KINH TẾ
Cập nhật 23:25 | 19/01/2020 (GMT+7)
.

Doanh nghiệp nhỏ khó phát hành trái phiếu

08:14 | 03/05/2019
Tại phiên hiến kế về tài chính - tín dụng với chủ đề: “Khơi thông dòng vốn trung - dài hạn cho phát triển kinh tế - xã hội”, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú cho rằng, để giảm dần lệ thuộc vào tín dụng ngân hàng và đáp ứng được nguồn vốn trung, dài hạn của doanh nghiệp, tất yếu phải phát triển thị trường chứng khoán. Tuy vậy, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam chủ yếu có quy mô vừa và nhỏ, rất khó đáp ứng các điều kiện phát hành trái phiếu.

Sức ép lớn cho ngân hàng

Tại Hội thảo, Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Hữu Nghĩa đánh giá, việc thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII nhằm đưa kinh tế tư nhân thành động lực phát triển kinh tế thị trường, trong đó, việc tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi cho phát triển kinh tế tư nhân, nhất là tăng cường khả năng tiếp cận các nguồn lực của kinh tế tư nhân là nhiệm vụ quan trọng. Theo đó, kinh tế tư nhân đã được tiếp cận thuận lợi, bình đẳng hơn về nguồn vốn chính thức và các thị trường các yếu tố sản xuất. Năm 2018, tỷ lệ dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng so GDP hơn 130%; quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu tương đương 71,6% GDP; tổng giá trị trái phiếu niêm yết trên thị trường đạt 1,1 triệu tỷ đồng, tương đương với 20,3% GDP.

Tuy nhiên, kinh tế tư nhân vẫn gặp nhiều rào cản phát triển, trong đó có việc tiếp cận các nguồn vốn, nhất là vốn trung và dài hạn. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú thừa nhận, nhu cầu vốn trung, dài hạn của doanh nghiệp để mở rộng và phát triển sản xuất, kinh doanh rất lớn, nhưng thị trường vốn chưa phát triển đủ, cả về quy mô và chất lượng, để có thể đáp ứng được. Vì thế, vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế hiện nay chủ yếu phải dựa vào hệ thống ngân hàng. Tín dụng trung dài hạn chiếm tỷ trọng khá lớn, khoảng 50,6% tổng dư nợ, gây sức ép và rủi ro cho hệ thống tổ chức tín dụng. Để giảm dần lệ thuộc vào tín dụng ngân hàng và đáp ứng được nhu cầu vốn trung, dài hạn của doanh nghiệp, nền kinh tế, ông Đào Minh Tú cho rằng tất yếu phải phát triển thị trường chứng khoán.

Doanh nghiệp nhỏ khó đủ tín nhiệm

Thời gian qua, thị trường chứng khoán với vai trò là kênh huy động vốn trung - dài hạn cho đầu tư phát triển đã có sự phát triển đáng ghi nhận. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà, tính đến cuối năm 2018, giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán đã đạt 111% GDP, trong đó thị trường cổ phiếu đạt 71,9% GDP, thị trường trái phiếu đạt hơn 39% GDP (trong đó trái phiếu Chính phủ đạt hơn 27% GDP, trái phiếu doanh nghiệp đạt 8,6% GDP). Tới đây, Chính phủ sẽ  trình Quốc hội ban hành Luật Chứng khoán (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi) để hoàn thiện thể chế chính sách, tạo khung pháp lý hoàn thiện và đầy đủ cho sự phát triển của thị trường chứng khoán. Đồng thời, tiếp tục tái cơ cấu thị trường chứng khoán, thị trường bảo hiểm theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, bao gồm tái cơ cấu sản phẩm hàng hóa, tái cơ cấu các định chế tài chính trung gian cũng như tái cơ cấu thị trường giao dịch. Trong đó, sẽ hợp nhất Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội và Sở Giao dịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh thành Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam.

Tuy vậy, doanh nghiệp muốn phát hành trái phiếu phải đạt mức độ tín nhiệm nhất định cũng như trình độ phát triển tốt, trong khi doanh nghiệp tư nhân Việt Nam chủ yếu có quy mô vừa và nhỏ, rất khó đáp ứng yêu cầu này. Tổng Thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam Đỗ Ngọc Quỳnh cho rằng, tư duy xây dựng luật trái phiếu dường như đang đi theo mô hình phát hành cổ phiếu. “Việt Nam đang áp điều kiện quá chặt với doanh nghiệp”, ông nhận xét. Trong khi điều quan trọng là phải minh bạch thông tin và cơ chế thoáng hơn để thị trường tự định hướng. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp cũng mong muốn xếp hạng tín dụng nhưng quy mô thị trường còn quá nhỏ.

Bà Phan Thị Thu Hiền, Vụ trưởng Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tài chính (Bộ Tài chính) cho rằng, cần tạo ra văn hóa công bố thông tin, trên cơ sở tuyên truyền phải gắn với tính trách nhiệm. Khi doanh nghiệp công bố thông tin đầy đủ, chính xác thì các nhà đầu tư có thể yên tâm, chấp nhận rủi ro. Trong khi đó, nhà đầu tư cũng cần nắm được đầy đủ kiến thức này, giúp thị trường tài chính bảo đảm tính công khai.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng, cần rà soát, khuyến khích, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, hiện đại hóa công nghệ thông tin, sớm hình thành công ty xếp hạng tín nhiệm đủ năng lực. Về phía doanh nghiệp cần nâng cao năng lực tài chính, quản trị điều hành, có kế hoạch sản xuất kinh doanh dài hạn, có lộ trình đủ lớn, tập trung vào phát triển vốn thông qua phát hành trái phiếu.

Tuệ Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang