KINH TẾ
Cập nhật 00:02 | 23/09/2019 (GMT+7)
.
Hoàn thành toàn tuyến đường sắt đô thị Nhổn - Ga Hà Nội năm 2022

Tham vọng quá lớn?

07:57 | 08/03/2019
Mặc dù Trưởng ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) Nguyễn Cao Minh khẳng định “dứt khoát phải hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2022”, song các chuyên gia tỏ ý e ngại và đưa ra những bằng chứng cho thấy đây là tham vọng quá lớn.

11 hộ dân nằm trong hành lang an toàn ống ngầm

Theo lãnh đạo MRB, hai khó khăn lớn nhất ảnh hưởng đến tiến độ dự án đường sắt đô thị Nhổn - Ga Hà Nội (vận hành đoạn trên cao vào cuối năm 2020 và hoàn thành toàn tuyến vào quý IV.2022) là vấn đề vốn và giải phóng mặt bằng. MRB đang tích cực hoàn thiện các thủ tục để gia hạn hiệp định vay vốn liên quan đến 4 nhà tài trợ, với hy vọng sẽ xong trong quý II.2019 để bảo đảm giải ngân cho dự án.

Về giải phóng mặt bằng phục vụ đoạn ngầm dài 4km, ông Nguyễn Cao Minh cho biết, có 11 hộ dân bị ảnh hưởng. Vấn đề này đã được nhận diện ngay từ khi thiết kế dự án. “Nhà thầu đã xây dựng báo cáo đánh giá rủi ro cho đoạn này. Một mặt sẽ xây dựng giải pháp xử lý về kỹ thuật, hai là xây dựng chính sách cho các hộ dân. Nhà thầu đã thuê tư vấn khảo sát về môi trường xã hội, bản chất là làm đề cương xây dựng chính sách đền bù cho các hộ dân với nguyên lý chung là khi thi công xong công trình, các ngôi nhà này vẫn có thể tồn tại trên ống hầm đó nhưng có thể bị hạn chế một số nội dung về xây dựng, như chỉ được làm móng nông”, ông Minh thông tin.


Ga S8 (trước cổng trường ĐH Giao thông vận tải) vẫn còn ngổn ngang Ảnh: Đan Thanh

Cũng theo lãnh đạo MRB, mặc dù thành phố đã tích cực triển khai giải phóng mặt bằng song phải chờ đến tháng 5 tới mới có mặt bằng sạch để triển khai dự án đoạn ngầm. Điều này đồng nghĩa tiến độ dự án có bảo đảm mục tiêu đề ra hay không phụ thuộc vào công tác giải phóng mặt bằng có theo đúng kế hoạch cũng như được bảo đảm về vốn thực hiện.

Cân nhắc bài toán chi phí

Ban quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội tự làm khó mình?

“Trong bối cảnh nguồn lực, năng lực, sức lực còn hạn chế; có rất nhiều quy trình thủ tục cấp phép có khi mất nhiều tháng trời mới xong, việc MRB đưa ra mốc thời gian hoàn thiện dự án vào quý IV.2022 rõ ràng là một tham vọng quá lớn, thậm chí là tự làm khó mình. Đáng ra, MRB nên tính toán cẩn thận, kín kẽ, xét đến nhiều yếu tố rủi ro để đưa ra kế hoạch, chẳng hạn: Trong điều kiện thuận lợi, các thủ tục giải quyết nhanh gọn thì mục tiêu hoàn thành dự án có thể vào cuối năm 2022; còn trong trường hợp gặp trục trặc vì thủ tục, kỹ thuật thì có thể chậm nửa năm hoặc một năm... Đồng thời, phải quy rõ trách nhiệm cho những người có liên quan trong trường hợp dự án tiếp tục bị chậm tiến độ. Chỉ khi đó mới mong họ dốc sức làm”.

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giao thông vận tải Việt Đức Vũ Anh Tuấn

Ông Vũ Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giao thông vận tải Việt Đức, Trường Đại học Việt Đức cho rằng, đối với 11 hộ dân nằm trong hành lang an toàn của ống ngầm hoàn toàn có thể xử lý được về mặt kỹ thuật. “Ở nước ngoài, thông thường họ sẽ tính toán để sao cho đỉnh đường hầm đủ độ sâu không làm ảnh hưởng đến kết cấu nhà cửa trên mặt đất, thường là cách mặt đất 25m. Nếu đất yếu, người ta có thể phun phụ gia để gia cố bên trên, làm cho đất cứng lại rồi mới thi công. Trong trường hợp khoảng cách từ mặt đất đến đỉnh đường ống dưới 25m sẽ phải áp dụng các biện pháp thi công đặc biệt. Như vậy, giải pháp công nghệ, kỹ thuật hoàn toàn giữ nguyên được kết cấu bên trên mà không cần đập bỏ”, ông Tuấn cho hay.

Đại diện MRB xác nhận, theo thiết kế dự án, khoảng cách từ đỉnh đường hầm đến mặt đất trung bình 16m. Ông Vũ Anh Tuấn, cho rằng, phải có tính toán địa kỹ thuật mới kết luận được có ảnh hưởng thế nào tới các công trình bên trên. Mặc dù vậy, ông cho rằng, trong trường hợp của 11 hộ dân nằm trong hành lang an toàn ống hầm, cần tính toán cân nhắc xem giữa chi phí kỹ thuật với việc di dời giải phóng mặt bằng thì cái nào đỡ tốn kém hơn. “Trong trường hợp phải chọn giải phóng mặt bằng di dời các hộ dân đi nơi khác, cần phải tính toán tổng giá trị tài sản, đất đai và chi phí cơ hội cho họ để có được mức đền bù thỏa đáng. Nếu chúng ta chỉ lo trả cho họ một khoản tiền nhưng khi dời đi nơi khác, họ không được bảo đảm kế sinh nhai cũng sẽ khó có được mặt bằng sạch để triển khai dự án”, ông Tuấn nêu ý kiến.

Còn theo chuyên gia giao thông Nguyễn Xuân Thủy, hiện chúng ta đã có tiêu chuẩn về khoảng cách giữa đường ngầm và nhà dân. Do vậy, nếu nhà dân nằm trong hành lang an toàn đường ngầm, cần giải thích, phân tích, động viên cho họ hiểu để cùng chia sẻ. Trong trường hợp phải giải phóng mặt bằng, cần bảo đảm giá đền bù phải theo giá thị trường là chính. “Chúng ta đã từng giải phóng mặt bằng với hàng vạn hộ dân mà vẫn làm được thì đối với 11 ngôi nhà này, không có cớ gì không làm được. Chỉ có điều phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa hai bên, ít nhất phải bảo đảm giá đền bù bằng khoảng 80% giá thị trường mới mong người dân đồng thuận”, ông Thủy nói.

Theo các chuyên gia, mặc dù việc giải phóng mặt bằng (nếu có) là công việc không hề đơn giản, do liên quan đến đơn giá đền bù, song TP Hà Nội vẫn có thể bảo đảm tiến độ giao mặt bằng nếu thực sự quyết tâm và cầu thị!

Nên tham khảo ý kiến chuyên gia

“Việc MRB đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2022 đúng như tiến độ điều chỉnh dự án là tham vọng quá lớn”, ông Vũ Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giao thông vận tải Việt Đức nói.

Lý giải điều này, ông Tuấn cho rằng để vận hành tuyến đường sắt đô thị Nhổn - Ga Hà Nội phải bảo đảm toàn bộ kết cấu hạ tầng, bao gồm đoạn trên cao, đoạn ngầm, nhà ga, có hệ thống điều khiển tàu, Depot (điểm tàu quay đầu) đều phải hoàn thành, đồng thời phải mất thêm khoảng 6 tháng để chạy thử tàu. Các yếu tố này mất rất nhiều thời gian, chưa kể các rủi ro có thể xảy ra khiến thời gian hoàn thiện có thể bị phá vỡ.

Chưa kể, theo dự kiến, tháng 5.2020 mới đưa máy đào hầm (TBM) về Việt Nam. “Khi máy về còn phải tiến hành lắp ráp với hàng triệu linh kiện, phải thử kỹ thuật khoảng vài tháng. Tốc độ đào trung bình của máy khoảng 10 - 15m/ngày. Nếu có một máy đào một đầu và làm liên tục không nghỉ thì sẽ mất khoảng 18 tháng để đào xong 4km đường hầm. Sau đó còn phải thi công các kết cấu bên  trong ống hầm. Chắc chắn mục tiêu này không hoàn thành”, ông Tuấn nhận định. Cùng chung quan điểm, chuyên gia giao thông Nguyễn Xuân Thủy cho rằng, “rõ ràng, đến tháng 5.2020 mới đưa máy đào hầm về Việt Nam là quá muộn. Như vậy, dự án này sẽ khó bảo đảm tiến độ hoàn thành vào quý IV.2022”.

Từ thực tế hiện nay, theo các chuyên gia, để đẩy nhanh tiến độ dự án, bên cạnh việc tháo gỡ khó khăn về vốn, mặt bằng, MRB cần tham vấn ý kiến các chuyên gia trong và ngoài nước. “Ban quản lý nên tổ chức hội thảo về giải pháp công trình và giải pháp quản lý để đẩy nhanh tiến độ dự án, mời các kỹ sư địa chất, thi công, nền móng, hệ thống quy hoạch, đặc biệt là các chuyên gia nước ngoài về quản lý dự án cùng góp ý. Nếu áp dụng phương pháp quản lý dự án tối ưu rút ngắn thời gian thi công xuống vài năm thì có thể tiết kiệm đến 30% tổng chi phí dự kiến. Điều này nằm trong tay Việt Nam mà không phụ thuộc vào nước ngoài”, ông Vũ Anh Tuấn nêu ý kiến.

Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang