KINH TẾ
Cập nhật 08:05 | 06/12/2019 (GMT+7)
.

Số liệu thống kê phải “biết nói!”

07:46 | 11/12/2018
Tại Hội nghị thống kê bộ, ngành năm 2018, do Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức chiều 10.12, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ nêu rõ: Hầu như công tác thống kê mới chỉ đưa ra “rừng số liệu”, thiếu phân tích, đánh giá, dự báo cũng như lý giải nguyên nhân. Do đó, “cần mạnh dạn cải tiến cách viết” theo hướng ngắn gọn, súc tích, hữu dụng hơn. Đặc biệt, “số liệu phải biết nói!” - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Nhận thức về vai trò của thống kê bị xem nhẹ

Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm, thời gian qua các bộ, ngành đã chú trọng xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thực hiện hệ thống chỉ tiêu, chế độ báo cáo thống kê bộ, ngành làm cơ sở thu thập số liệu đáp ứng nhu cầu thông tin của Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia, thông tin phục vụ công tác quản lý, điều hành của lãnh đạo bộ, ngành.


Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị  Ảnh: Vũ Thủy

Đến nay, có 22 bộ, ngành đã ban hành hệ thống chỉ tiêu thống kê bộ, ngành; có 21 bộ, ngành ban hành chế độ báo cáo thống kê bộ, ngành. Luật Thống kê 2015 quy định 186 chỉ tiêu thống kê quốc gia, trong đó 79 chỉ tiêu phân công cho 21 bộ, ngành chủ trì thu thập, tổng hợp. Đến thời điểm này, các bộ, ngành đã thu thu thập, tổng hợp được 63/79 chỉ tiêu ở các mức độ phân tổ khác nhau, trong đó 34 chỉ tiêu đầy đủ các phân tổ; 29 chỉ tiêu đã thu thập, tổng hợp nhưng chưa đầy đủ; 16 chỉ tiêu chưa thực hiện. Nhìn chung, các báo cáo, chỉ tiêu thống kê do các bộ, ngành phụ trách thu thập gửi Tổng cục Thống kê có chất lượng tương đối tốt. Nội dung các chỉ tiêu, phương pháp thu thập và xử lý số liệu cơ bản đáp ứng yêu cầu...

Bên cạnh các kết quả quan trọng đã đạt được, công tác thống kê bộ, ngành vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Đó là việc xây dựng, ban hành hệ thống chỉ tiêu thống kê, chế độ báo cáo thống kê của một số bộ, ngành còn chậm, chưa kịp thời sửa đổi, bổ sung phù hợp với Luật Thống kê 2015. Một số báo cáo của bộ, ngành gửi về Tổng cục Thống kê không bảo đảm phạm vi số liệu và thời gian quy định. Hoạt động phối hợp, chia sẻ thông tin thống kê, nhất là sự phối hợp giữa các bộ, ngành còn hạn chế, dẫn đến một số bộ, ngành khi tổng hợp, biên soạn các chỉ tiêu được phân công liên quan đến bộ, ngành khác gặp khó khăn về nguồn thông tin...

Nguyên nhân của những hạn chế trên do nhận thức về vai trò của công tác thống kê còn bị xem nhẹ. Một số bộ, ngành chưa quan tâm đến cải tiến phương pháp chuyên môn, nghiệp vụ thống kê, chưa đôn đốc quyết liệt việc xây dựng và thực hiện hệ thống chỉ tiêu, chế độ báo cáo thống kê bộ, ngành nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người sử dụng thông tin thống kê. Tổ chức, bộ máy thống kê ở một số bộ, ngành chưa được hoàn thiện; nhân lực làm công tác thống kê mỏng, chủ yếu kiêm nhiệm. Sự hợp tác, phối hợp, trao đổi thông tin giữa các bộ, ngành và giữa bộ, ngành với Tổng cục Thống kê chưa thường xuyên, hiệu quả chưa cao…

Khắc phục tình trạng số liệu cất ngăn kéo

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ đánh giá cao những nỗ lực của ngành thống kê đã đạt được trong thời gian qua, bởi “không có thông tin không thể ra được quyết định, thông tin sai quyết định sẽ sai”. Thực tế, Chính phủ luôn yêu cầu thông tin thống kê phải sát thực, tránh trường hợp vống lên hoặc bỏ sót.

Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ nội dung trọng tâm của ngành thống kê đến năm 2020 cần tập trung. Thứ nhất, cần tiếp tục nâng cao nhận thức của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, các đối tượng sử dụng thông tin thống kê và bản thân người làm thống kê về vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của ngành trong quản lý, điều hành kinh tế - xã hội, thực hiện công tác đối ngoại của đất nước. “Bộ nào, ngành nào, địa phương nào quan tâm thì thấy công tác thống kê, hạch toán rõ ràng sẽ khác. Còn chỗ nào cho rằng có cũng được, không có cũng được chắc chắn sẽ khó khăn”, Phó Thủ tướng nhận định.

Thứ hai, tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Luật Thống kê và Chiến lược phát triển Thống kê Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, trong đó tập trung hoàn thiện khung khổ pháp lý để hoạt động đồng bộ, thông suốt và bảo đảm tính nhất quán. Thứ ba, các bộ, ngành, địa phương cần tiến hành kiểm kê, đánh giá đầy đủ các nguồn lực, bao gồm cả nhân lực và tài lực. Thứ tư, khẩn trương hoàn thành, sửa đổi, ban hành chỉ tiêu thống kê phù hợp quy định của Luật Thống kê 2015; thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo thống kê cấp quốc gia theo quy định…

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ, cần triển khai tốt cuộc tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, nhất là với 3 bộ tổ chức điều tra riêng gồm Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Ngoại giao. Đồng thời, các bộ, ngành được phân công cần phối hợp chặt chẽ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục Thống kê để thực hiện điều tra thống kê GDP, chống thất thu thuế trong khu vực chưa được quan sát; xây dựng bộ chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển của doanh nghiệp cũng như công bố sách trắng tình hình doanh nghiệp Việt Nam.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng yêu cầu, “hoạt động phổ biến thông tin thống kê cần theo hướng đa dạng hóa”. Các bộ, ngành phải thực hiện nghiêm quy chế phổ biến thông tin thống kê, tránh tình trạng số liệu chỉ để trong ngăn kéo. Hiện, việc công bố thông tin thống kê giống như “rừng số liệu”, trong khi yếu tố phân tích, đánh giá, dự báo, lý giải nguyên nhân rất ít. “Cần mạnh dạn cải tiến cách viết. Viết ngắn gọn mà súc tích, ai đọc cũng có thể hiểu được. Số liệu phải là biết nói! Đằng sau số liệu nói cái gì thì phải có phân tích, đánh giá, dự báo, kiến nghị, đề xuất của cơ quan thông tin. Số liệu là thật nhưng phải gia tăng giá trị của số liệu bằng cách phân tích, đánh giá xu hướng”, Phó Thủ tướng yêu cầu.

Ngoài ra, tại Hội nghị, nhiều ý kiến đề xuất, thời gian tới, cần tăng cường hơn nữa công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong lĩnh vực thống kê. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chia sẻ dữ liệu giữa Tổng cục Thống kê với các bộ, ngành, địa phương. Đặc biệt, cần chú trọng công tác đào tạo nhân lực làm thống kê để cải thiện hơn nữa chất lượng thông tin, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Vũ Thủy
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang