KINH TẾ
Cập nhật 19:19 | 16/10/2019 (GMT+7)
.

Có thể kiểm soát lạm phát dưới 4%

08:22 | 04/01/2019
Tại Hội thảo “Diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam năm 2018 và dự báo năm 2019”, do Viện Kinh tế Tài chính, Học viện Tài chính tổ chức sáng 3.1, các chuyên gia thừa nhận, năm 2018 đã đạt được thành công kép khi tăng trưởng GDP cao nhất trong 10 năm qua, song lạm phát thấp hơn mục tiêu đề ra. Dù đánh giá thành công này chưa đủ làm nền tảng cho năm nay, cùng với những biến động khó lường của tình hình thế giới, các chuyên gia đều tỏ ý tin tưởng, mục tiêu kiểm soát lạm phát dưới 4% vẫn có thể đạt được.

“Người dân cũng cảm nhận được”

Nhìn vào các chỉ số chính của thị trường, giá cả năm nay, gồm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 3,54%, lạm phát cơ bản thấp dưới 1,5%, TS. Lê Quốc Phương, Trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mại, Bộ Công thương cho rằng “điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng”. Bởi lẽ, chúng ta chịu rất nhiều áp lực như giá hàng hóa thế giới tăng mạnh trong 9 tháng đầu năm, áp lực lên tỷ giá khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất 4 lần trong năm khiến nhiều đồng tiền bị mất giá mạnh, như đồng NDT (Trung Quốc) mất giá 6 - 7%, trong khi VNĐ chỉ mất giá 2,74%. Thêm nữa, các địa phương tăng giá dịch vụ y tế, giáo dục theo lộ trình; tăng lương tối thiểu vùng từ ngày 1.1.2018 và tăng lương cơ sở từ ngày 1.7.2018 nhưng cũng không dẫn đến giá cả tăng quá mạnh. “Đây là năm thứ 4 liên tiếp chúng ta giữ CPI dưới 4%. Trong khi thế giới cố gắng giữ mức dưới 3% mới yên tâm thì với chúng ta, do trước đây lạm phát từng lên tới 20 - 30% nên việc giữ được ở mức này là chấp nhận được”, ông nói.


Còn theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Thị Hiền, thành công trong kiểm soát lạm phát năm 2018 khiến “người dân cũng cảm nhận được chứ không chỉ giới chuyên gia”. Lý giải về thành công này, bà cho rằng do chính sách tiền tệ và tài chính hợp lý, với mức tăng tỷ giá 3%. Ngoài ra, đó còn là xu hướng lạm phát thấp kéo dài từ năm 2014 đến nay. “Đây là xu hướng tất yếu khi điều hành nền kinh tế theo hướng tăng trưởng bền vững, duy trì lạm phát thấp. Xu hướng này cần được duy trì tích cực hơn”, bà nói.

Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính Nguyễn Bá Minh bổ sung, sở dĩ lạm phát được giữ ở mức dưới 4%, thấp hơn mục tiêu đề ra là do các cấp, ngành tích cực triển khai các biện pháp bình ổn giá cả thị trường. Đặc biệt, Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ đã rất quan tâm, bám sát thực tiễn và quyết liệt trong chỉ đạo điều hành việc tạo lập cân đối cung - cầu hàng hóa trên thị trường; lộ trình điều chỉnh giá một số hàng hóa, dịch vụ như xăng dầu, điện, thuốc và vật tư y tế… theo hướng giảm giá các mặt hàng có khả năng, hạn chế hoặc giãn tiến độ tăng giá trong năm.

Thêm nữa, trong tháng 5, Bộ Y tế ban hành Thông tư số 15/2018 quy định thống nhất giá dịch vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế giữa các bệnh viện cùng hạng trên toàn quốc và hướng dẫn áp dụng giá, thanh toán chi phí khám chữa bệnh trong một số trường hợp. Kết quả là trong tháng 7, chỉ số giá y tế giảm 7,58%, kéo CPI giảm 0,29%. Ngoài ra, không thể không nhắc đến vai trò của Ngân hàng Nhà nước trong điều hành chính sách tiền tệ kiên định mục tiêu giữ ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Đồng bộ các giải pháp

Nhìn nhận về tình hình thị trường, giá cả trong năm nay, TS. Nguyễn Đức Độ, Viện Kinh tế Tài chính lại tỏ ra lạc quan khi cho rằng, kiềm chế lạm phát trong năm nay sẽ thuận lợi hơn so với năm 2018. Lý do bởi giá dầu thế giới giảm mạnh trong 2 tháng qua, từ mức trên 70 USD/thùng xuống dưới 50 USD/thùng đã khiến lạm phát tháng 12.2018 giảm xuống còn 2,98% so với mức 3,89% trong tháng 10. Đây là điều kiện rất thuận lợi cho việc bảo đảm kiểm soát lạm phát dưới 4% trong năm nay. Bởi mức khởi điểm của lạm phát trong tháng đầu năm nay nhiều khả năng ở mức dưới 3% sau khi liên Bộ Công thương - Tài chính quyết định điều chỉnh giảm giá xăng dầu khoảng 500 đồng/lít. Điều này sẽ tác động tích cực đến lạm phát cùng kỳ của tất cả các tháng còn lại trong năm cũng như lạm phát trung bình cả năm.

Thêm nữa, giá thịt lợn sau khi đạt mức trên 50.000 đồng/kg đã chững lại. Do đó, giá thịt lợn trong năm nay có nhiều khả năng sẽ không tăng hoặc giảm. Mặt khác, áp lực đối với tỷ giá trong năm nay dự báo sẽ thấp hơn năm ngoái do kinh tế Mỹ sẽ tăng trưởng chậm lại, lộ trình tăng lãi suất của FED đang ở giai đoạn cuối, dẫn đến nhu cầu đối với đồng USD không còn mạnh như trước…

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, thách thức trong việc bảo đảm kiểm soát lạm phát dưới 4% như mục tiêu mà Chính phủ vừa đặt ra vẫn rất lớn. Theo đó, giá hàng hóa thế giới có thể tăng. Trong nước, mục tiêu tăng trưởng GDP vẫn tương đối cao, trong khi mô hình tăng trưởng theo chiều rộng chưa đổi mới căn bản; một số địa phương tiếp tục tăng giá dịch vụ y tế và giáo dục theo lộ trình; giá điện đã được duy trì ở mức tương đối thấp khá lâu và có thể tăng… Mặc dù vậy, các chuyên gia tin tưởng Chính phủ vẫn có thể đạt được mục tiêu kiểm soát lạm phát dưới 4%.

Muốn vậy, giới chuyên gia cho rằng, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như tập trung tăng cường năng lực, chủ động phân tích, dự báo, theo dõi sát diễn biến tình hình kinh tế, tài chính, giá cả thế giới, trong nước để có chính sách phù hợp và kịp thời. Công tác quản lý, điều hành giá, kiểm soát lạm phát cần tiếp tục thực hiện một cách thận trọng, linh hoạt và chủ động. Bên cạnh đó, tăng cường công tác quản lý thu ngân sách nhà nước, thực hiện quyết liệt các giải pháp chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế; triệt để tiết kiệm chi thường xuyên ngân sách nhà nước; điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt… Đặc biệt, cần thúc đẩy khối doanh nghiệp tư nhân phát triển bằng thực chất chứ không phải dựa vào thân quen với quan chức, bởi đây sẽ là động lực quan trọng trong phát triển.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Thị Hiền bổ sung, Chính phủ cần có những cải cách căn cơ và “phải biết sợ”. “Trong bối cảnh thế giới đầy biến động, ngay nước Pháp có nền kinh tế khá vững cũng phải chao đảo thì Việt Nam lấy gì làm cơ sở vững vàng? Do đó cũng cần phải biết sợ để có chính sách mềm dẻo ứng phó biến động bất ngờ của tài chính thế giới. Thêm nữa, chúng ta cải cách nhưng chẳng hạn những bức xúc về tín dụng “đen” vẫn còn mà đáng ra chỉ có trong quá khứ. Nếu không cải cách về căn bản thì làm sao điều hành được nền kinh tế phát triển bền vững?”, bà Hiền đặt vấn đề.

Bài và ảnh: Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang