KINH TẾ
Cập nhật 17:42 | 17/10/2019 (GMT+7)
.
Triển khai Nghị quyết 02/2019 của Chính phủ

Cần thiết thay đổi tư duy

08:49 | 26/01/2019
Theo chuyên gia kinh tế ĐINH TRỌNG THỊNH (Học viện Tài chính), năm 2019, GDP của Việt Nam có thể đạt 7% hoặc cao hơn. Tuy nhiên, để nền kinh tế tăng trưởng ổn định và bền vững, Chính phủ cần tăng cường cải cách hành chính, sớm hoàn thiện Chính phủ điện tử và hướng tới Chính phủ số. Mỗi lãnh đạo từ Trung ương tới địa phương phải đổi mới tư duy hơn nữa để thực hiện hiệu quả Nghị quyết 02/2019 của Chính phủ, nhằm tạo đột phá mới.

Động lực mới, kỳ vọng mới

- Ngày đầu năm nay, Chính phủ ban hành Nghị quyết 02/NQ-CP nhằm tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2019 và định hướng đến năm 2021. Ông nhận định như thế nào về những định hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp Chính phủ đặt ra tại Nghị quyết này?

- Theo tôi, mỗi nghị quyết, chính sách khi ban hành phải cụ thể hóa được các mục tiêu, giải pháp, phải minh bạch, công khai, rõ ràng, đơn giản… để thấm đến từng người dân và đi vào cuộc sống.

Nghị quyết 02 đã đạt được những tiêu chí này. Hơn nữa, những mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp Chính phủ đặt ra có nhiều nét mới. Số lượng mục tiêu không quá nhiều và tập trung vào các yếu tố quan trọng để phát triển nền kinh tế. Mặt khác, Nghị quyết 02 cũng thể hiện rõ hơn định hướng của Chính phủ, gần gũi hơn và không còn mang tính chất mệnh lệnh hành chính, bắt buộc hoặc phải đạt bằng mọi giá. Điều này sẽ góp phần tích cực nhằm nâng cao khả năng thực thi và giảm thiểu cách thực hiện theo kiểu chạy theo “bệnh thành tích” của bộ, ngành và các địa phương.

Tuy nhiên, làm thế nào để biến văn bản thành những việc làm, hành động cụ thể và có hiệu quả nhằm tạo ra những chuyển biến thực sự đối với nền kinh tế, đời sống nhân dân mới quan trọng. Nói cách khác, những mục tiêu đặt ra có thể đạt được không, phần lớn phụ thuộc nhiều vào quá trình tổ chức thực hiện.

- Theo ông, Nghị quyết 02 sẽ tác động như thế nào đến nền kinh tế?

- Năm 2018 kinh tế Việt Nam đạt được nhiều kết quả kỷ lục, nhưng sự thành công ấy còn phụ thuộc nhiều vào nguyên nhân, điều kiện khách quan thuận lợi. Tôi cho rằng, những mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp được nêu khá cụ thể ở Nghị quyết 02 của Chính phủ sẽ có tác động tích cực, tạo thêm niềm tin và kỳ vọng cho cộng đồng doanh nghiệp trong nước. Đặc biệt, là các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (startup) sẽ có được sự ỗ trợ, khuyến khích tạo điều kiện thuận lợi để phát triển. Theo Nghị quyết, việc phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phải lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Mặt khác, vai trò nghiên cứu của các trường đại học cũng được tăng cường, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ các chương trình khoa học trọng điểm… Các bộ, ngành, địa phương trong phạm vi thẩm quyền khuyến khích hoạt động đổi mới sáng tạo, tạo thuận lợi tối đa và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo phát triển thị trường. Phải khuyến khích các doanh nghiệp lớn đầu tư thực hiện vai trò “bà đỡ” cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo phát triển… 

Tất cả những thay đổi đó sẽ tạo ra hệ sinh thái thuận lợi cho các doanh nghiệp mới và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phát triển. Nghị quyết mới sẽ mang tới động lực mới, kỳ vọng mới tích cực cho nền kinh tế phát triển.

Bước tiến trong thực thi chính sách

- Kết thúc năm 2018, tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt mức 7,08%, mức tăng cao nhất từ năm 2008. Ông đánh giá gì về khả năng thực thi các chính sách kinh tế nói chung và Nghị quyết 01 nói riêng?

- Tăng trưởng về GDP theo cách thông thường không thể phản ánh tất cả sự tăng trưởng của nền kinh tế. Dù vậy, năm 2018 đánh dấu một bước tiến mới trong khả năng thực thi chính sách. Điều này thể hiện rõ bằng việc Chính phủ đã hoàn thành toàn diện 12/12 chỉ tiêu Quốc hội giao. Kinh tế vĩ mô duy trì được sự ổn định. Kinh tế tư nhân trong năm vừa qua cũng tăng trưởng và phát triển rất mạnh mẽ với 165,3 nghìn doanh nghiệp đăng ký mới và quay lại hoạt động sản xuất kinh doanh. Năm 2018, cả nước thu hút được 35,46 tỷ USD vốn FDI, giải ngân đạt mức kỷ lục 19,1 tỷ USD, tăng 9,1% so với năm ngoái. Số vốn giải ngân lại đạt cao kỷ lục nói lên rằng, vốn thực sự mà các nhà đầu tư bỏ vào nền kinh Việt Nam đang tăng lên…

Rõ ràng những chính sách của Đảng và Chính phủ đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân đã được thực thi tương đối tốt và phát huy hiệu quả.

- Thưa ông, vậy còn những hạn chế nào trong khâu thực thi?

- Mặc dù Chính phủ đã tích cực trong việc thúc đẩy cải cách các thủ tục hành chính, nhưng đến nay vẫn còn quá nhiều văn bản kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp. Đó là chưa nói đến một số văn bản pháp quy đã lỗi thời, lạc hậu gây hiện trạng chồng chéo, khó cho việc thực thi và hoạt động của doanh nghiệp. Nhất là hiện nay những ngành nghề mới, thương mại điện tử đang phát triển thay đổi từng giờ. Nếu chúng ta không nhanh chóng thay đổi, cập nhật và có những văn bản quy phạm pháp luật mang tiên tiến, mang tính tiên đoán, đón đầu thì rất khó để doanh nghiệp có thể phát triển mạnh mẽ.

Thực tế, theo các doanh nghiệp, việc xoá bỏ những điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động còn quá ít. Đặc biệt, có những đòi hỏi về thủ tục hành chính và những văn bản pháp quy trong thực tiễn hoạt động là không cần thiết.

Chúng ta đang có một sự tách rời giữa các văn bản pháp luật, chính sách với thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp. Đây là điều quan trọng nhất.

Một vấn đề quan trọng nữa là phát triển khu vực nông nghiệp nông thôn. Đây là yếu tố vô cùng quan trọng với sự phát triển bền vững của kinh tế Việt Nam, bởi hiện nay có đến 60 - 70% dân số Việt gắn liền với nông nghiệp, nông thôn. Nhưng lợi ích từ việc cải tổ, tái cơ cấu nền kinh tế đến được với người nông dân vẫn chưa nhiều. Việt Nam cần có sự nhìn nhận thẳng thắn và nghiêm túc để có những giải pháp hiệu quả nhằm phát triển khu vực nông nghiệp nông thôn. Đây là khu vực có dư địa lớn và có điều kiện để phát triển mạnh mẽ nếu được đầu tư thoả đáng. Nhưng hiện nay, từ đầu tư Nhà nước và đầu tư FDI cho khu vực này vẫn còn quá ít.

Chúng ta cũng nói nhiều đến việc đầu tư cho khu vực nông nghiệp, nông thôn và cũng có những nghị quyết để hiện thực hoá ý tưởng phát triển kinh tế khu vực này bằng các nghị quyết về tam nông. Nhưng thực sự chuyển hoá còn quá nhỏ…

- Để có thể thực thi Nghị quyết 02 và các chính sách kinh tế một cách hiệu quả trong thời gian tới, theo ông, điều quan trọng nhất cần thay đổi là gì?

- Như tôi đã nói, để chính sách không dừng lại ở “mức văn bản” và có thể đi vào cuộc sống, điều quan trọng nhất chính là khâu thực hiện. Tiếp đó, phải thay đổi tư duy từ cấp Trung ương đến cơ sở. Phải cụ thể hoá những chủ trương, chính sách thành những hành động cụ thể. Thêm vào đó cần nâng cao trách nhiệm của những người đứng đầu. Ngoài ra cần có những phương án, hướng đi, giải pháp cụ thể, lộ trình cụ thể với những bước đi vững chắc.

Một vấn đề cần thiết nhất mà các cơ quan quản lý cần thay đổi là tư duy hành động. Mỗi cán bộ cần xác định rõ ràng nhiệm vụ đổi mới theo hướng nào, cách nào một cách nhất quán. Tránh việc thực hiện dàn trải, đa mục tiêu khiến nền kinh tế khó có sự đột phá mạnh mẽ.

 - Xin cảm ơn ông!

Đức Hiệp thực hiện
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang