KINH TẾ
Cập nhật 00:20 | 26/08/2019 (GMT+7)
.
Thuế tài sản

Tránh tận thu và gây bất lợi cho người nghèo

08:22 | 13/12/2018
Tại Hội thảo “Khả năng áp dụng và tác động của Luật Thuế tài sản ở Việt Nam” do Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) cùng Oxfam Việt Nam tổ chức ngày 12.12, các chuyên gia đánh giá: Áp dụng thuế này giúp Việt Nam hạn chế đầu cơ, gom tài nguyên đất vào tay một số người và góp phần bình ổn giá bất động sản. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, cần tránh triển khai thuế tài sản kiểu tận thu, gây bất lợi cho người nghèo.

Thuế tài sản là xu thế

Tháng 8.2017, Bộ Tài chính trình Chính phủ Báo cáo chuyên đề về việc xây dựng Luật Thuế tài sản, trong đó phân tích sự cần thiết của việc ban hành đạo luật này. Theo đó, thuế tài sản nhằm vào 3 đối tượng là đất phi nông nghiệp, nhà ở, và các tài sản như máy bay, ô tô có trị giá từ 1,5 tỷ đồng trở lên. Trong đó, người nộp thuế là người có quyền sở hữu, quyền sử dụng các tài sản đó. Nếu cho thuê tài sản, người nộp thuế là người cho thuê (hoặc thỏa thuận giữa hai bên với nhau). Với nhà ở, Bộ Tài chính xây dựng 2 phương án đánh thuế: Một là đối với nhà ở có giá trị từ 700 triệu đồng trở lên; hai là nhà ở có giá trị 1 tỷ đồng trở lên. Phần bị đánh thuế tài sản là phần có giá trị trên 700 triệu đồng hoặc trên 1 tỷ đồng.


Tại hội thảo các chuyên gia cho rằng, hiện nay rất nhiều các nước thực hiện thu thuế tài sản. Đối tượng chịu thuế tài sản ở các nước chủ yếu là đất và nhà.

 Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân PGS. TS. Hoàng Văn Cường cho rằng: Luật tài sản khá phổ biến trên thế giới. Ở Việt Nam, đã có những luật thuế liên quan đến tài sản, nhưng chưa có sự đồng bộ. Trong chiến lược cải cách nguồn thu cho ngân sách nhà nước cần có cơ chế thuế tài sản thực sự phù hợp với các nước trên thế giới và trong khu vực. Mặc dù vậy, phải nghiên cứu kỹ càng với cơ sở là khảo cứu vững chắc và thực hiện bài bản nhằm xây dựng được một đạo luật thuế tài sản.

PGS.TS. Vũ Sỹ Cường (Học viện Tài chính) cho biết, đóng góp trung bình của thuế bất động sản vào GDP các nước OECD vào những năm 2000 là 2,12% GDP, tại các nước đang phát triển là 0,6%, tại các nền kinh tế chuyển đổi là 0,68%. Tính trung bình tất cả các quốc gia là 1,04% GDP. Nguồn thu từ thuế bất động sản cũng không giống nhau giữa các nước, phần lớn phân bổ cho địa phương nhưng cũng có những nước thuộc hoàn toàn về trung ương. Tuy nhiên, ở thuế tài sản, đặc biệt là thuế bất động sản, thường là nguồn thu ngân sách quan trọng ở cấp địa phương.

Đại điện VEPR cũng nhận định, dự thảo Luật Thuế tài sản lần này được đưa ra trong bối cảnh hiện chưa có cơ sở dữ liệu đầy đủ về phân phối tài sản của xã hội. Đạo luật dự kiến là một tham chiếu hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách, nhằm nâng cao tính công bằng trong thu chi ngân sách nhà nước.

Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách công và Quản lý (Trường Đại học Kinh tế quốc dân) TS. Nguyễn Việt Cường đã dự báo ảnh hưởng của Luật Thuế tài sản lên phúc lợi hộ gia đình dựa trên số liệu “Khảo sát mức sống hộ gia đình Việt Nam năm 2016” do Tổng cục Thống kê điều tra với mẫu 9.399 hộ gia đình tại 6 vùng địa lý, bao gồm cả nông thôn và thành thị. Theo dự báo này, Thuế tài sản làm giảm thu nhập khả dụng khoảng 0,9%, chi tiêu thực tế giảm 0,7% và tỷ lệ nghèo không thay đổi. Tuy nhiên, TS. Vũ Sỹ Cường cũng cảnh báo: Tại một số nước, loại thuế này có tác dụng để can thiệp tình trạng bất bình đẳng, nhưng không hiệu quả, vì người giàu có thể lách thuế bằng cách chuyển tài sản. Thuế tài sản không phải công cụ tốt để điều chỉnh thu nhập.

Vẫn khó thực thi

PGS.TS. Hoàng Văn Cường cho rằng: Rất khó khăn để đưa đạo Luật Thuế tài sản vào thực tiễn nước ta vì tác động đến tất cả mọi người và khó tạo ra sự đồng tình của xã hội. Tiếp đó, cơ sở dữ liệu về nhà và đất ở hiện không đồng nhất, không quản lý được một cách đầy đủ, đặc biệt là những dữ liệu liên quan đến giá trị của đất, nhà. Nếu chúng ta có được hạ tầng thông tin về đất và nhà tốt, công khai, đầy đủ, đồng bộ thì việc triển khai thuế tài sản sẽ thuận lợi hơn.

Các đại biểu cũng cho rằng, việc áp dụng luật thế này sẽ giúp việc bình ổn giá đất, nhà tốt hơn. Mặt khác đây là nguồn thu không nhỏ cho ngân sách nhà nước. Nhưng nếu không đưa ra các quy định hợp lý và không minh bạch trong việc thu thuế tài sản thì có thể tạo ra bức xúc trong xã hội. Trong việc bối cảnh hiện tại của Việt Nam, chỉ áp dụng thuế tài sản sao cho chất lượng cuộc sống của người dân được nâng cao hơn. Tránh tình trạng triển khai thuế tài sản kiểu tận thu bằng nhiều cách, gây bất lợi cho người nghèo và có lợi cho người giàu. Thuế này cần đánh vào những người giàu nhiều hơn, vì họ có tài sản nhiều hơn. PGS.TS Hoàng Văn Cường khuyến cáo, phải đặt ra ngưỡng thu thuế hợp lý. Mức thu này không ảnh hưởng đến người có thu nhập ở mức tối thiểu, nhưng điều tiết được những người thu nhập cao, sở hữu nhiều tài sản. Như vậy sẽ thực hiện được mục tiêu điều hòa, bình đẳng xã hội cũng như sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên của quốc gia...

Đức Hiệp
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang