KINH TẾ
Cập nhật 14:30 | 17/08/2019 (GMT+7)
.
Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học

Quy luật tất yếu của nền nông nghiệp bền vững

07:28 | 03/06/2019
Mặc dù việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học ở nước ta hiện còn khiêm tốn do nhiều yếu tố, nhưng theo Trưởng phòng Thuốc Bảo vệ thực vật, Cục Bảo vệ thực vật HUỲNH TẤN ĐẠT, đây là hướng đi tất yếu của nền nông nghiệp hàng hóa, hiện đại.

Vẫn phụ thuộc nhập khẩu

- Tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học ở nước ta hiện nay như thế nào, thưa ông?

- Phải khẳng định rằng, sử dụng thuốc BVTV sinh học là quy luật tất yếu để phát triển nền nông nghiệp bền vững, đây là xu hướng chung của thế giới, không riêng ở Việt Nam. Nó an toàn cho cả người sản xuất và sử dụng.

Hiện nay mỗi năm chúng ta phải nhập khẩu khoảng 10.000 tấn thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) sinh học, chiếm 10% tổng lượng thuốc nhập khẩu. Trong đó, nhiều nhất là thuốc BVTV chứa hoạt chất Abamectin khoảng 4.000 tấn, chiếm 35,5% tổng lượng thuốc sinh học nhập khẩu. Các loại thuốc có thành phần hữu hiệu là các vi sinh vật hầu hết được sản xuất trong nước, chủ yếu là các viện nghiên cứu, trường đại học và một số các công ty chuyên kinh doanh các thuốc sinh học.

Về số lượng thuốc BVTV sinh học, trong Danh mục Thuốc BVTV của Việt Nam hiện nay có 236 hoạt chất và 745 tên thương phẩm, chiếm tỷ lệ 18,26 %, tăng so với năm 2016 là 18,03%. Trong đó các loại thuốc chứa hoạt chất Abamectin, Azadirachtin, Bacillus thuringiensis, Trichoderma sản phẩm đang được sử dụng nhiều và hiệu quả nhất.

Tuy vậy, tiến trình sử dụng thuốc BVTV sinh học ở nước ta diễn ra còn chậm.

- Vì sao vậy, thưa ông?

- Do nhiều yếu tố như chất lượng thuốc chưa ổn định và hiệu lực sinh học chưa cao. Trong khi đó, quản lý các tạp chất, các chủng lẫn tạp có trong thuốc BVTV sinh học cũng là vấn đề không nhỏ. Việc đánh giá hiệu lực sinh học còn chưa đáp ứng được với thực tế công dụng của thuốc, các hướng dẫn chưa chi tiết đến từng loại thuốc sinh học do điều kiện về cơ sở vật chất và nhân lực còn nhiều hạn chế.

Đặc biệt, việc bảo quản thuốc BTVT sinh học khá khó, chưa chủ động được do phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu. Giá thành nhập khẩu còn cao, khó cạnh tranh được với các sản phẩm hóa học khác trong khi Nhà nước chưa  hỗ trợ về vốn, cho thuê đất làm xưởng, miễn hoặc giảm thuế sản xuất, tiêu thụ cho thuốc BVTV sinh học. Nước ta hiện chưa có quy trình tách chiết, lên men hiện đại và sản xuất ổn định, do đó chất lượng thuốc BVTV sinh học thường không ổn định, độc tố thường bị giảm sau một số lần sản xuất. Quy mô sản xuất nhỏ, khối lượng ít…

Bên cạnh đó, nhận thức của người dân về hiệu lực sinh học và vai trò của thuốc BVTV sinh học chưa cao. Doanh nghiệp chưa chủ động hoặc chưa có động lực để phát triển thuốc sinh học. Thói quen của người dân thích sử dụng các sản phẩm thuốc sinh học có hiệu quả nhanh chóng. Hướng dẫn sử dụng thuốc BVTV sinh học cho người dân còn sơ sài, trong khi loại thuốc này cần quy trình sử dụng nghiêm ngặt hơn thuốc BVTV hóa học và việc sử dụng phải đồng loạt trên một diện tích lớn.

Mục tiêu 30% có khả thi?

- Theo lộ trình, đến năm 2021 sẽ tăng số lượng tên thương phẩm của thuốc có nguồn gốc sinh học trong danh mục thuốc BVTV lên 30%. Mục tiêu này có khả thi, thưa ông?

 Điểm cốt lõi của thuốc BVTV sinh học chính là không để lại dư lượng trong nông sản, đảm bảo an toàn thực phẩm, đáp ứng được các điều kiện về an toàn thực phẩm của các nước trên thế giới, nâng cáo giá trị nông sản và phát triển bền vững.

Sử dụng thuốc BVTV sinh học không có mục đích diệt trừ tất cả sâu hại hoặc mầm bệnh mà là làm giảm áp lực của sâu bệnh xuống dưới ngưỡng gây hại, không tạo tính kháng, không ảnh hưởng tới đa dạng sinh học trong hệ sinh thái nông nghiệp. Do vây, liều lượng sử dụng sẽ ổn định, chi phí sản xuất được xác định và chủ động đầu tư không tăng chi phí.

- Năm 2016, Bộ NN - PTNT phê duyệt Đề án “Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuốc bảo vệ thực vật giai đoạn 2016 - 2021” nhằm xác định các giải pháp căn cơ để nâng cao hiệu quả quản lý thuốc BVTV đáp ứng yêu cầu sản xuất nông nghiệp bền vững theo hướng nâng cao giá trị, bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.

Hiện tại, trong danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng tại Việt Nam thuốc sinh học chiếm 18,26% tổng số tên thương phẩm có trong Danh mục. Để đạt được mục tiêu tăng tỷ lệ này lên 30%, thời gian qua, Cục Bảo vệ thực vật đã triển khai nhiều giải pháp. Cụ thể, liên tục, thường xuyên rà soát, quản lý chặt chẽ đầu vào của thuốc BVTV. Chỉ cho phép các loại thuốc BVTV ít độc hại hơn, và thuốc BVTV sinh học, ưu tiên tối đa cho vấn đề đó. Tiếp tục đưa ra lộ trình cụ thể, phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội để tiếp tục loại bỏ các loại thuốc không phù hợp với quy định pháp luật. Khuyến khích nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sinh học trong BVTV, áp dụng các biện pháp phòng trừ dịch hại theo hướng thân thiện với môi trường.

Bên cạnh đó, Cục cũng đã phối hợp với các đơn vị tuyên truyền cho nông dân hiểu để sản xuất nông nghiệp sạch thì phải sử dụng thuốc BVTV như thế nào, tác dụng khi sử dụng thuốc BVTV sinh học... Chỉ khi người dân hiểu biết, thấy được lợi ích từ sử dụng thuốc BVTV sinh học và sẵn sàng sử dụng thì doanh nghiệp mới đầu tư nhiều vào đăng ký và sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV sinh học. Với những giải pháp trên, chúng tôi hy vọng đến năm 2021, số lượng tên thương phẩm của thuốc có nguồn gốc sinh học trong danh mục thuốc BVTV sẽ đạt mục tiêu tăng lên 30%.

- Theo ông, cần có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV sinh học như thế nào để đạt được mục tiêu 30%?

- Muốn có thuốc BVTV sinh học, đáp ứng yêu cầu hiện nay, phải có những sửa đổi, có quy định khuyến khích đủ hấp dẫn để doanh nghiệp đăng ký và đưa ra kinh doanh sớm các sản phẩm sinh học. Liên quan một số bất cập về đến hành lang pháp lý, thời gian tới, Cục Bảo vệ thực vật sẽ tiếp tục rà soát, cập nhật để kiến nghị các cấp sửa đổi, sao cho phù hợp và bảo đảm đáp ứng công tác BVTV, quản lý thuốc BVTV trong tình hình mới.

- Xin cảm ơn ông!

Duy Anh thực hiện
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang