tỉnh, huyện, hay cơ quan, đơn vị; các đơn vị trực thuộc Trung ương, các tổ chức chính trị, xã hội nghề nghiệp có nằm trong phạm vi điều chỉnh hay không cũng là điều cần nghiên cứu... Bên cạnh đó, trong các đơn vị này, có sự khác biệt tính chất là đơn vị hành chính, sự nghiệp, quản lý...; khác nhau về chuyên môn, trình độ...

GS. Nguyễn Lân Dũng, Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, cho rằng: “Nhìn tiêu chí dự thảo đưa ra, tôi rất hoang mang vì khá rộng, khó quá. Từ các tiêu chí ấy, có đánh giá được không và đánh giá như thế nào là thực chất...”. Các ý kiến cũng cho rằng, đây là cuộc vận động tuyên truyền để mọi người học tập suốt đời, không phải theo kiểu hành chính, đưa ra để lấy danh hiệu. Do đó, ban soạn thảo cần có cách tiếp cận mới với các tiêu chí cơ bản, bảo đảm dễ thực hiện, có tác dụng thiết thực.

Xây dựng tiêu chí công dân học tập

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực Hồ Quang Lợi: “Xã hội học tập là vấn đề lớn được Đảng và Nhà nước quan tâm. Những năm vừa qua đã có những bước đi, biện pháp và đã đạt được những kết quả tích cực. Dù các văn bản được hoàn thiện dần dần nhưng thực tế xã hội học tập đã khởi nguồn, ăn sâu bén rễ trong các tầng lớp nhân dân. Nhưng để chính thức hóa, đưa thành nền nếp, ngày càng khoa học để tổ chức thực hiện và quản lý tốt hơn, chúng ta phải xây dựng xã hội học tập. Nhưng xã hội học tập gồm các yếu tố nào? Tôi thấy dù xây dựng đơn vị học tập ở cấp nào, thì thành tố trung tâm vẫn là các cá nhân công dân, cuối cùng vẫn tác động tới con người học tập. Nếu nhìn theo hệ thống, có lẽ, ngay lập tức chúng ta cần xây dựng văn bản về tiêu chí công dân học tập”.

Một số quốc gia đã có các tiêu chí cơ bản, căn cốt và khoa học về công dân học tập. Ví dụ, Singapore đưa ra những phẩm chất bao trùm gồm: Tự tin, có trách nhiệm xã hội, đóng góp nhiều cho xã hội và tự học, tư duy toàn cầu. Những năng lực đặc trưng gồm: Năng lực sử dụng công nghệ thông tin, năng lực hợp tác với người khác, năng lực ngoại ngữ, năng lực giao tiếp, năng lực tuân thủ pháp luật. Trong khi đó, Canada không phân định các phẩm chất và năng lực như Singapore mà thể hiện mô hình công dân học tập gồm: Năng lực thực hiện đạo đức ở công dân, một số phẩm chất tính cách, năng lực giao tiếp, năng lực tư duy, năng lực hợp tác với người khác, năng lực sáng tạo, đổi mới, tinh thần khởi nghiệp, năng lực tư duy phản biện, năng lực sử dụng máy tính. Ông Hồ Quang Lợi cho rằng, Việt Nam có đặc thù, nhưng tiến tới công dân học tập, công dân toàn cầu, nước ta cũng phải quan tâm đến những tiêu chí các nước đã đặt ra.

Nhiều chuyên gia cũng đồng thuận, cần lồng ghép tiêu chí công dân học tập trong Thông tư. Bên cạnh đó, Thông tư cần có tầm khái quát đủ rộng, tạo tiền đề cho xây dựng xã hội học tập, dựa trên nền tảng là những công dân học tập. 

Thảo Nguyên
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang