KINH TẾ
Cập nhật 22:18 | 16/12/2018 (GMT+7)
.

Hướng trọng tâm sang kiểm soát lạm phát

08:22 | 11/10/2018
Mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng GDP 6,8% trong năm nay hoàn toàn khả thi. Do đó, đã đến lúc cần hướng trọng tâm chính sách sang kiểm soát lạm phát, bởi dù có thể vẫn kiểm soát được lạm phát ở mức 4% song xu hướng này đang tăng lên với rất nhiều sức ép, trong đó có sức ép từ việc tăng thuế môi trường kịch trần đối với xăng dầu lên 4.000 đồng/lít từ ngày 1.1.2019. Đó là khuyến nghị tại Tọa đàm Công bố Báo cáo Kinh tế vĩ mô quý III.2018 do Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) tổ chức sáng qua.

Lạm phát dưới 4%

Báo cáo của VEPR chỉ rõ, trong quý III, tổng sản phẩm nội địa (GDP) tăng trưởng ở mức 6,88%. Tính chung 9 tháng năm nay, GDP ước tăng 6,98%. Với mức tăng trưởng tích cực này, nhóm nghiên cứu Kinh tế vĩ mô của VEPR cho rằng mục tiêu tăng trưởng 6,5 - 6,7% của năm 2018 do QH đề ra “hầu như chắc chắn sẽ thực hiện được. Nhiều khả năng kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng hơn 6,8% trong năm nay”. Tuy nhiên, “trong bối cảnh chiến tranh thương mại và chủ nghĩa bảo hộ đang diễn ra, tương lai của nền kinh tế Việt Nam còn rất bất định trước các cú sốc từ thị trường thế giới” - đại diện nhóm nghiên cứu VEPR nhấn mạnh.

Cũng theo nhóm nghiên cứu, mặc dù lạm phát trong quý III vẫn được giữ ở mức cao (3,98%), cao hơn khá nhiều so với cùng kỳ năm 2017, song chỉ tiêu lạm phát bình quân dưới 4% sẽ đạt được nếu không có cú sốc lớn nào về giá năng lượng trong quý IV. Mặc dù vậy, các chuyên gia Kinh tế vĩ mô của VEPR tỏ ý lo ngại về lạm phát trong năm 2019 nếu như giá nhiên liệu thế giới tiếp tục ở mức cao, đồng thời Việt Nam áp kịch trần thuế môi trường đối với xăng dầu (từ 3.000 lên 4.000 đồng/lít) kể từ 1.1.2019. “Trước những diễn biến của tình hình giá năng lượng thế giới như hiện nay, việc nâng kịch trần thuế bảo vệ môi trường lên xăng dầu vào đầu năm sau sẽ tạo ra rủi ro lạm phát. Điều này đòi hỏi Ngân hàng Nhà nước cần rất thận trọng với việc điều tiết cung tiền và tín dụng trong thời gian tới, nếu không muốn lạm phát vượt khỏi kiểm soát”, báo cáo của nhóm nghiên cứu nêu rõ.

Đồng tình với nhóm chuyên gia của VEPR rằng mục tiêu tăng trưởng trong năm nay hoàn toàn đạt được, song theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, cần chú ý hai vấn đề. Thứ nhất, nền kinh tế vẫn dựa quá nhiều vào khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), trong khi nền kinh tế thế giới được dự báo sẽ có nhiều biến động khó lường sẽ tác động tới hoạt động của khu vực này. Một điều dễ thấy là lãi suất của đồng USD tại Mỹ đã tăng lên mức 2,25%, trong khi ở Việt Nam vẫn là 0%. Điều này sẽ ảnh hưởng tới việc lưu chuyển USD giữa Việt Nam và Mỹ. Do đó, cần lưu ý tới vấn đề này. Thứ hai, trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0 bùng nổ, nhiều lĩnh vực đã có robot thay thế con người, trong đó có dệt may. Vậy chính sách sẽ ủng hộ doanh nghiệp đầu tư vào khoa học - công nghệ và nhân lực chất lượng cao thế nào?


Cần hướng trọng tâm chính sách vào kiểm soát lạm phát  
Nguồn: Báo Chính phủ

Chủ động điều chỉnh tỷ giá

 “Việc áp kịch trần thuế môi trường đối với xăng dầu từ 3.000 đồng lên 4.000 đồng/lít là biện pháp tài trợ ngân sách thiếu khôn ngoan. Bởi xăng dầu là nguyên liệu cho sản xuất, giá xăng tăng sẽ làm tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng tới đời sống, tiêu dùng, trong khi nếu đánh thuế vào các mặt hàng khác chỉ làm giảm mức tiêu thụ mặt hàng đó thôi. Ngay cả việc Bộ Tài chính đánh giá sơ bộ tác động tăng thuế này cũng không chính xác khi cho rằng lạm phát năm sau chỉ tăng khoảng 0,07 - 0,09%, trong khi tính toán sơ bộ của tôi cho thấy mức này sẽ lên khoảng 1,6%”.

Chuyên gia kinh tế Phạm Thế Anh

Trưởng bộ môn Kinh tế vĩ mô, Đại học Kinh tế Quốc dân Phạm Thế Anh cho rằng, trong 9 tháng qua, dòng vốn (trực tiếp và gián tiếp) vào Việt Nam có giảm, có hiện tượng rút vốn song không ồ ạt. Song, cần lưu ý tới điều này, bởi xu hướng tăng lãi suất của Mỹ được dự báo sẽ tiếp tục vào tháng 12 tới và 2 lần trong năm 2019. Khi đó, dòng vốn sẽ rút khỏi các thị trường mới nổi, nhất là những nền kinh tế có rủi ro cao. “Kinh tế Việt Nam có nền tảng vĩ mô yếu vì tăng trưởng chưa vững chắc, chưa dựa trên nội lực, vấn đề tài chính công, rủi ro lạm phát bấp bênh nên sẽ chịu ảnh hưởng nhiều”, ông Phạm Thế Anh nhận định.

Cũng theo chuyên gia này, xu hướng hiện nay cho thấy trong 1 - 2 năm tới, vấn đề lạm phát sẽ lấn át tăng trưởng, ngay ở Nhật Bản vốn có chỉ số lạm phát âm thì hiện đã đạt mức dương 1%. Nguyên nhân bởi sự phục hồi của nền kinh tế Mỹ và một số nền kinh tế lớn khác; giá lương thực gắn với nguyên vật liệu, xăng dầu tăng. Khi đồng USD mạnh lên, hầu hết quốc gia đang phát triển có xu hướng mất giá và nhập khẩu lạm phát. “Mặc dù có thể vẫn đạt được mục tiêu kiểm soát lạm phát trong năm nay là 4%, song lạm phát vẫn có xu hướng tăng lên, có sức ép tăng từ thị trường hàng hóa thế giới và sự mất giá của VNĐ cũng như sức ép của các loại thuế, phí kéo theo lãi suất liên ngân hàng tăng. Trong bối cảnh hiện nay, Ngân hàng Nhà nước nên chuyển hướng trọng tâm chính sách từ tăng tưởng tín dụng sang mục tiêu kiểm soát lạm phát, bởi mục tiêu tăng trưởng kinh tế hiện đạt được rồi và nếu lạm phát xảy ra thì rất khó kiểm soát, phải trả giá rất đắt”, chuyên gia Phạm Thế Anh nhấn mạnh.

Các chuyên gia cũng cho rằng, thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước cần linh hoạt trong điều chỉnh tỷ giá. Thực tế, từ đầu năm đến nay, VNĐ mất giá so với đồng USD vào khoảng 2,59%, trong khi đồng nhân dân tệ (NDT) mất giá so với USD là 6,39%, trong khi đây là hai đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam (xuất khẩu sang Mỹ và nhập khẩu từ Trung Quốc). Điều này khiến hàng hóa từ Trung Quốc dễ tràn vào Việt Nam do giá rẻ, ảnh hưởng tới doanh nghiệp trong nước. Do vậy, việc chủ động giảm giá VNĐ một cách khéo léo giữa mức mất giá của NDT so với USD là cần thiết để thích ứng với chiến tranh thương mại Mỹ - Trung hiện nay.

Vũ Thủy
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang