KINH TẾ
Cập nhật 00:19 | 10/04/2020 (GMT+7)
.

Nhiệt điện than phải song hành với bảo vệ môi trường

08:07 | 07/11/2016
Với việc lùi tiến độ của dự án điện hạt nhân, trong quy hoạch Điện VII điều chỉnh tới đây, nhiệt điện than vẫn là phương hướng phát triển chủ đạo, đáp ứng nhu cầu điện năng nước ta. Chính vì vậy, tìm kiếm công nghệ và giải pháp môi trường để giải quyết vấn đề phát thải như tro, xỉ của các nhà máy nhiệt điện than được quan tâm hàng đầu.

Chiếm tỷ trọng cao nhất

Với các nhà máy nhiệt điện đốt than, tro bay cỡ hạt bé (nhỏ hơn 100micro mét), chiếm khoảng 85% tổng lượng tro của than, được thu hồi qua lọc bụi tĩnh điện với hiệu suất 99,75%, chỉ còn 0,25% tro bay theo khói thải ra môi trường không khí. Xỉ và tro bay thu hồi qua khử bụi tĩnh điện sẽ được tập trung và thải ra bãi chứa tro xỉ. Theo thống kê ước tính, lượng than cám 5 (Quảng Ninh) có độ tro khoảng 30% thì với 30 triệu tấn than nguyên liệu sẽ thải ra môi trường khoảng 10 triệu tấn tro than cần xử lý.

Theo con số Tập đoàn Điện lực Việt Nam đưa ra tại Hội thảo Công nghệ nhiệt điện than và môi trường do Bộ Công thương tổ chức mới đây, tỷ lệ phát nhiệt điện than đang chiếm tới 34,37%, với tổng công suất các nhà máy nhiệt điện than đạt 13.483MW. Nếu năm 2010 tổng công suất nhiệt điện than là 17,6% thì đến cuối năm 2015 Việt Nam đã có 13.000MW nhiệt điện, chiếm 38,4%. Tốc độ tăng trưởng của nhiệt điện than từ năm 2000 - 2015 là 17%, sản xuất tới 80 tỷ kWh/năm.

TS. Nguyễn Mạnh Hiến, nguyên Viện trưởng Viện Năng lượng khẳng định, nguồn nhiệt điện than luôn chiếm tỷ trọng cao nhất về công suất cũng như sản lượng. Nhiệt điện than có thời gian và chi phí đầu tư hợp lý, quy trình vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa có kinh nghiệm truyền thống và đặc biệt phù hợp với mô hình phát triển kinh tế của các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. “Để giảm tỷ lệ nhiệt điện than không hề đơn giản, vì rất khó tìm nguồn thay thế, trong khi các dự án thủy điện vừa và lớn đã khai thác gần hết, nguồn khí tự nhiên khai thác cũng đã đến giới hạn và triển vọng nhập khí hóa lỏng sẽ diễn ra sau 2025”, TS. Nguyễn Mạnh Hiến nói.

Đồng tình với quan điểm này, Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật nhiệt Việt Nam, GS.TS. Trương Duy Nghĩa cho biết, khi dự án điện hạt nhân được Chính phủ yêu cầu tạm dừng, thủy điện đã gần như khai thác hết các sông suối, nhiệt điện khí quá đắt đỏ, thì nhiệt điện than được xem là giải pháp tối ưu để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Tuy nhiên, phải xử lý được các nhược điểm của loại hình nhiệt điện này là phát thải lớn ra môi trường, đặc biệt là chất thải rắn, khí, xỉ than.

Giải quyết bài toán công nghệ

Theo GS.TS. Trương Duy Nghĩa, các nhà máy nhiệt điện than đều phải sử dụng các biện pháp khử chất độc hại trước khi thải ra môi trường. Ngoài ra, theo các chỉ số đánh giá tác động môi trường (DTM) đã được phê duyệt, các phương pháp xử lý chất thải phải áp dụng công nghệ hiện đại, có mức đầu tư lớn. “Nếu chỉ số đánh giá tác động môi trường được thực hiện nghiêm túc, việc xử lý chất thải độc hại tại các nhà máy nhiệt điện than sẽ không tác động đến môi trường. Tuy nhiên, các nhà máy nhiệt điện vẫn cần phải tổ chức quan trắc thường xuyên để đánh giá kết quả xử lý. Hơn nữa, do số lượng chất thải lớn nên hệ thống quan trắc cần được ghi chép tự động và nối mạng với hệ thống quan trắc chung”, GS.TS. Trương Duy Nghĩa lưu ý.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, phương thức thải xỉ khô được đánh giá là một trong những biện pháp tiết kiệm tài nguyên nước và năng lượng so với phương pháp thải xỉ ướt và là một giải pháp để thúc đẩy quá trình tái sử dụng tro, xỉ. Hiện nay, các nhà máy nhiệt điện than của EVN đều sử dụng hệ thống thiết bị lọc bụi tĩnh điện hiệu suất cao. Quy trình xử lý bụi và khí thải là quy trình đầy đủ, phổ biến hiện nay của các nhà máy nhiệt điện đốt than trên thế giới. Hệ thống xử lý nước thải công nghiệp đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường. Nước làm mát tuần hoàn tại điểm đầu ra kênh thải luôn thấp hơn 40 độ C theo quy định.

Đối với giải pháp xử lý và tái sử dụng tro, xỉ, Phó Tổng giám đốc EVN Nguyễn Tài Anh cho biết, hiện các nhà máy nhiệt điện than tại khu vực phía bắc (Phả Lại, Uông Bí, Quảng Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình, Nghi Sơn 1) đều đã có hợp đồng với đơn vị tiêu thụ tro, xỉ… Tại miền Nam, nhiệt điện Vĩnh Tân 2 đã ký hợp đồng với Công ty CP Đầu tư Mãi Xanh bao tiêu toàn bộ lượng tro xỉ của nhà máy trong toàn đời dự án để sản xuất vật liệu xây dựng, gạch không nung, kết cấu bê tông lấn biển… và xuất thành phẩm qua cảng Vĩnh Tân, dự kiến Công ty sẽ nhận tro xỉ từ ngày 1.1.2017…

Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng cho biết, để có thể tái sử dụng toàn bộ tro xỉ, thạch cao của các nhà máy nhiệt điện, Bộ Công thương đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo nghiên cứu, ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật với tro xỉ than của nhà máy nhiệt điện để sản xuất vật liệu xây dựng và sử dụng tro xỉ để gia cố, san nền móng các công trình dân dụng và hạ tầng kỹ thuật, như đường giao thông. Tuy nhiên, ông Vượng cũng cho biết, giai đoạn đầu Nhà nước cần hỗ trợ doanh nghiệp về vốn, công nghệ, đất đai và thị trường tiêu thụ sản phẩm. Hiện khó khăn lớn nhất trong tạo đầu ra cho sản phẩm tro xỉ là thói quen sử dụng của khách hàng. Một khi chưa có đầu ra ổn định thì tro xỉ than từ nhà máy nhiệt điện vẫn chưa được xử lý triệt để.

Lan Chi
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang